Πέμπτη, 18 Οκτωβρίου 2018

Θέλει αρετή και τόλμη η Ελευθερία. Η Ευφυία πάλι ...

Εγώ, προσωπικά, δεν το κρύβω πως είμαι μαλάκας, αλλά δεν έχω και δείκτη νοημοσύνης 189. Ο Νικόλαος Λυγερός είναι μια ελάχιστη παρηγοριά, γι' ανθρώπους σαν και μένα, καθότι έχω να λέω πως μοιάζουμε κατά το ήμιση. Δυστυχώς, η ευφυΐα δεν είναι από τις δημοκρατικότερες ιδιότητες, σε αντίθεση φυσικά με άλλες, χαμηλότερου επιπέδου, αλλά ισοπληθών διαστάσεων, όπως π.χ. η μαλακία. Είναι ευλογία, φυσικά, για την κοινωνία, τον πολιτισμό και τον τόπο μας, το γεγονός πως υπάρχει, βρε αδερφέ, ένας κοινός τόπος ώστε να μπορούμε να συνεννοηθούμε όλοι οι Έλληνες μεταξύ μας, από τις αμοιβάδες μέχρι και τους Πυρηνικούς Φυσικούς! Εδώ, βεβαίως, δεν πρόκειται ν' ασκήσω κριτική στις υψιπετείς συλλήψεις και τις ουρανοσκεπείς κατακτήσεις του Λυγέρειου πνεύματος, καθότι στερούμαι των νοητικών προϋποθέσεων, καθισμένος εδώ στο χαμηλό σκαμνάκι μου. Σε μια παρτίδα σκάκι, θα μ' άφηνε μόνο μου με τα πιονάκια, μέσα σε τρεις κινήσεις, την ώρα που 'κείνος θα 'χε - το λιγότερο - σκαρώσει πέντε βασίλισσες. Ευτυχώς, ωστόσο, υπάρχουν κι άλλα κριτήρια, για να ζυγίσεις την ποιότητα οποιουδήποτε, οσοδήποτε «υψηλού». Κριτήρια της Λαϊκής και του πεζοδρομίου, απλά και προσιτά. Και τούτα έχουν να κάνουν με το ήθος ενός ανθρώπου, ιδιότητα που σε μεγάλο βαθμό είναι καθρέφτης κι αντανάκλαση της ψυχικής του τάξης - ή του χάους. Εκείνο που καθιστά και το πλέον ευφυή τιτάνα, προσβάσιμο στις δυνατότητες της λασπουριάς, είναι η κοινή ανθρωπινότητα της ψυχής του - με την υλιστική έννοια της λέξης. Καμία ευφυΐα δεν έδωσε ποτέ και σε κανέναν άνθρωπο φτερά τόσο μεγάλα κι ισχυρά, ώστε να δραπετεύσει από το φόβο, την απελπισία, τη μοναξιά, την απόγνωση, τη μελαγχολία, την κατάθλιψη, τη δειλία, το σφάλμα, το θάνατο ή - αν το θέλετε - από την ανευθυνότητα, την αλαζονεία, τον εγωισμό, τη μικροψυχία, το σαδισμό, το μαζοχισμό, την ανωμαλία, το ψέμμα, τη διπροσωπία, τη ζήλεια ή τελικά τη μαλακία. Όλα ετούτα απαιτούν απλή, κελαρυστή δροσιά σοφίας, παρά επεξεργαστικές επικότητες Νείλων και Ιμαλαΐων. Από την άποψη ετούτη, ο Νίκος Λυγερός καλύτερα να μασάει παρά να μιλάει.

Το ξέρω πως γίνομαι πολλά φτυάρια άδικος, αλλά στο κάτω-κάτω δικαιολογούμαι γιατί δεν τα βάζω με κάποιον στο ύψος μου, μα πολύ ψηλότερο και πρέπει κάπως να ισορροπήσω. Ο Λυγερός δεν είναι εύκολο θύμα, όμως ο Πρετεντέρης ή ποιος άλλος είναι στη μόδα σήμερα, καθώς δε βλέπω πλέον τηλεόραση. Προσωπικότητα πολυσχιδής και αμφιλεγόμενη, δυσερμήνευτος φυσιογνωμικά (εν μέρει ανέκφραστος), δεν υπάρχει φαινομενικά τομέας που να μην έχει αγγίξει, ώστε ακόμα και με IQ μερικά σκαλιά πιο κάτω, θα μπορούσε εύκολα να σε «αδειάσει» χοροπηδώντας σα κρι-κρι, από το ένα πεδίο γνώσης στο άλλο, καταλήγοντας να παίζεις διαρκώς στην έδρα του. Σα γουστάρει, σα βρίσκεται δηλαδή στο κέντρο μιας χαριτωμένης παρέας, μπορεί να γίνει άνθρωπος με χιούμορ, παρότι η φυσιογνωμία του είναι μια διαρκής εκφραστική ένσταση. Άλλοτε πάλι, αντιμέτωπος με τη γλυκανάλατη ανεπάρκεια - η οποία δε θυμάται ούτε καν πώς λέγεται η εκπομπή της, τσαλαπατώντας το εύστοχο λογοπαίγνιο του καλεσμένου, με την αγελαδίσια της βραδύτητα - βυθίζεται στη Λυγέρεια νιρβάνα του, ώστε δεν είσαι σίγουρος αν είναι έτοιμος να πει κάτι βαθύ ή θα πιάσει να ροχαλίζει. Απέναντι σε τόση βλακεία, ο Νικολάκης μάλλον βρίσκει το δάσκαλό του και τη φτέρνα του Αχιλλέα : χάνει με διαφορά! Αντί ν' ακουστεί λιτός και δωρικός, ακούγεται αλαφροΐσκιωτος και ψωροφαντασμένος. Εκτός κι αν είναι, πράγματι.

Καταρχάς, το πρόβλημα με το Νίκο Λυγερό δεν είναι ο ίδιος ο Νίκος Λυγερός, αλλά ο πιασάρικος και φτηνός τρόπος με τον οποίο προβάλλεται από τα μέσα, ως ο εξυπνότερος Έλληνας και άλλα ευτράπελα. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι ο άνθρωπος, με όλες του τις πετριές, έχει να πει πολύ πιο ενδιαφέροντα πράγματα από το IQ του. Κι ωστόσο, δεν είναι πως δείχνει κι ο ίδιος ιδιαίτερη κωλοκαούρα να κόψει του αλλουνού το βήχα και να επαναφέρει την κουβέντα στα μέτρα, τα σωστά. Πιθανότατα ερεθίζεται από τη διακριτική ετούτη λατρεία και την αφήνει να πλανιέται στον αέρα, σαν την κλανιά που κανείς δεν άφησε, μα όλοι είμαστε μάρτυρες της ύπαρξής της. Γιατί, όπως και να το κάνεις, δε μοιάζει γι' άνθρωπος, που δε θα μπορούσε να σε βάλει στη θέση σου, αν το επιθυμούσε. Αλλά μάλλον δεν το επιθυμεί. Γουστάρει να γίνεται κάδος κοπλιμέντων και θαυμαστικών, την ώρα που εκείνος υποκρίνεται πως δυσανασχετεί διακριτικά, εστιάζοντας τη ματιά του στο υπερπέραν. Γουστάρει, γιατί διαφορετικά - και σαν δεινός σκακιστής με IQ διακόσια στρογγυλοποιημένα - θα έπρεπε να 'χει αναμφισβήτητα επεξεργαστεί 30 κινήσεις μπροστά, προβλέποντας τι θα συμβεί σε μια εκπομπή τύπου "Η ζωή είναι αλλού", "Στα άκρα" ή άλλα παρόμοια τηλεοπτικά ραντεβού. Αλλά, δεν αρνήθηκε την πρόσκληση. Όχι! Γιατί; Γιατί γουστάρει. Γιατί γουστάρει να του δίνουν την ευκαιρία να εκτοξεύει βερμπαλισμούς του τύπου : εγώ δεν ανήκω στην κοινωνία, ανήκω στην ανθρωπότητα και άλλα φούμαρα περί σκοπού της ζωής του και ό,τι άλλο. Κι εδώ πιάνει να δουλεύει το καλό μου φτυάρι. Γιατί ο Λυγερός δεν έχει ένα πρόσωπο (ή προσωπείο - κανείς δε γνωρίζει), αν δηλαδή εξαιρέσεις την εκφραστική του μιζέρια, αλλά διάφορα πρόσωπα και μάλιστα αμφιλεγόμενα. Μπορεί να γίνει εξίσου βαθυστόχαστος συνομιλητής, όσο και φρενήρης αυνάνας. Ποιον Λυγερό να πιστέψω, λοιπόν, με κάθε τιμιότητα; Τον ευφυή συνομιλητή του Αντιφώνου ή τον απόλυτα κοινότοπο μαλάκα της ομιλίας για το Μακεδονικό; Και λέω : μ' όλη του την ευφυία και κάτω από την ευφυία, ο άνθρωπος τούτος κρύβει όλον το ανθρώπινο βιωματικό βόθρο, που κρύβουμε κι όλοι εμείς οι χαζότεροι, κι είναι στον ίδιο βαθμό δημιούργημα και κτήμα της κοινωνίας και της εποχής του, παρόλες τις μεγαλοστομίες που του αρέσει να εκσφεντονίζει περί ανθρωπότητας και κολοκύθες ριγανάτες.

Γιατί, μεταξύ μας, τον συμπαθούσα τούτο τον ιδιόρρυθμο τυπάκο, που γνώρισα πρώτη φορά στην εκπομπή της μελιστάλαχτης Κυριακοπούλου κι ακόμα καλύτερα, αργότερα, στη συνοπτική διαδικασία του Αντίφωνου. Χάζευα, κατά καιρούς, διάφορα δικά του και τα συλλογιζόμουν με δέουσα βαρύτητα - παρότι, στα σωθικά μου, κάτι βρωμούσε και στέκονταν παράταιρο. Ιδέα μου λέω θα 'ναι. Όπως κάθε μικροπρεπής, συρρικνώνω εκείνο που δεν καταλαβαίνω ή γυρεύω ελαττώματα σ' εκείνο που δε φτάνω. Όταν όμως, κάποια στιγμή, έπεσα σε τούτο το απόσπασμα από το συλλαλητήριο για το Σκοπιανό, δεν πίστευα στα μάτια μου!!! Αυτό το παραλληρηματικό ανθρωπάριο, που κραδαίνει το δάχτυλο στον ουρανό σαν καραγκιόζης, είναι ο άνθρωπος με το ουρανομήκες IQ;;;!!! Αυτό το αλλόφρον κι ασυνάρτητο μικροαστικό λογύδριο, τούτο το εμετικό παραλλήρημα από εθνοβριθείς κοινοτοπίες, τούτο το συναισθηματικό αποπάτημα, είναι τέκνο και δημιούργημα του... εξυπνότερου Έλληνα;;; Τριβόμουν και ξανατριβόμουν, μα η εικόνα παρέμενε σταθερά σιχαμερή.

Ο Έλληνας, που μόνο το δάχτυλό του έχει IQ 164 !!

Θα είμαι ειλικρινής. Περισσότερο κι από αηδία, ένιωσα φόβο. Φόβο, γιατί έχανα - προς στιγμήν και γι' άλλη μια φορά - την πίστη και την ελπίδα μου στον Άνθρωπο. Γιατί συνειδητοποιούσα, ξαφνικά, πόσο επιθετικά μεταστατικό στέκεται, τούτο το καρκίνωμα των Θρησκειών και των Εθνών, που δεν επιτρέπει ούτε στους ευφυέστερους νόες ν' αποδράσουν από το θάνατο, τον ψυχικό. Θα προτιμούσα - χίλιες φορές - τούτο παραλλήρημα να μην είναι παρά το συνηθισμένο, πολιτικό αφήγημα της τυπικής δημαγωγίας και υποκρισίας. Ή έστω ένα άριστα προμελετημένο τέχνασμα, στα πλαίσια μιας ευρύτερης στρατηγικής κίνησης, που αδυνατούμε να συλλάβουμε, εμείς οι υποδεέστεροι. Πολύ φοβούμαι, ωστόσο, ότι ακόμα και τούτος ο εξυπνότερος Έλληνας δεν είναι τίποτα περισσότερο, από το σιχαμερό δείγμα του μικροαστού, που αυνανίζεται με τις μεγάλες ιδέες, όχι γιατ' είναι μικροτσούτσουνος, παρά γιατ' είναι ατσούτσουνος. Καθόσον η ελληνική κοινωνία και, ειδικότερα, η θεοφοβούμενη, ελληνική οικογένεια έχει ετούτο το μεγάλο χάρισμα να ευνουχίζει τα τέκνα της, μα δυστυχώς όχι κυριολεκτικά. Οι ανοργασμικές μανάδες κι οι ανίκανοι μπαμπάδες, γέμισαν τον κόσμο με απογόνους στείρους και απέλπιδες, με κατατσακισμένο το πηγαίο αίσθημα της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας, ζεμένους στη διαιώνιση της εθνικιστικής και της θρησκευτικής μαλακίας. Πώς να μη χάσει κανείς την πίστη του στον Άνθρωπο, όταν κι ο υψηλότερος δείκτης νοημοσύνης στέκεται πολιτικά και πολιτισμικά ανεπαρκής; Ευτυχώς, η απάντηση δεν κρύβεται στην ευφυΐα. Η ευφυΐα δεν είναι μονόδρομος κι ούτε καν η λύση στο πρόβλημα της ανθρώπινης επιβίωσης, όπως αυταπατάται ο Λυγερός. Γιατί ως κλασικός αυνάνας αντικρίζει μόνο το πουλί του κι όταν κοιτάζει ένα γύρω, πάλι, το πουλί του βλέπει παντού. Κι επειδή ο Λυγερός τυγχάνει ευφυής νομίζει πως όλα τα προβλήματα λύνονται με την εξυπνάδα, όπως ο παραδόπιστος νομίζει πως όλα τα προβλήματα λύνονται με χρήμα κι ο μπογιατζής με το πινέλο. Μ' όλη του την ευφυϊά αδυνατεί να διακρίνει τη ζημιά που γίνεται στον ανθρώπινο ψυχισμό με την ανατροφή κι ότι καμία λύση, σε τούτο το δύσκολο πρόβλημα που λέγεται Άνθρωπος, δε δύναται να είναι μονοδιάστατη. Μ' όλη του την ευφυΐα αδυνατεί να ξεχωρίσει τις δικές του δυνατότητες - ας υποθέσουμε ερμηνευτικά ανώτερες - από τις δυνατότητες του μέσου, κρυφο-φασίστα ακροατή του, ώστε απευθύνεται στο λαό, όχι ζυγίζοντας κι επιλέγοντας προσεκτικά τους λόγους τους, παρά αποπατώντας τις ίδιες κορώνες και τους ίδιους δεκάρικους, που απομαλθάκεψαν τους ελεύθερους σε πρόβατα.

Δεν ξεχωρίζει, διόλου, από τους υπόλοιπους πνευματικούς ανθρώπους, που στην τρίτη τους ομιλία ή στο δεύτερο βιβλίο, τους πιάνεις να αναμασούν τα ίδια και τα ίδια. Μετά από μερικές ώρες Νίκου Λυγερού, πιάνεις να χασμουριέσαι, όπως και με κάθε άλλον άνθρωπο, παρά τα «περισσότερα από 22.000 κείμενα», αφού ανακυκλώνει τον εαυτό του, ούτε καν σπειροειδώς, αλλά κυκλοτερά. Βάλθηκε να μας πείσει ότι δεν είναι κτήμα της κοινωνίας, μα την ξεπερνά για χάρη της Ανθρωπότητας, διαπίστωση που είναι περισσότερο αλαζονικό σόφισμα, παρά ταπεινή φώτιση. Το λέει και το ξαναλέει, μήπως το πιστέψουμε κι εμείς κι ίσως κι ο ίδιος. Και μετά, χαζεύεις αυτόν τον ίδιο άνθρωπο, τούτο τον γίγαντα της υπεραξίας, αυτόν τον μετά-Άνθρωπο που 'χει αφήσει τση κοινωνίες πίσω του, να σου μιλά για Κωνσταντινούπολες, Μακεδονίες και Χριστούς. Ετούτος ο ανεξάρτητος του Χωρο-Χρόνου, βουτηγμένος στο μεταμοντέρνο ελληνικό κουλουβάχατο τόσο βαθιά, που μόνο η φτέρνα του, ζήτημα να εγλίτωσε. Ετούτος ο τραγελαφικά ηττημένος από την έπαρση, που διατυμπανίζει ότι μετά το 150 της νοημοσύνης οι άνθρωποι παύουν να σφάλλουν - με άλλα λόγια, παύουν να είναι άνθρωποι. Επιδεικνύοντας άγνοια αδικαιολόγητη, ως προς το γεγονός ότι το σφάλμα είναι, συνήθως, συναισθηματικής, και λιγότερο συχνά νοητικής φύσεως, κι άρα θα πρέπει να δεχτούμε ότι οι ευφυέστεροι των ανθρώπων είναι και συναισθηματικά συμμετρικότεροι. Κάτι που φυσικά, καταρρίπτεται περίτρανα, από τα φορτισμένα ρίγη, τα οποία διατρέχουν τη ραχοκοκκαλιά του, εν τω βήμα, αποκεκαλυμμένου Λυγερού, ο οποίος φανερώνει αναφανδόν ότι διατελεί περισσότερο ταπεινά ανθρώπινος, απ' όσο επιθυμεί να βαυκαλίζεται.

Ο άνθρωπος τούτος είναι ψωνισμένος σε βαθμό αντίστοιχο του IQ του. Στη συναισθηματική λαίλαπα, που τον ταλανίζει, ξεχνά ότι σκέφτεται και συνεννοείται στη γλώσσα ή τις γλώσσες των σύγχρονων κοινωνιών (των μαθηματικών νοουμένων, επίσης, ως γλώσσα) και όχι με σανσκριτικά ή βρυχηθμούς. Οι επιθυμίες του, ακόμα κατώτερες, ταυτίζονται πλήρως με τα οράματα της πλέμπας και τα στρατηγικά προβλήματα, τα οποία καλείται να λύσει, ανάγονται (αν εξαιρέσεις τίποτα θεμελιώδεις και διαχρονικές αρχές της στρατηγικής τέχνης) στα προβλήματα, που μια συγκεκριμένη κοινωνία αντιμετωπίζει : Κύπρος, προσφυγικό, Τουρκία, Σκόπια και δε συμμαζεύεται. Αν είχε μια στοιχειώδη ειλικρίνεια, θα παραδεχόταν τουλάχιστον - τιμώντας το ορθό μέτρο - ότι με το 'να πόδι μπορεί να πατά σε οποιαδήποτε από τις 11 ή 13 διαστάσεις επιθυμεί, αλλά με τ' άλλο πόδι πατά αναγκαστικά στην εποχή και την κοινωνία του. Όμως όχι. Ο Νίκος Λυγερός Ανήκει Στην Ανθρωπότητα - με τα πάντα κεφαλαία. Κι ενώ το 95% οποιασδήποτε κανονικής κατανομής πληθυσμού καταλαβαίνει το γενικό νόημα των λόγων του - πως, δηλαδή, ο Νίκος Λυγερός δεν αναλώνεται στους ασήμαντους σκεδασμούς της εποχικής μεταβλητότητας, αλλά είναι κυνηγός του διαχρονικού και του απόλυτου, της βαθύτερης ενότητας και συμμετρίας - εκείνος επιλέγει, ωστόσο, λόγους πομπώδεις και κανονιοφόρους του έρωτα, αντί για λόγους λιτούς και σαφείς. Η ακαταδάμαστη ευφυΐα του - σημειωτέον : σε μια συγκεκριμένη μονάχα κλίμακα - αντί να διαυγάζει την αληθινή του φύση, που είναι ανθρώπινη, τον οδηγεί στην οίηση, θολώνοντας και τα πλέον προφανή.

Το πόσο ψώνιο καταντά αποκαλύπτεται κι από μια άλλη σημειολογική πολλαπλότητα, πέραν δηλαδή των ειπωθέντων ήδη. Το κανάλι του στο YouTube χαρακτηρίζεται ως «Έργο Ανθρωπότητας», αλλά 99 στα 100 βίντεο παρακολουθεί κανείς την αφεντομουτσουνάρα του και τις γεωπολιτικές ευαισθησίες του, παρά την... Ανθρωπότητα. Τις αερολογίες του, σε 5 χρόνια δε θα τις θυμάται ούτε ο ίδιος, όχι να πούμε η ανθρωπότητα. Στο blog που επιμελείται κάποια Σοφία Ντρέκου, ο τίτλος είναι «Νίκος Λυγερός - Λόγοι Σοφίας». Ο ίδιος ισχυρίζεται αλλού πως παρότι ευφυής δεν είναι απαραίτητα σοφός και, με την καλή έννοια, ζηλεύει τον Αϊνστάιν που ήταν. Ωστόσο, επιτρέπει σε τρίτους να διατρανώνουν τα κάλλη και την ομορφάδα του (τα πνευματικά), ωσάν να ήταν κανάς αναγνωρισμένος γκουρού του παγκόσμιου πολιτισμού - μη χέσω. Σε μια κομψή κίνηση άμυνας, θα 'ταν δυνατό να ισχυριστεί πως η σοφία παραπέμπει απλά στο όνομα της διαχειρίστριας του blog - η οποία θα μπορούσε να λειτουργεί κι ως απλή βιτρίνα - και όλα να τελείωναν σε ένα απλό λογοπαίγνιο. Αλλά η «αρχή σοφίας» του Νίκου Λυγερού κλίνει περισσότερο προς «φόβο Κυρίου» (όπου ως Κύριος νοείται ο ίδιος), παρά προς «ονομάτων επίσκεψη». Στον μάλλον σημαντικότερο και προσωπικό ιστότοπο, όπου παρατίθενται τα Λυγέρεια Άπαντα, θα μπορούσε κανείς να θαυμάσει, επιτέλους, κάτι : την απλότητα κι ευθύτητα της λιτής, (φαινομενικά) γραμμικής παράθεσης. Αλλά ακόμα κι εδώ, θέλει η πουτάνα να κρυφτεί κι η χαρά δεν την αφήνει. Από τη μία λεπτομέρεια καταλαβαίνει κανείς πολύ περισσότερα, παρά από τα 40.676 παραθέματα. Ο Νίκος Λυγερός δεν είναι απλά ο «Νίκος Λυγερός», αλλά ο «Νίκος Λυγερός PhD»!! Ο βρωμο-χωριάτης θέλει να φτιάξει κίονα δωρικού ρυθμού, μα η αβελτερία της ψωροπερηφάνειας τον αποτρέπει απ' το ξεχορτάριασμα του εχίνου. Τούτο το PhD δεν είναι η μικρή ατέλεια που κάνει ένα πρόσωπο γοητευτικότερο, είναι το αμυδρό εκείνο ράγισμα που θα εξαναγκάσει την γυάλινη βιτρίνα σε θρύψαλα.

Αν εξαιρέσεις, λοιπόν, την έλλειψη του ειλικρινούς μέτρου και την ψευδο-ταπεινότητα, ο Λυγερός δεν παύει στιγμή να είναι μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Το σύνολο της προηγούμενης ειρωνίας έχει στόχο ουσιαστικά το ψευδές ήθος, παρά την ευρύτητα του ανθρώπου καθαυτού. Στη γωνιά ετούτη των Opus, όρεξη να 'χει κανείς, μπορεί ν' ανακαλύψει αστείρευτη ποικιλία ιδεών, αφορμών κι ενασχολήσεων και - αν μη τι άλλο - να βγει πλουσιότερος. Διατρέχοντας τα διάφορα κείμενα, βρίσκεσαι αντιμέτωπος εξίσου με το δυσνόητο, όσο και με το απολύτως τετριμμένο κι εύκολο. Και τούτο δεν είναι μομφή, αλλά μία επιπλέον ένδειξη ότι ο καημένος Λυγερός, μ' όλη την ευφυία του, δεν είναι παρά απλός άνθρωπος, κι όχι εξωγήινος που θα οδηγήσει τον ελληνισμό πίσω στην Πόλη. Το άρθρο του για τον Βιτρούβιο άνθρωπο, στο blog της Σοφίας, δίχως να είναι αδιάφορο είναι στη τελική τόσο κοινότοπο στη διαπίστωσή του, ώστε θα μπορούσα να το είχα γράψει ακόμη κι εγώ : πρέπει να είσαι εντελώς τούβλο από τέχνη, ώστε να αγνοείς πως ο φτασμένος καλλιτέχνης, ακόμα και μικρότερου βεληνεκούς του Λεονάρντο, έχει τέτοια γνώση της ανθρώπινης ανατομίας, που σπάνια συναντάς ακόμα και σε ιατροδικαστή. Ο Λυγερός ανακάλυψε, επιτέλους, το 2018 - με αφορμή αυτό που όλοι θα περιμέναμε : ένα πέος - ότι ο επαγγελματίας ζωγράφος δε ζωγραφίζει απλά την πέτσα των σωμάτων, αλλά παλεύει με τη σκιά και την αναλογία, να αναδείξει εξίσου τις εσωτερικές εκείνες δομές που καθιστούν τα σώματα, τούτα που είναι. Μπράβο σου Νικολάκη! Χαλάλι τόσες σπουδές, το PhD έπιασε τόπο!

Καταλήγοντας, διαπιστώνουμε ότι πολύ σημασία δώσαμε σε τούτο τον άνθρωπο. Παρατήστε τον ήσυχο, λοιπόν, μήπως κάποτε παρατήσει κι εκείνος εμάς. Αφήστε τον στο τραπεζάκι στη γωνίτσα, να γράφει τα λιτά του ποιηματάκια, τα οποία ενίοτε και να διαβάζετε - έχει μερικά πολύ δυνατά - και μη του δίνετε άλλο το μικρόφωνο, το σταυρό ή τη σημαία. Γιατί ετούτος ο καταπιεσμένος άνθρωπος θα κάνει εκείνο που όλοι οι καταπιεσμένοι, κοιμήσηδες και ξυπνητοί, δεν καταφέρνουν ν' αποφύγουν : περνιούνται για κάποιοι και πιάνουν ν' αυνανίζονται δημόσια, κραδαίνοντας τα σύμβολα της πρόσκαιρης εξουσίας τους. Και για να δείτε πόσο ευγενής και μεγαλόκαρδος στέκομαι, κλείνω δίχως την παραμικρή μνεία στην κατάπτυστη αρθρογραφία του, όπως ετούτο το ελάχιστο παράδειγμα αστικής ομφαλοσκόπησης, όπου λέει διάφορα χωρίς τελικά να λέει και τίποτα συγκεκριμένο, αφήνοντας ωστόσο την άκομψη σπόντα του, υπό μορφή ποιητικής κατακλείδας. Ο άνθρωπος, που ισχυρίζεται ότι υπηρετεί την Ανθρωπότητα, εισάγει τεχνηέντως την έννοια του θαυμασμού, ώστε να επιτύχει μια προκατασκευασμένη υποτίμηση : να μη θαυμάζετε τον πρόσφυγα, γιατί στην ουσία είναι ρίψασπις. Στην πραγματικότητα, ποτέ δεν τέθηκε ζήτημα θαυμασμού. Στον πρόσφυγα αναγνωρίζεις τον άνθρωπο στον ύστατο ευτελισμό του, τον αποστερημένο από τα πάντα, τον ικέτη, ακόμα κι αν ετούτος ήταν εχθρός σου. Το ήθος απέναντί του δεν έχει να κάνει ούτε με θαυμασμό, ούτε καν με στρατηγική. Έχει να κάνει με το ήθος μιας κοινωνίας απέναντι στο πρόσωπο του ανθρώπου, ο οποίος έχει απογυμνωθεί από κάθε αξιοπρέπεια, πέραν δηλαδή του γεγονότος ότι ακόμα ζει. Μέσα σε τούτο το ψυχορράγημα κανείς δε θαυμάζει κανέναν, αναγνωρίζουμε όλοι απλά ένα κομμάτι του εαυτού μας ή ένα κομμάτι της κοινής μας μοίρας. Τις αμπελοφιλοσοφίες καλό είναι να τις αφήνουμε, για τη στιγμή που θα στέκονται, απέναντί μας, άνθρωποι που δε θα 'χουνε την ανάγκη μας, μα θα πατούν γερά στα πόδια τους. Θαρρώ είναι πιο τίμιο, έτσι.

Τρίτη, 11 Σεπτεμβρίου 2018

O,τι έχετε ευχαρίστηση ....

Αν είναι κάτι που σιχαίνομαι - εκτός από τις μπάμπιες - είναι η ζητιανιά και η μιζέρια. Η ζητιανιά και η μιζέρια δεν είναι - συνήθως - αναπόφευκτες καταστάσεις ενός ατυχούς βίου ή ανάγκες πραγματικές - όπως λανθασμένα τσιμπάμε το δόλωμα οι περισσότεροι - καθώς οι άνθρωποι με αξιοπρέπεια προτιμούν να τους κοπεί το χέρι, παρά να το απλώσουν. Η κλάψα είναι γνήσιο χαρακτηριστικό πορτοφολιών, με συμπτώματα βαρυστομαχιάς, κι ατόμων που κάποτε «την πιάσαν την καλή» μα τώρα δεν είναι πια τόσο καλή, όσο παλιότερα. Άλλοι, πάλι, γυρεύουν να «βγάλουν τα σπασμένα» ή - πιο τίμια - γουστάρουν χαρτζιλίκι. Αυτό το προηγούμενο, να βγάλουμε δηλαδή τα σπασμένα, είναι πολύ της μοδός στις μέρες μας και, μάλιστα, παγκοσμίως. Η κλάψα είναι πολύ «in», γιατί ο καπιταλισμός πιθανότατα εκτός από το «αόρατο χέρι», έχει και κάποιο αόρατο κρομμύδι κι είναι όλοι πολύ συγκινημένοι με την Κρίση. Θα μου πεις, τώρα : πότε δεν ήταν η κλάψα στο προσκήνιο; Πόσα χρόνια ήταν που φάγαμε στη μάπα τη δακρύβρεχτη ιστορία της Wikipedia, που δεν είχε λέει να ταΐσει τα παιδιά της ή να πληρώσει το ρεύμα για τους servers και δεν ξερω-γω ποια άλλη πληγή του Φαραώ;; Συμβαίνει ακόμα και σε μεγάλες εφημερίδες, όπως για παράδειγμα η Guardian και η Washington Post. Αν έχεις την ατυχία να πέσεις στη φάση που τραβάνε ζόρια, πρέπει να υποστείς όλη εκείνη την πρόβα τζενεράλε «ασήμωσε» της τυπικής τσιγγάνας και, τέλος πάντων, οτιδήποτε να βγει όπως-όπως κι ο αυριανός εσπρέσο.

Υπάρχει, να πούμε, μια ολόκληρη γκάμα από παρόμοιους καραγκιόζηδες. Ας πάρουμε, ως επόμενο παράδειγμα, όλους εκείνους, που σε υποχρεώνουν ν' απενεργοποιήσεις τους ad-blockers, ειδάλλως τρως πόρτα από το γαμάτο site τους ∙ τόσο γαμάτο, ώστε αξίζει για χάρη του, να φας στη μάπα όλη τη διαφημιστική σαβούρα. Αυτή είναι η πλέον σύγχρονη επιχειρηματική μαγκιά, τελευταίας τεχνολογίας, που τη σπουδάζουν φυσικά και στα κολέγια. Οι άνθρωποι τούτοι δεν έχουν, προφανώς, πάρει χαμπάρι τι συμβαίνει στο διαδίκτυο, γιατί από πορτοκαλιές βρωμάει ο τόπος. Ο εγκέφαλός τους λειτουργεί ακόμα με Netscape Navigator. Μιλάμε για τον τύπο του κλασικού κουραδόμαγκα, που περνά τα πάντα για κτήμα του. Το να μη γουστάρει κανείς το πώς διαχειρίζομαι τον προσωπικό μου browser είναι το ίδιο σα να μου υπαγορεύει (ή να μου απαγορεύει) ο ANT1 να χαμηλώσω τη φωνή στην τηλεόρασή μου. Άμα δε γουστάρεις, να το κλείσεις το ρημάδι. Να γίνεις συνδρομητικός. Ν' αποτρέψεις, επίσης, να βάζουν συνδέσμους στ' όνομά σου. Εγώ προσωπικά δεν είχα καμιά κωλοκαούρα ν' ασχοληθώ μαζί σου. Η κρούση συνέβη κατά 95% από ατυχία ή αστοχία κι εν τη ρύμη του surfing, που λένε. Έτσι βρίσκεται κανείς, από το πουθενά, να λογοδοτεί στον κάθε ανεπρόκοπο, που 'χει το θράσος να του κουνά το mouse και να του δίνει όρντινα τι θα 'χει ενεργό και τι όχι, στον περιηγητή του. Αν επιθυμείς να είσαι δημόσιος, κάπως θα πρέπει να ανέχεσαι εσύ το δήμο κι όχι ο δήμος εσένα. Αλλιώς, πίσω στο καυκαλό σου, γυμνοσάλιαγκα. Στο κάτω-κάτω, εσύ είσαι εκείνος που 'χει ανάγκη τα ευρώ μου. Ψάξε να βρεις τρόπους να με πείσεις, αντί τρόπους να μ' εκνευρίσεις ή να μ' εκμεταλλευτείς.

Λες και δε μας έφταναν, δηλαδή, όλες εκείνες οι βλακώδεις, νομικές αποδοχές και τα αμέτρητα κλικ στα οποία πρέπει να προχωρούμε, κάθε τρεις και λίγο, για να σερφάρουμε σαν άνθρωποι, χρειάζεται να υποστούμε, επιπλέον, κι όλη την ασυνάρτητη, καταναλωτική παρέλαση, που μολύνει την αισθητική και την υπομονή. Ο αυθορμητισμός - μα και το ίδιο το νόημα - της πλοήγησης, έχει χαθεί ανεπιστρεπτί, αν απαιτούνται κατά μέσον όρο τρία κλικ σε κάθε καινούργιο σύνδεσμο: θες cookies; θες ειδοποιήσεις; θες newsletters; θες να κατεβάσεις την εφαρμογή μας; θες να κάνεις τη σελίδα μας home page; θες να συνεχίσουμε να σου στέλνουμε ενημερώσεις; Ετούτη η ιστορία με τα cookies πρέπει ν' αποτελεί τη μεγαλύτερη νομική κωμωδία του αιώνα, για τον απλό λόγο ότι ο χρήστης δεν έχει το παραμικρό δικαίωμα άρνησης, πέρα δηλαδή απ' το να κλείσει τη σελίδα - πάλι καλά κι ευχαριστούμε. Μπορείς μόνο ν' αποδέχεσαι ή να ζητάς περισσότερες πληροφορίες. Θέλετε π.χ. να σας γαμήσουμε στο ξύλο; (α) Ναι, αποδέχομαι (β) Θέλω περισσότερες πληροφορίες - π.χ. πρώτα θα με δείρετε ή πρώτα θα με γαμήσετε;

Μη μ' αρχίσετε τώρα τις αμπελοφιλοσοφίες, πώς κάθε browser έχει ρυθμίσεις και τα σχετικά. Δεν έχω καμία υποχρέωση, ούτε και όρεξη, να κάθομαι να ρυθμίζω ένα-ένα ποια site αποδέχομαι και ποια μου βρωμάνε. Αντ' αυτού, μπορούμε απλά να θεωρήσουμε σα νομικό καθεστώς ότι πλέον δεν υπάρχει site, που να μην αποθηκεύει κάτι στον υπολογιστή σου - ούτε καν το blog της θείας Κατίνας με τις συνταγές - και να προχωρήσουμε πια σε αυτή τη βάση. Λες κι είχαμε και στο χωριό μας cookies. Δεν είχαμε. Κουλουράκια τα λέγαμε. Ή λες κι ο μέσος χρήστης έχει καμιά ιδέα τι είναι αυτό που τελικά αποδέχεται, κάθε φορά που πατάει ΟΚ. Απλά το πατάει αψήφιστα, προκειμένου να κάνει τη δουλειά του. Και πάνω σ' όλα τούτα, λοιπόν, έρχεται να προστεθεί κι η υπαρξιακή κωλοκαούρα του κάθε ανώμαλου: κλείσε μου τον ad-blocker, δώσε μου ένα ευρώ, κάνε μου like, πάτα το πράσινο κουμπάκι, ξύσε μου λίγο τη μασχάλη και δε συμμαζεύεται.

Τέλος πάντων. Θα ήθελα να μιλήσω και για την άλλη τακτική, που δεν είναι ζητιανιά, αλλά ξεκάθαρη κλεψιά, μα θα ξημερώναμε στη φλυαρία: μιλώ για τούτο το απροκάλυπτο θράσος να γράφεται κανείς συνδρομητής - οπουδήποτε online - κι αυτοί να του τραβάνε τη συνδρομή τον κάθε μήνα, εξ' ορισμού και αυτομάτως! Δίχως αναιρετική επιλογή, άλλη από την ξεγγραφή, και δίχως ειδοποίηση! Όπα και μπάστα, Φραουλίνο (άσχετο)! Μας έχετε, που μας έχετε γαμήσει στα e-mails για ψύλλου πήδημα, μια ειδοποίηση πληρωμής θα σας έπεφτε ο κώλος να τη στείλετε; Μπορεί εγώ να μη θέλω αυτό το μήνα, ρε αδερφέ! Μπορεί, όμως, να θέλω τον άλλο. Μπορεί να θέλω μόνο τους ζυγούς μήνες ή τους μήνες, κατά την ακολουθία Fibonacci. Τι ζόρι τραβάτε; Το 'πα σ' ένα φίλο και με κοίταγε μ' εκείνο το βλέμμα της συγκαταβατικής ανωτερότητας. Βέβαια, εκείνος βγάζει 5 χιλιάρικα το μήνα, όταν εγώ το σκεφτόμουν μια βδομάδα να γραφτώ, για ένα φεγγάρι, στο spotify και στο scribd ταυτόχρονα.

* * *

Μα είναι κατά βάθος κάτι άλλο, που μ' έχει αποτελειώσει τον τελευταίο χρόνο, και είναι η αφορμή που γράφω. Παλιότερα και πριν αποφασίσω ν' απέχω απ' τα φυλετικά σχόλια, θα το θεωρούσα κάτι σαν τον ορισμό της γυφτιάς. Ευτυχώς, το ελληνικό λεξιλόγιο είναι αρκούντως πλούσιο για να αποζημιώσει το νέο κι ανώτερο ήθος μου : μερικοί άνθρωποι λοιπόν είναι απίστευτα τσιφούτηδες, κακομοίρηδες, καρμίρηδες, μίζεροι, κλαψομούνηδες (όπα, τούτο είναι σεξιστικό!), ταλαίπωροι, μικρόψυχοι, στενόμυαλοι, κοντόφθαλμοι και πάει λέγοντας. Είναι, λοιπόν, μια ξεχωριστή κατηγορία καρμιριάς, που κυκλοφορεί στο ελληνικό διαδίκτυο και, ειλικρινά, μας έχει κάνει τα συκώτια τούμπανα. Κι επειδή δεν έχουμε πολλά συκώτια, φαντάζομαι καταλάβατε πως πρόκειται για φράση αλληγορική. Ο χειρότερος τύπος ζητιάνου λοιπόν - ή μάλλον ζήτουλα - είναι ο θρασύς. Είναι ο ζήτουλας που δε μπορείς να τον αποφύγεις, αλλάζοντας στενό, γιατί εμφανίζεται παντού και διαρκώς με το χέρι τεντωμένο, όποιο στενό και να διαλέξεις, σα τον πανταχού παρόντα Ντρούπι της Warner. Αυτός επίμονος ζήτουλας στην Ελλάδα ονομάζεται Lexigram και μας τα 'χει κάνει να!

Προσωπικά, έχω την ατυχία να είμαι από τους ψυχωτικούς εκείνους, που προκειμένου να γράψουν δυο προτάσεις, θα μπουν και 50 φορές στη Google, γιατί δεν είναι σίγουροι για το 'να ή για τ' άλλο. Αλγεβρικές εξισώσεις τα βήματά μας και τα λοιπά. Ρε φίλε, δεν είναι να τολμήσεις να ψάξεις άγνωστη λέξη, συνώνυμο, πτώση ή κλίση και τσουπ! νάσου σαν την πορδή η Lexigram. Φάντης μπαστούνι, πρώτος σύνδεσμος πίστα. Δε λέω, έχουν κάνει πολύ καλή δουλειά στο να σου σπαν' τα νεύρα. Γιατί, τώρα, τι πιο συνηθισμένο, από 'κείνο το καταραμένο δάχτυλο - πανάθεμά το - που πατά αυτoμάτως το πρώτο link, που θα του κάτσει; Αν δεν έχεις τύχη να σου κάτσει πρώτα κανα Βικιλεξικό - ή ό,τι άλλο αξιοπρεπές - οι πιθανότητες, κατόπιν, είναι συντριπτικά εναντίον σου. Έτσι και ως δια μαγείας (μαύρης), γίνεται η γνωριμία του ανύποπτου χρήστη με τον ιστότοπο της Lexigram.

Με τις διαφημίσεις απενεργοποιημένες

Με τις διαφημίσεις ενεργοποιημένες

Τώρα, ο θεός να το κάνει ιστότοπο, ετούτο το μπακάλικο της Ελληνικής. Προσοχή: μπακάλικο ως προς τη νοοτροπία, όχι ως προς το υλικό που προσφέρει, το οποίο - όσο μπορώ να κρίνω - φαίνεται περισσότερο κι από επαρκές. Το θυμάμαι, δηλαδή, από τότε που μας ρίχνανε και κανά ξεροκόμματο γνώσης. Είδατε που είμαι ακριβοδίκαιος; Γιατί εδώ δε θα σας πω, ότι δεν αξίζει να πλερώσετε στη Lexigram τα 5 ή 7 ψωρόφραγκα, αλλά πως τα ψωρόφραγκα ετούτα διακονεύονται με τέτοια ακαλαισθησία, ώστε θα προτιμούσε κανείς να ξοδέψει 100 ευρώ σε λεξικά (ή σουβλάκια), παρά να δώσει μια λίρα κάλπικη στους διαχειριστές του site. Άμα χαζέψεις λίγο την οθόνη, νομίζεις πως βρίσκεσαι σε τίποτα τελε-μάρκετινγκ. Αισθητική δεκαετίας '80 και βγάλε. Τόσα ευρώ εκείνο, τόσα φλουριά το άλλο. Από τη μέρα που αποφάσισαν να πάψουν την αμισθί αφοσίωση - αφού δεν ήταν ποτέ η αγάπη της ελληνικής γλώσσας το κίνητρο, μα το μπαξίσι - σκουντουφλάμε ξανά και ξανά στο χιλιο-γρατζουνισμένο και δακρύβρεχτο μελόδραμα :

«Δυστυχώς η Lexigram δεν μπορεί να συντηρηθεί πια από τις διαφημίσεις.»

Μπα; Τότε, λοιπόν, γιατί συνεχίζει και τις βάζει; Αυτές είναι απορίες. Ή, πάλι, γιατί δεν πάνε να δουλέψουνε ντελιβεράδες, εννοώ οι διαχειριστές; Γιατί, μη χέσω πως είναι τίποτα φουλ-τάιμ απασχόληση, η συντήρηση του site. Τι θέλουνε, να πούμε; Να δουλεύουμε εμείς, κι εκείνοι να συντηρούνται από τον καναπέ τους;

Το τυπικό θέαμα που αντικρύζει ο άτυχος χρήστης είναι βγαλμένο από τους πάγκους των πανηγυριών : τιμούλες, διαφημισούλες και πέρνα κόσμε, όσο-όσο. Η αγυρτεία της Lexigram μπορεί να περιοριστεί στα εξής : (α - ήσσον) δεν πρόκειται για portal της ελληνικής γλώσσας, ήτοι σημαίνει «πύλη», μα για διόδια, αφού δεν προχωράς πουθενά α δε πλερώσεις το αντίτιμο και (β - μείζον) κανένας σύνδεσμος της αναζήτησης δεν αντιστοιχεί σ' αυτό που περιγράφει. Ας πούμε, για παράδειγμα, μια τυπική μου αναζήτηση στη Google, όπως «άγω κλίση», έδωσε τα παρακάτω αποτελέσματα (παραθέτω μόνο τα πρώτα τρία) :


Είναι χαρακτηριστικό, ότι ενώ ο πρώτος κι ο τρίτος σύνδεσμος σε παραπέμπουν ακριβώς εκεί που ισχυρίζονται, η Lexigram αντιθέτως δε «άγει» στο παραμικρό - ούτε καν σε λίγα, ευτελή αποφάγια, έτσι για δόλωμα. Μπορείς, ωστόσο, ν' απολαύσεις για χιλιοστή φορά το κατα-γρατζουνισμένο της βινύλιο. Κι αυτό συμβαίνει για οποιοδήποτε λήμμα της Lexigram. Έχει, με άλλα λόγια, γεμίσει το ελληνικό διαδίκτυο με ένα άχρηστο σκουπιδαριό α-πληροφόρησης και α-συνδέσμων κι όλες οι παραπομπές της λειτουργούν, ξεκάθαρα κι αναφανδόν, ως φορείς της διαφημιστικής της ψωρίασης. Αν ήταν πιτσαρία, μιλάμε, θα 'χε σκοτωθεί πολύς κοσμάκης, στα διάσπαρτα, διαφημιστικά φυλλάδια. Η μόνη σωτηρία, που τα φυλλάδια της Lexigram δε θα 'τανε ιλουστρασιόν, και θα γλιστρούσανε λιγότερο. Η παρουσία της Lexigram, όχι μόνο δεν προσφέρει το παραμικρό στην ελληνική γλώσσα, αλλά αποθαρρύνει και τη φυσική, ερευνητική διάθεση του φιλομαθή, παρακωλύοντας την ομαλή λειτουργία του διαδικτύου με βλακείες και σπαταλώντας την υπομονή μας σε εκνευριστικές επαιτείες και επαναφορτώσεις σελίδων.

Πιο κάτω, πάλι διαβάζουμε :

«Για να έχετε μία δωρεάν λέξη την ημέρα θα πρέπει να επιτρέψετε την εμφάνιση των διαφημίσεων καθώς και να μη μπαίνετε από private/incognito mode.»

Αυτό, τώρα, με τη δωρεάν λέξη την ημέρα, είναι η μεγαλύτερη απάτη του αιώνα. Το μόνο που επιτρέπει το λογισμικό τους είναι μια ματιά 0,666 δευτερολέπτων, προτού καλυφθούν τα πάντα από τις επιχειρηματικές επιταγές τους. Μετά δεν μένει τίποτα, πέρα δηλαδή από μια παντελώς άχρηστη οθόνη, να σ' αντικρύζει απαξιωτικά σαν τον τελευταίο τζαμπατζή κι όπως ακριβώς σε λοξοκοιτά ο μικρέμπορας, αφού πάρει πρέφα ότι τόσην ώρα απλά χάζευες στο μαγαζί του και δεν είχες ποτέ την πρόθεση ν' αγοράσεις. Λες πως θα 'πρεπε να χρωστούμε στη Lexigram και χάρη, που επενδύουμε δευτερόλεπτα πολύτιμης και ανεπίστρεπτης ζωής στην παρακολούθηση των αξιοθαύμαστων, επαιτειακών της κλισέ. Το κείμενο κλείνει διθυραμβικά :

«Εάν δεν έχετε κωδικό πρόσβασης, κάντε κλικ για να δείτε τα λεξικά, τα εκπαιδευτικά λογισμικά και τους τρόπους πληρωμής. Η απεριόριστη πρόσβαση και στα 7 λεξικά μας κοστίζει 5 Ευρώ για έναν χρόνο. Με 7 ευρώ ανά έτος παίρνετε και τα εκπαιδευτικά μας λογισμικά του Δημοτικού, της Νέας και της Αρχαίας.»

Σε ένα οποιοδήποτε φυσιολογικό site, όταν σε ρωτούν αν έχεις ή όχι κωδικό πρόσβασης, η επόμενη ερώτηση που έρχεται αξιοπρεπώς και αυθορμήτως είναι αν θέλεις ν' αποκτήσεις. Κι άμα θες, τότε και μόνο τότε, κάθονται και σ' αραδιάζουν τους όρους και τις προϋποθέσεις εγγραφής.  Δε σε πιάνουν με το καλημέρα, να σου ξηγήσουν τ' όνειρο. Αλλά δε χρειάζεται να 'σαι φιλόλογος, για να ψυχανεμιστείς, τ' αληθινά νοήματα και την ξινίλα που 'ναι κρυμμένη ανάμεσα στις γραμμές που προηγήθηκαν και τον τρόπο έκφρασής τους. Οι υποτακτικές και οι προστακτικές πάνε και έρχονται, χαρακτηριστικές της συγκρατημένης αγένειας : «ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ επιτρέψετε», «ΝΑ ΜΗ μπαίνετε», «ΚΑΝΤΕ κλικ». Φοβάται ο τσιφούτης μη του κλέψεις τους κόπους του και τα μερτικά του. Η συναισθηματική φόρτιση είναι ολοφάνερη στον εξασκημένο αναγνώστη : η Lexigram είχε απηυδήσει τόσο καιρό με τους «τζαμπατζήδες», που εντρυφούσαν στους θησαυρούς της δίχως να συνεισφέρουν το παραμικρό και τώρα μας κουνάει το δάχτυλο. Το πρώτο το δικαιολογώ και το δέχομαι, αλλά το σεινάμενο δάχτυλο είναι καιρός να βρει τη ζεστή και σκιερή αγκαλιά, που του αρμόζει.

Ας απολαύσουμε, κλείνοντας, μερικές χαριτωμένες παραλλαγές, ανθρώπων με καλή διάθεση :

«Θα σας παρακαλούσαμε να επιτρέψετε την εμφάνιση των διαφημίσεων, προκειμένου να έχετε πρόσβαση στις δωρεάν προσφορές μας» ή πιο επίσημα «Προϋπόθεση για τη χρήση του site και την παροχή της ημερήσιας δωρεάν λέξης είναι η ενεργοποίηση των διαφημίσεων. Σας ευχαριστούμε για την κατανόηση».

Αντί για «κάντε κλικ για να δείτε μπλα-μπλα τους τρόπους πληρωμής» θα μπορούσαμε να διαβάζουμε διακριτικότερα «Εάν δεν έχετε κωδικό πρόσβασης, πατήστε εδώ, ώστε να ενημερωθείτε για τους όρους απόκτησης και την τιμολογιακή μας πολιτική». Για να μη χέσω, επίσης, εκείνο το σιχαμερό «κάντε κλικ» σ' ένα PORTAL! για την ελληνική γλώσσα!!!

Τέλος πάντων, χόρτασα θάψιμο για σήμερα. Αύριο πάλι. Αλλά θα κλείσω με μια πρόταση. Όχι μόνο, για να δει όλος ο κόσμος, πόσο μεγαλόκαρδος είμαι, μα και γιατί παλιότερα χρησιμοποιούσα τις υπηρεσίες της Lexigram, μάλλον συχνά, κι ήμουν θαρρώ ικανοποιημένος. Συνεπώς, οφείλω να της αναγνωρίσω μια ελάχιστη υποχρέωση. Μια απλή αλλαγή στη δομή του site, λοιπόν, μεταφέροντας αλλού τις τιμολογιακές τους διαθέσεις, κάπου διακριτικότερα, δίχως περιττές επαναλήψεις, να μας ζαλίζουν τα ούμπαλα, θα συνεισέφερε τα μάλα σε μια αξιοπρεπέστερη παρουσία. Επιπλέον, μια κάποια αισθητική διαχείρηση του χώρου, ώστε οι διαφημίσεις να δένουν με το site κομψότερα, παρά να εκτοξεύονται παράταιρες, σα μπαλώματα σε χιλιοφορεμένο κώλο, θ' ανέβαζε το site μια σκάλα απ' το επίπεδο : είχα έναν κουμπάρο που 'ξερε από κομπιούντερς. Τέλος, μια ελάχιστη παροχή - όχι με την ημέρα, που ούτως ή άλλως δε λειτουργεί και ποτέ, εκτός κι αν έχεις μάτι robocop - αλλά με λίγα τίμια στοιχεία για το κάθε λήμμα, αντί για το απόλυτο μηδέν, θα έκανε - τουλάχιστον, στη δική μου μάτια - χιλιάδες φορές δελεαστικότερη την παρουσία της Lexigram κι ίσως - ακόμα και τώρα που 'μαι ξινισμένος - να πειθόμουν, τελικώς, να εγγραφώ στις υπηρεσίες που προσφέρουν, μιας κι ο μισός υπολογιστικός μου χρόνος καταναλώνεται σε αναζητήσεις, που οι μισές πάλι είναι γραμματικές ή λεξιλογικές απορίες.

Αυτά κι ευχαριστώ για την υπομονή σας. Επίσης, αν θέλετε μια δωρεάν λέξη την ημέρα, πρώτα να τη δίνετε : λέτε, για παράδειγμα, που και που καμιά «καλημέρα», στους ανθρώπους που σας αγαπούν και σας νοιάζονται. Τσάμπα είναι. Α ναι. Αφήστε και 5 ευρώ φεύγοντας...

Υ.Γ. Αδέρφια μου, συγχωρέστε με τον τρελό! Βρε τι 'ναι τούτο το κακό με μένα και δε μπορώ να σταματήσω να γράφω; Μα δε μπορώ και να το βουλώσω, κιόλας, μ' όσα θωρούν τα μάτια μου! Διαβάζει κανείς στην αρχική σελίδα : «Τα ιδρύματα Σταύρος Νιάρχος και Χρήστου Λαμπράκη, εκτιμώντας τα λεξικά και το εκπαιδευτικό λογισμικό, βοήθησαν στην προβολή τους». Μωρέ μπράβο! Και μετά τι έγινε; Σταμάτησαν πια να τα εκτιμούν;; Γιατί όσο να 'ναι, ακόμα και πεθαμένοι, πέντε ευρώ ο Σταύρος κι εφτά ευρώ ο Χρήστος, μπορούνε να τα δίνουν. Άμα, τώρα, λάβει κανείς τον κόπο να τσεκάρει τα κοστολόγια, ώστε να 'χει κανείς διεύθυνση στο internet και χώρο κι εργαλεία για να στήσει έναν ιστότοπο, θα διαπιστώσει ότι μέχρι και το βαφτιστήρι μου μπορεί, με το χριστουγεννιάτικο μποναμά του. Μέχρι κι εγώ έχω site. Κι η κουτσή Μαρία. Σιγά τ' αυγά. Άσε που η δουλειά γίνεται άπαξ και μετά το site απλά τρέχει στο ρελαντί, με κανά service κάθε πέντε χιλιάδες χιλιόμετρα. Μη χέσω, που δε μπορούμε να συντηρηθούμε, χωρίς διαφημήσεις. Εκτός βέβαια κι αν θες το server στο σαλόνι σου.

Αν δε βρωμάει κάτι εδώ, σίγουρα όμως κάτι μυρίζει. Και περισσότερο απ' όλα - όπως ξανάθιξα - η αισθητική τους. Θες οι διαφημίσεις; Θες οι ζωγραφιές; Θες μήπως το λογισμικό τους ; Από την εποχή των κτηνοσαύρων που γράφτηκε, μέχρι σήμερα, ζήτημα είναι να 'χει αγγίξει τον κώδικα χέρι ανθρώπινο (ή οποιοδήποτε άλλο όργανο, έστω). Αγναντεύοντας τα τεράστια, τριδιάστατα κουμπάκια, αναπολείς τα εφηβικά σου χρόνια, τότε που αυνανιζόσουν με Windows 3.1. Πόσα χρόνια ακόμα θα πρέπει να πληρώνουμε, κάτι που γράφτηκε σε Basic, παράλληλα με την προβολή του πρώτου Tron;; Και διαμέρισμα να 'τανε, τόσο καιρό - νισάφι - ένα ρετουσάρισμα θα το 'χε κάμει ο ιδιοκτήτης. Άσε το περιοδικό του «Οργανισμού για τη Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας», που προβάλλεται χάμου-χάμου στη σελίδα και του οποίου το εξώφυλλο είναι αντίδοτο για τις δηλητηριάσεις. Ε λοιπόν, εγώ σας το λέω και σας το υπογράφω : η νέα εποχή για την Ελλάδα θ' ανατείλλει τότε, όταν κάποτε εξαφανιστούν επιτέλους από προσώπου γης ετούτες οι τεράστιες, κακόγουστες, αρχαιοπρεπείς γραμματοσειρές (και οι συγγενείς βυζαντινο-φανείς), οι οποίες παραπέμπουν περισσότερο στο φτηνο-τουρισμό της κλεψάς και στον πολιτισμό του ξεπεσμού, παρά σε ευγενείς προθέσεις ανθρώπων σοβαρών και συναισθηματικά ώριμων. Μήπως όμως να το βουλώσω, επιτέλους;

Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 2017

SAPILA : It's in the Eye of the Beholder...

Τώρα, είτε η μαλακία έχει πέσει μαζεμένη τελευταία, είτε κάποιος ευαίσθητος νευρώνας μου κάνει τσαλιμάκια. Το πρόβλημα αυτού του Ανδρέα Δρυμιώτη, στο "Κάτι σάπιο υπάρχει στην Ελληνική Κοινωνία" - στο ίδιο φύλλο, που διάβαζα τον Τεύκρο, νωρίτερα - δεν είναι και πολύ σοβαρό, αλλά είναι χαρακτηριστικό της αλαζονείας, με την οποία πιάνουν μερικοί κι αρθρογραφούν, όχι θέτοντας ερωτήματα, αλλά έχοντας προεξοφλήσει το συμπέρασμα και θυμιατίζοντας τα γένια τους. Τουλάχιστον, εγώ, μπορεί να 'χω υιοθετήσει την ειρωνία ως τρόπο γραφής, αλλά δεν το παίζω σοβαρός και κυριλάτος, ούτε γράφω στην Καθημερινή.

Μην το πιείτε, λουστείτε!
Για παράδειγμα, εκφράσεις του τύπου : "Πάντα πίστευα ότι κάτι δεν πάει καλά στον Τόπο μας, αλλά τώρα πλεόν έχω και το πιστοποιητικό.", σε προϊδεάζουν για μια σημαντική αποκάλυψη κι αντ' αυτής σου πουλάνε απλά μια εντύπωση, ένα χιλιομασημένο κλισέ, στην καλύτερη μια ένδειξη, παρά μια απόδειξη ίσου μεγέθους με τη διαφημιζόμενη κλίμακα. Άσε που, κακομοίρη, αν περίμενες το 2017 για να αντιληφθείς ετούτη την ευτελή πραμάτεια, που μας πουλάς για θησαυρό, τότε κάτι ρετάρει εκεί μέσα. Ζεις σε άλλον κόσμο αλλά, που και που, ρίχνεις κλεφτές ματιές και στον πραγματικό. Welcome to the jungle, dude. Το επίπεδο καλλιέργειας των ανθρώπων γύρω μας - πιθανότατα και το δικό σου - είναι εξαιρετικά χαμηλό. Ρε συ, μπράβο! What the fuck! Μάγος είσαι; Τον Μάικ Λαμάρ τι τον είχες;

Ή πάλι, εκφράσεις του στιλ : "Εύχομαι να έχω λάθος στην ερμηνεία μου, αλλά δυστυχώς έχω τόση εμπιστοσύνη στην Google και στη μεθοδολογία της, που δεν μου αφήνουν περιθώρια για αμφιβολίες." δε νομίζω ότι τιμάνε έναν άνθρωπο, που πλασάρεται ως σύμβουλος επιχειρήσεων. Αποκαλύπτει μια ποιότητα ανθρώπου, ο οποίος με την πρώτη ευκαιρία θα αποποιηθεί την όποια ευθύνη και θα τα φορτώσει οπουδήποτε αλλού είχε "τόση εμπιστοσύνη" νωρίτερα. Στην χειρότερη μπορείς να τον κατηγορήσεις για αφέλεια και να τον παρηγορήσεις. Τι φταίει αυτός που η γνώμη του ήταν μια μαλακία και μισή; Φταίει η Google, φταίει το Χρηματιστήριο Αθηνών, φταίει ο Χατζηπετρής. Άσε, που δείχνει ψευδο-ταπεινότητα του πούτσου: μακάρι να κάνω λάθος, αλλά τελικά έχω δίκιο. Ωραίος τύπος, ν' ανοίξεις διάλογο μαζί του.

Τέλος πάντων, ετούτος ο Δρυμιώτης δεν έχει απαραίτητα άδικο σε ό,τι επισημαίνει. Αποτυγχάνει, ωστόσο, στη μέθοδο που χρησιμοποιεί και, με τον τρόπο αυτό, χάνει την αξιοπιστία του και την καλή μας προαίρεση, αφού μοιάζει περισσότερο για τυχοδιώκτης της σκέψης κι αρπα-κόλλας. Γιατί, δύο τινά μπορεί να συμβαίνουν. Είτε ο αρθρογράφος έχει απόλυτο δίκιο, αλλά αποτυγχάνει στα σημεία, καθώς τα επιχείρηματά του μοιάζουν ελλιπή, επιφανειακά κι ανεπεξέργαστα (σίγουρα, όχι εξαιτίας χώρου, καθώς καταναλώνει σχεδόν μια στήλη για ν' αραδιάσει τα στατιστικά της Google), είτε ο αρθρογράφος έχει άδικο, οπότε κλάφτα Χαράλαμπε. Καταλήγουμε, να λέμε καμιά μαλακία για να περνά η ώρα. Αλλά δε θα με απασχολήσει διόλου αν ο τύπος έχει δίκαιο ή άδικο, αλλά γιατί αδυνατεί να γίνει πειστικός. Για να δούμε τα βασικά σφάλματα συλλογιστικής ή μεθοδολογίας...

Αλφα) Λέει κάπου: "Πρώτα-πρώτα πρέπει να εξηγήσουμε πώς καταλήγει η Google σε αυτά τα συμπεράσματα. Ακολουθεί μια εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία, ώστε τα αποτελέσματα να είναι αντιπροσωπευτικά για κάθε χώρα. Πλήρης εξήγηση της μεθοδολογίας για τη δημιουργία των Google Trends υπάρχει στο https://support.google.com/trends/answer/4365533?hl=en".

Πρώτο φάουλ. Ο παραπάνω σύνδεσμος δε δίνει σε καμία περίπτωση μια "πλήρη εξήγηση της μεθοδολογίας", αλλά 2-3 υποδείξεις, εκλαϊκευμένες και λιτές, σε καμία περίπτωση κατάλληλες για κάποιον που θέλει ν' αντιληφθεί πέντε πράγματα για την "εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία". Αν το παραπάνω post-it ψυγείου, φαντάζει στον κο Δρυμιώτη "πλήρης εξήγηση", ειλικρινά τρέμω και υποκλίνομαι μπροστά στη συμβουλευτική του δεινότητα.

Παντελώς αδύναμη, λοιπόν, η πρώτη προσπάθεια, να πεισθούμε για την ισχύ των μεθόδων της Google, όχι γιατί δεν υπάρχουν, αλλά γιατί ούτε πλήρεις φαντάζουν, ούτε φοβερά πολύπλοκες, αλλά πρόκειται για εύλογες προφυλάξεις και μεθοδολογίες, τις οποίες κάθε άνθρωπος με στοιχειώδεις γνώσεις στατιστικής θ' ακολουθούσε. Δε μας λύνεται καμία πιο "ψαγμένη" απορία, όπως αυτή που θα εκθέσω αργότερα και η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Κι εδώ τίθεται ένα σοβαρό ερώτημα: αν υποθέσουμε ότι η Google δεν ερμηνεύει, αλλά συλλέγει στοιχεία, μας υποστηρίζει τότε με τα εργαλεία εκείνα, που θα διευκολύνουν τη δική μας ερμηνεία; Προσωπικά οφείλω ν' απαντήσω αρνητικά, καθώς στο μοναδικό ερώτημα, που έθεσα, απέτυχε να με διευκολύνει.

Εδώ ο κος Δρυμιώτης ή βλέπει κάτι που δε βλέπω (δεν ειρωνεύομαι), αλλά δε γουστάρει να μας το πει (κίτρινη κάρτα), ή βλέπει ό,τι θέλει να δει, ντολμαδάκια γιαλαντζί (κόκκινη κάρτα και άντε γεια!).

Βήτα) Πάμε τώρα στο πιο κρίσιμο σημείο, εκείνο δηλαδή που κάνει τον εν λόγω κύριο να διαρρηγνύει τα ιμάτιά του και να εκτοξεύει πύρινους λόγους εξ' άμβωνος, δηλαδή : η κατάντια της σημερινής νεολαίας, η αμορφωσιά και μπλαμπλαμπλα. Πράγματι, ίσως και λόγω της ευαισθησίας μου περί των αστρονομικών, έκανε και σε μένα εντύπωση το γεγονός ότι ο όρος " έκλειψη " ήταν στην πρώτη δεκάδα των αναζητήσεων, ως προς τη σημασία. Στο σημείο αυτό, δημιουργήθηκε κι η βασική μου απορία. Ας δούμε, λοιπόν, γιατί η Google αδυνατεί να με πείσει. Ας δούμε γιατί θα όφειλε να είναι περισσότερο περιγραφική, ως προς τα συλλεκτικά της εργαλεία, ώστε να μην καταντήσουμε κι εμείς γραφικοί ιεροκήρυκες, τύπου Δρυμιώτη.

Η απορία μου, λοιπόν, ήταν πολύ απλή. Πώς ακριβώς η Google ξεχωρίζει ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ της αναζήτησης ενός όρου; Γιατί - κι εδώ σκέφτηκα πολύ προσωπικά - την περίοδο που γελούσε και το παρδαλό κατσίκι με τις υπουργικές οδηγίες περί αποφυγής προαυλισμού, είχα αναζητήσει κι εγώ τη λέξη "έκλειψη", όχι προφανώς για να διαφωτιστώ ως προς την ερμηνεία της, αλλά για να ενημερωθώ ως προς τον κοινωνικό της αντίκτυπο. Αναρωτήθηκα, λοιπόν, αν η Google συμπεριλάμβανε εκ παραδρομής ανθρώπους και αναζητήσεις, σαν τη δική μου, στις μετρήσεις της (κάτι που θα ήταν σφάλμα) ή τις φιλτράριζε με κάποιο τρόπο και κρατούσε ακριβώς εκείνες, που αποσκοπούσαν στην αναζήτηση της σημασίας του όρου. Με προβλημάτισε ο τρόπος, που θα μπορούσε να το επιτύχει αυτό. Μήπως, για παράδειγμα, καιροφυλακτούσε να δει πώς θα διαχειρστιώ τα αποτελέσματα της αναζήτησης; Αν, δηλαδή, προτιμούσα τη Wikipedia από την Καθημερινή, ίσως το εκλάμβανε ως κίνητρο αναζήτησης σημασίας. Φυσικά, ούτε αυτό το τελευταίο καλύπτει τις ερμηνευτικές μας προθέσεις, στο βαθμό που μπορεί κανείς να αναζητήσει τον όρο "έκλειψη" όχι για να ενημερωθεί ως προς τη φύση του φαινομένου, παρά για διάφορες παράπλευρες λεπτομέρειες γύρω από αυτή, φωτογραφίες, γραφικά, animation, συνδέσμους, κτλ.

Ως προς αυτό, ούτε οι "πλήρεις" εξηγήσεις του Δρυμιώτη αναφέρουν οτιδήποτε, ούτε ο σύνδεσμος των Google Trends για την Ελλάδα βοηθά ή κατευθύνει προς κάποιο συμπέρασμα. Η αντίστοιχη στήλη, στον προηγούμενο σύνδεσμο, τιτλοφορείται "Τι σημαίνει...", ωστόσο κι επειδή οι όροι που ακολουθούν παρατίθενται μονολεκτικά, σε κανένα σημείο δε δίνεται διευκρίνηση αν η αναζήτηση έγινε, όμοια, μονολεκτικά ως "έκλειψη" ή στην πληρότητά της "τι σημαίνει έκλειψη". Η διαφορά είναι, προφανώς, τιτάνια και φέρνει τα πάνω κάτω, στις ερμηνευτικές μας προσεγγίσεις. Η σύγχυση γίνεται ακόμα μεγαλύτερη, όταν διαπιστώσει κανείς ότι στα αντίστοιχα Trends για τις ΗΠΑ , στην αντίστοιχη στήλη "What is..." οι ερωτήσεις είναι εκφραστικά πλήρεις πχ. "What is Brexit". Άρα τι; Είτε η Google τα έκανε κουλουβάχατα, είτε ακολούθησε μια διαφορετική προσέγγιση, πιθανότατα προσαρμοσμένη στα ελληνικά πρότυπα, αλλά για την οποία κανείς δε νοιάζεται να μας ενημερώσει. Δίχως την οποία, όμως, οποιαδήποτε προσπάθεια ερμηνείας ή εξαγωγής συμπερασμάτων, κινδυνεύει να αποτύχει παταγωδώς.

Κι έπειτα λέω, μα ναι ρε συ! Ακόμα κι εγώ όταν ψάχνω κάποιον όρο στα αγγλικά, το πιο συχνά (ή άντε 50-50) ξεκινάω με "what is", ενώ στα απλά ελληνικά πετάω τον όρο χύμα, στη φόρμα της αναζήτησης. Σα να μην έφτανε αυτό, θυμήθηκα επιπλέον ότι δεν έχω γνωρίσει ούτε έναν άνθρωπο, ο οποίος να 'χει ψάξει κάτι μπροστά μου και να ξεκινάει με τη φράση "τι είναι...". Όλοι μα όλοι, όσοι γνωρίζω, μικροί, μεγάλοι και μεσαίοι, πετάνε τις λέξεις χύμα στη φόρμα της Google και μετά σερφάρουν στα αποτελέσματα. Σκέφτομαι, λοιπόν, αυτή την (πιθανή) διαφορά νοοτροπίας, μεταξύ των Αγγλοσαξόνων και των Ελλήνων, ως προς τη διαδικτυακή τους συμπεριφορά - ή ακόμα και τη δική μου, όταν άλλοτε σκέφτομαι στ' αγγλικά κι άλλοτε ως Έλλην - και αδυνατώ να καταλάβω πώς τα ζυγίζει η Google όλα αυτά, μες στο μυαλό της. Το λοιπόν; Για ποιους λόγους, ο κάθε νοματαίος πληκτρολογεί ό,τι του κατεβάσει η γκλάβα; Ποιος ξέρει να μας το εξηγήσει αυτό; Πού; Πώς; Πότε και γιατί;

Το άρθρο του λεγάμενου στην Καθημερινή ούτε ξώφαλτσα δεν αγγίζει τέτοιου είδους απορίες, ούτε φυσικά και τα links που παραθέτει. Αλλά παρά την γκρίζα ζώνη, μέσα στην οποία κολυμπάμε, τρέχει σαν την πορδή να προδικάσει το συμπέρασμα, μη χάσει το copyright της σοφίας. Δεν εικάζει πως, δεν ανησυχεί μήπως, δεν κρατάει μια πισινή μπας και... είναι απόλυτα βέβαιος. Όπως κάθε ανόητος, φυσικά. Γι' αυτό σε λέω, άσε τη συμβουλευτική κι άντε παιδί μου γίνε ψαράς, όπου το να λες μπαρούφες και να κάνεις το τόσο... ΤΟΟΟΣΟ είναι και προτερήματα!

Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο Σ

Ο γραφικός αρθρογράφος, όμως, δεν εξαντλείται από την "έκλειψη"! Ο εγκέφαλός του αγκομαχάει και γρονθοκοπιέται, χωρίς σταματημό, από τα απανωτά ερωτήματα. Καλά, λέει, Λατινικά δε μαθαίνουν οι νέοι στο σχολείο, μια ξένη γλώσσα όμως; τι διάολο; Αυτό το "Annus Horribilis", του 'χει κάτσει και τούτο στο λαιμό! Μα ως κι αυτό πρέπει να ψάξουν; κλαψουρίζει ο γράφων. Τόσο άχρηστοι πια, αυτοί οι νέοι;; Ας του θυμίσουμε, ωστόσο, στο σημείο αυτό - μπας και ηρεμήσει - ότι οι περισσότεροι νέοι μαθαίνουν κυρίως Αγγλικά, μια όμορφη και πρακτική γλώσσα στην οποία, δυστυχώς, ετούτο το "Annus" δεν παραπέμπει ακριβώς εκεί που θα ευχόταν - ίσως περισσότερο εκεί που τον έχουμε εμείς γραμμένο.

Ποιος αγοράζει όμως, είναι ένα θέμα...
Επειδή όμως ξεχειλίζει κι από ήθος, ετούτος ο τύπος, και δεν αντέχει να μην το μοιραστεί μαζί μας, αισθάνεται στο τέλος την ανάγκη να υποστούμε και το κοινωνικό του σχόλιο: "Δυστυχώς, το γενικό επίπεδο της μόρφωσης των παιδιών μας έχει πέσει τόσο χαμηλά που είναι δύσκολο να το παραδεχτούμε. Γι' αυτό και πρέπει αντί να τους κανακεύουμε αποδίδοντάς τους ιδιότητες και αξίες που δεν έχουν, να τους νουθετούμε προκειμένου... μπλαμπλα".

Καταρχάς, βλέπουμε κι εσένα που είσαι μορφωμένος, ρε φίλε, τι κοτσάνες μας αραδιάζεις, μία μετά την άλλη. Είτε έτσι, είτε γιουβέτσι, η κοτσάνα ζει και βασιλεύει, απ' όσο αντιλαμβάνεσαι. Γιατί αρθρογραφούν οι μέτριοι, σαν και του λόγου σου, που το παίζουν καμπόσοι, δίχως την παραμικρή ταπεινότητα του γνήσιου ερευνητή, αλλά με την σιγουράντζα εκείνη του ιεραπόστολου, που θα περάσει μια βόλτα χορτάτος, κατά τις δώδεκα παρά τέταρτο, να μας φέρει το Άγιο Φως. Κατά δεύτερο λόγο, είμαι 43 χρονώ γαϊδούρι και μέχρι τώρα δεν έχω δει να κανακεύει ποτέ, κανείς τους νέους. Ρε συ, πού τις βλέπει ο τύπος, όλες αυτές τις παπαριές; στο Δελτίο των Οκτώ;; Τι εισέπρατταν οι νέοι, μια ζωή, και τι συνεχίζουν να εισπράττουν, το ξέρουν πολύ καλύτερα όσοι ενδιαφέρονται πραγματικά γι' αυτούς και τους συναναστρέφονται : απαξίωση, κάθε μορφής ηλίθια κριτική από κομπλεξικούς-ανέραστους-αγάμητους, απαγορεύσεις, ενοχικότητα, ευνουχισμό και πάει λέγοντας. Κι έρχεται ο Δρυμιώτης κι ο κάθε Δρυμιώτης, ο άσχετος κι ο φαφλατάς, να μας μιλήσουν για τη νεολαία. Δε μας χέζεις ρε Νταλάρα;;

Αν είχε κανείς επιφυλάξεις ότι, τελικά, πρόκειται περί Καραγκιόζη (και ζητώ συγγνώμη απ' τον τελευταίο, αν και πρόσωπο φανταστικό), αποδεικνύεται περίτρανα κι αναφανδόν στην κατακλείδα του: "Τώρα όμως της δίνουμε τη χαριστική βολή με την αριστερή ιδεοληψία που διακατέχει την κυβέρνηση". ΕΕΕ; ΤΙ;; ΠΩΣ;;; ΤΟ Α-Σ-Χ-Ε-Τ-Ο ;;;!!! Ό,τι να 'ναι, πραγματικά! Το άρθρο του δεν ήταν στιγμή πολιτικό, αλλά τη σπόντα του, λίγο πριν κλείσει η πόρτα, την ξερνάει σα γεροντοκόρη παρθενοπιπίτσα. Θέλει η πουτάνα να κρυφτεί κι η χαρά δεν την αφήνει. Πάρ' τα στη μούρη ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ!! Δρυμιώτης - Κυβέρνηση: 1 - 0. Κομπλεξισμός και τρικυμία εν κρανίω, άριστα συνταιριασμένα σ' ένα αρμονικό σύνολο...

Στο τέλος, παραθέτει και 2-3 τσιτάτα μεγάλων: Nelson Mandela, George Washington Carver, Malcolm X. Και τώρα το 'σωσε! Γιατί έτσι το 'χουν συνήθειο οι ανάξιοι, να επικαλούνται συχνά τους ικανούς, μήπως και περισώσουν κάτι από τα σάπια τους, μήπως φανούν μεγάλοι οι ίδιοι. Όχι κύριε! Αν καρφιτσώσεις μια ατάκα του Μαντέλα σε μια κουράδα, δε γίνεται η κουράδα Μαντέλα. Μα κάπου έχετε κι εσείς δίκιο κύριε, καθώς υπάρχει όντως κάτι σάπιο στην Ελληνική Κοινωνία. Δεν είναι άλλο, ωστόσο, από τους δήθεν και τις μετριότητες, που μας έχουν περικυκλώσει κι έχουν κατακλείσει κάθε πόρο αναπνοής της κοινωνίας. Τις μετριότητες, που δεν έχουν την παραμικρή επίγνωση της μετριότητας κι ούτε έστω μια τζούρα ταπεινότητας, που ανοιγούν το στόμα και συμβουλεύουν ως κήνσορες, που κραδαίνουν το δείκτη και κυβερνούν. Αυτή τη σαπίλα, δυστυχώς, ούτε κι η Google δεν είναι ικανή να την ξετρυπώσει.

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2017

Ξέσπασμα της στιγμής, θα μου περάσει...

Έχω μια διαδικτυακή και πνευματική φίλη (δε θα την εκθέσω εδώ, γιατί το blog αυτό είναι για κακίες), που με τη σειρά της έχει κι αυτή ένα φίλο, τούτος εδώ όμως πραγματικός. Αυτός ο φίλος είναι ο Τεύκρος Μιχαηλίδης κι εξαιτίας της πρώτης, έμαθα ότι του πήραν συνέντευξη στην Καθημερινή της Κυριακής, που πέρασε. Τον εκτιμάω αυτόν τον Τεύκρο, έχω πάρει και δύο του βιβλία. Προς το παρόν, βέβαια, δεν έχω διαβάσει κανένα, μα περιμένω να τα διαβάσω με σεβασμό κι όχι να τα ξεπετάξω. Θα μου πεις, τώρα (με στριγγιά φωνή) : "Ξέρω, ξέρω, πώς εκτιμάς εσύ, σαφρακιασμένο! Και τον Απόστολο Δοξιάδη, κάποτε τον εκτιμούσες!". Εντάξει, δεν τον μισώ κιόλας. Απλά, αν ήμουν θεός, θα τον έφτιαχνα λίγο καλύτερο. Όπως και μένα, φυσικά. Αλλά πρώτα εμένα :P (τώρα πώς γίνεται αν ήμουν θεός να μ' έφτιαχνα καλύτερο, άβυσσος η ψυχή). Τέλος πάντων, ο κακομοίρης ο Τεύκρος δε φταίει φυσικά σε τίποτα, για όσα επακολουθήσουν. Είναι παράπλευρη απώλεια. Αλλά είναι που δε την παλεύω άλλο και πάω να σκάσω! Δε θέλω να γράψω και στο Facebook, καθώς δεν έχω καμία διάθεση ν' απαντώ σε σχόλια. Αλλά κάπου πρέπει κι εγώ ν' αποθέσω το έντερό μου, ως νορμάλ μισάνθρωπος!

Πήγα, λοιπόν, σα τον μαλάκα κι έσκασα τα δύο μου ωραία ευρώ, στην "Καθημερινή" αθλιότητα του Καθωσπρεπισμού και της Παράδοσης, για χάρη και μόνο της ευγενούς ετούτης συμμετοχής του Τεύκρου Μιχαηλίδη. Σα να μην έφτανε αυτό (δυο φορές μαλάκας!), όχι μόνο δε διάβασα το άρθρο την Κυριακή, αλλά διαπιστώνω σήμερα, Δευτεριάτικα, ότι την υστεραία τα άρθρα διανέμονται στο ιντερνέδιο εντελώς ΤΣΑΜΠΑ! Και τράβαγα τις τρίχες μου! Κι έτσι μου 'φαγε η Καθημερινή τα δύο ευρουλάκια, γαμώ το κέρατό της!! Ήμαρτον!! Χτυπώ το κεφάλι μου, αλλά δεν είναι κανείς μέσα, να μ' ανοίξει!!

Όσον αφορά στο άρθρο είναι ΟΚ, αξιοπρεπές. Όχι κάτι το ιδιαίτερο, παρ' όλα αυτά. Χαλαρό και κούλ. Ίσως περίμενα κάτι περισσότερο. Έχω διαβάσει πολύ πιο δυνατά κείμενα από τον ίδιο τον Τεύκρο. Κι ωστόσο, κάποια δύναμη φυσικά υπάρχει. Ετούτη, όμως η τελευταία, δεν πηγάζει τόσο από το τι διαβάζουμε, αλλά από το ποιος το λέει. Χάρη στο σεβασμό, που εμπνέει οποιοσδήποτε άνθρωπος έχει φάει τα χρόνια του στην εκπαίδευση και στα θρανία, τα λόγια αποκτούν άλλη διάσταση κι άλλη βαρύτητα. Τα κλωθογυρίζεις δύο, μη σου πω και τρεις φορές, προτού πιάσεις να ράβεις λιβανωτούς ή πιάσεις να τα ξηλώνεις.

Κι αφού, τελοσπάντο, το άρθρο φτάνει στον επίλογο και λες όλα καλά, ξάφνου... ωχ ωχ ωχ... δε βλέπω καλά... ΤΙ 'Ν' ΤΟΥΤΟ ΘΕΕ ΜΟΥ!!!;;; ΤΙ 'Ν' ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΚΟ, ΠΟΥ ΜΑΣ ΒΡΗΚΕ!!!;;; Μήνα δε διάβασα καλά, μήνα στραβοκατάπια;; Ρε συ δε μπορεί, κάποιος θα μου κάνει πλάκα!! Τρελά τυριά, βετζετέριαν κι ένα μπυροπότηρο απ' την Τσεχία. Παραθέτω τον επίλογο, αυτούσιο...

"...ύστερα από τον εγκάρδιο χαιρετισμό που δεχόμαστε από τον υπεύθυνο του εστιατορίου [ ... ] , που ειδικεύεται στην τσεχική κουζίνα. Υπό την καθοδήγηση του κ. Μιχαηλίδη, επιλέξαμε ένα «τρελό τυρί» (παναρισμένο τυρί edam με ταταρέζικη σάλτσα), ένα «βετζετέριαν» (μπρόκολο, σπανάκι, μανιτάρια με σος τυριών), μία «κάπσα» (χοιρινή μπριζόλα σχάρας γεμιστή με τυρί, ζαμπόν και μανιτάρια) και ένα σνίτσελ. Πήρε ένα ποτήρι τσεχικής μαύρης μπίρας. Το σέρβις ήταν υποδειγματικό και ο λογαριασμός 44,60 ευρώ."

Δε μπορεί λέω, κοροϊδεύομαστε! Από τη μία υψηλές έννοιες, πολιτισμοί, παιδείες, νοιάξιμο κι από την άλλη "χοιρινή μπριζόλα σχάρας γεμιστή με τυρί, ζαμπόν και μανιτάρια". Για οποιοδήποτε άλλο άρθρο δεκτό, δεν πα' να πουλάτε κομπινεζόν... αλλά δε μπορεί αυτό... ΑΥΤΟ το άρθρο να κλείνει με ΑΥΤΟΝ τον τρόπο!! Παιδιά, μάλλον είμαι εξωγήινος και δεν τα χωνεύω εύκολα, ετούτα τα φύκια, του πλανήτη σας. Άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε. -- Καλησπέρα σας, ο κύριος Μιχαηλίδης; Άμα γουστάρετε, περάστε από την Καθημερινή, λέμε να συζητήσουμε για την Παιδεία, αλλά στον πούτσο μας κιόλας, οδοντογλυφίδες μην ξεχάσετε να φέρετε. Ψιτ, μικρέ! πιάσε μια Παιδεία σαλάτα ακόμα. Ω! Μα κι αυτά τα παντσετάκια Πανελληνίων, θεσπέσια! Έτσι είμαστε εμείς στην Καθημερινή, δεν τα μασάμε τα λόγια μας!

Πολύ αργότερα αντιλήφθηκα, βέβαια, πως πρόκειται για στήλη επί τούτου, δηλαδή για μασαμπούκες. Πρόκειται για την εκλεπτυσμένη στήλη "Γεύμα με την Κ", όπου προφανώς έχουν συντελεστεί κι άλλα, παρόμοια εγκλήματα, κατ' επανάληψη. Σιχαίνομαι να μπω καν στον κόπο να το διασταυρώσω. Κάτι σαν το Πλατωνικό  Συμπόσιο, επί του ελαφρολαϊκότερου, λοιπόν. Αλλά μιας κι ο Πλάτωνας την πούλεψε, εδώ και κάτι χιλιετίες, μας απόμεινε τουλάχιστον το συμπόσιο. Αλλά φταίω κι εγώ! Ναι, ναι, φταίω! Γιατί δεν ήμουν από την αρχή υποψιασμένος. Γιατί το μυαλό μου δεν έφτανε τόσο χαμηλά. Είναι που έχω και τα λουμπάγκα μου, είναι κι εκείνο το ατύχημα στις ντουζιέρες του Λόχου, δε μπορώ να σκύψω, ως εκεί χάμου. Και λέω, να, τώρα μάλιστα! Όλα τα κομμάτια του παζλ μπήκανε πια στη θέση τους κι η καλειδοσκοπική εικόνα ξεκαθάρισε : απόμειναν πλέον διαυγή κι απροκάλυπτα, η παρθένα υστεροβουλία και το στομάχι, ως υψηλά ιδανικά. Τα ιδανικά του πολιτισμού των αστών.

Και τώρα, που το λύσαμε το κυπριακό της Παιδείας, ποιος παίρνει σειρά για το δωδεκαδάκτυλο; η Υγεία; η Φτώχεια; οι Μετανάστες; η Ανθρώπινη Αξιοπρέπεια; -- Αγαπητέ, σκέφτομαι να ξεκινήσω με νεκρό άστεγο στο Κέντρο. Θα μου προτείνατε Λευκόξηρο Ντον Πουτσολιόν του '82 ή Κόκκινο ημίγλυκο από τα Κτήματα Ψωλοβασίλη; -- Προσφυγικό σνίτσελ, πνιγμένο σε σάλτσα Αιγαίου!! Tres bien, tres bien, Monsieurs! Εξαιρετική επιλογή, είστε δυο τζέντλεμεν!

Αναγούλα; Ναυτία; Εμετός; Ξέρασμα; Κόπρανα; Διάρροια;

Πάσα ομοιότητα ή μομφή προς υπαρκτά πρόσωπα, είναι παντελώς
συμπτωματική. Καθένας είναι υπεύθυνος για τους συνειρμούς του.

Ακόμα κι αν εξαιρέσεις το σαρκασμό και την υπερβολή μου (υπερβολή;), το φινάλε είναι παντελώς άκομψο, ακόμα κι απο στοιχειώδη δεοντολογία. Είναι το απόλυτο φάλτσο, ο εκτροχιασμός του ύστατου βάγωνος, όσπερ παρασύρει σύμπασα την αμαξοστοιχία στον όλεθρο. Ηθικό δίδαγμα; Δεν πειράζει αν τριγύρω γίνεται της πουτάνας και χάνεται κοσμάκης, σημασία έχει στο τέλος να σκουπίζεσαι μ' ένα χοιρινό παΐδι και να αφήνεις καλό μπουρμπουάρ στο καλοντυμένο δουλάκι.

Κι επιπλέον, εντάξει, λίγο σεβασμό στις χιλιάδες των παιδιών, που δεν έχουν δεύτερο βρακί να φορέσουν. Λίγο σεβασμό στα αμέτρητα παιδιά, που τρώνε δήθεν σε φίλους, γιατί στο σπίτι δεν υπάρχει κολυμπηθρόξυλο. Λίγο σεβασμό στα παιδιά, που 44,60 ευρώ, τα βλέπουν μια φορά, τη μέρα που θα πουν τα κάλαντα ή περνούν δυο μήνες, το χαρτζιλίκι τους για το σχολείο. Λίγο σεβασμό στα παιδιά, που οι γονείς τους δεν πίνουν μαύρη τσέχικη μπύρα, αλλά κάνουν το σκατό τους παξιμάδι και το παξιμάδι σκατό και δώσ' του ανακύκλωση. Λίγο σεβασμό στα παιδιά, που δεν έχουν λεφτά για ιδιωτικό σχολείο και το μέλλον γι' αυτά δεν είναι απλά αβέβαιο, είναι ανύπαρκτο.

Φυσικά, αυτή η κατηγορία του Μπύθουλα δε διαβάζει Καθημερινή. Διαβάζει μενού από σουβλατζίδικα και πίνει μπύρα Άμστελ κουτάκι.

Δευτέρα, 23 Ιανουαρίου 2017

Άμα πετύχει η μαλακία ...

Μήπως θα 'πρεπε καλύτερα, ετούτη η ανάρτηση, να 'μπαινε στο blog της φιλοσοφίας; Ούτε γι' αστείο, καθώς έχει τόση σχέση με τη φιλοσοφία, όση έχει η κουράδα με τη σωστή και ισορροπημένη διατροφή. Αυτό τον ιστότοπο, LECTURES BUREAU και τα σχετικά, τον είχα στριμώξει στα προς εξερεύνηση, καθώς είχα μάλλον διαβάσει κάτι αξιοπρεπές και - σε συνδυασμό με το αισθητικά αρτιότατο περιβάλλον - θεώρησα πως έκρυβε μια κάποια ποιότητα. Κι όχι πως δεν κρύβει. Έφτασα να διαβάσω δυο-τρία άρθρα ακόμα, αλλά βαρέθηκα γρήγορα. Δεν είμαι κακεντρεχής, αλήθεια :) ! Τα άρθρα θέτουν εύστοχα ερωτήματα σαν αφορμή, ωστόσο εξαντλούνται σε μια γραφή απλοϊκή. Προσοχή: όχι απλή, ούτε εκλαϊκευμένη. Απλοϊκή, ρηχή. Τεσπά, δεν ένιωθα ότι μου πρόσφεραν τίποτα, ούτε καν τη χαρά της γραφής, της ανάγνωσης. Καθείς με την τεχνοτροπία του. Μιλάω κι η πορδή, που στο κάτω κάτω δε με διαβάζει και κανείς.

Και - που λέτε - ξαφνικά, από εκεί που δεν υπήρχε καν ποτήρι, το ποτήρι ξεχείλισε! Είπα φτάνει! Γιατί σε μένα, Θεέ μου!! Γιατί αυτό το άρθρο, ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ, δεν είναι απλά για κλάμματα ∙ θα ήταν για κλάμματα, αν δε σεβόμουνα το δάκρυ! Αποτελεί την κηδεία, το μνημόσυνο, το κόλλυβο και το τρισάγιο της τυπικής ανθρώπινης νοημοσύνης, τόσο που εύχεσαι ο αρθρογράφος - κάποιος Τρομπέλι Τραμπαρίφας - να ήταν απλά γυμνοσάλιαγκας, που μια καλή νεράιδα τον προίκισε με το χάρισμα της ομιλίας και το πρώτο που 'γραψε ήταν αυτή η μαλακία, οπότε κομμάτια να γίνει. Αν κατάλαβα καλά, πρόκειται για απόσπασμα, από κάποιο πόνημά του "Η Τέχνη της Πρακτικής Σκέψης". Αν το πετύχετε πουθενά, βεβαιωθείτε ότι έχετε μαζί σας λίγο σκόρδο ή ματάκι για τη βασκανία, καθώς είναι μεγάλος φόβος να σας κυριεύσει το εξυπνοβακτηρίδιο του πηλωρού.

Ας ξεκινήσουμε με το πόσο μαλάκας είναι ο αρθρογράφος (κι εκεί να τελειώσουμε), γιατί ο ιστότοπος δε φταίει σε τίποτα, απλά με ξενέρωσε λιγάκι. Πιάνει ο τύπος τη γνωστή Νιτσεϊκή φράση, που έχει γίνει καραμέλα "ό,τι δε σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό" και πάει να μας το παίξει εξυπνάκιας, μέντορας και ντριμπλαδόρος. Πάει να πουλήσει στις πουτάνες πουτανιές και στους γύφτους κουρελούδες. Ανοίγει το στόμα του να βγει νόημα, όπως χαλαρώνει κανείς το σφιγκτήρα του και δε βγαίνει κολυμπηθρόξυλο, αλλά σ' έχουν ακούσει, μπορεί και τρεις ορόφους πιο πάνω, από τ' αέρια. Για τέτοιο πράμα μιλάμε. Πομφολυγορρήμων, είναι μια ταρατατζούμ ταιριαστή, λόγια έκφραση. Ας πούμε, κι ο Πορτοκάλογλου την έχει πιάσει στα χέρια του αυτή τη φράση, αλλά για τον Πορτοκάλογλου δε με νοιάζει και χαλάλι του, γιατί ο Πορτοκάλογλου δεν μου πουλάει παραμύθι πως είναι πρακτικός φιλόσοφος. Λεφτά θέλει ο άνθρωπος.

Καταρχάς, η φράση αυτή συμπεριλαμβάνεται σε μια σειρά από αποφθέγματα, στο πρώτο μέρος του βιβλίου "Το Λυκόφως των Ειδώλων" (ή "Πώς Φιλοσοφεί Κανείς μ' ένα Σφυρί"), με επικεφαλίδα "Αποφθέγματα κι Αιχμές", όπως διαβάζω στον αντίτυπό μου, από τις Εκδόσεις Θεσσαλονίκης και σε μετάφραση Ζήση Σαρίκα. Στο 8ο απόσπασμα διαβάζουμε:

"Από τη σχολή του πολέμου της ζωής. - Ό,τι δεν με καταστρέφει με κάνει δυνατό"

Τώρα, ο Νίτσε δεν είναι ο Πελεγρίνης, ούτε ο Ράμφος, που διαβάζεις ένα βιβλίο ή βλέπεις μια συνέντευξη και πάει, το 'πιασες το νόημα, κατάλαβες πως δε χρειάζονται και βατραχοπέδιλα για να κολυμπήσεις στις λιμνούλες τους - άντε το πολύ-πολύ εκείνα τα πλαστικά, φοσφοριζέ πεδιλάκια για να μη πονάνε τα πατουσάκια μας. Ο Νίτσε είναι άβυσσος. Και την άβυσσο, αν δεν τη σεβαστείς ή θα σε καταπιεί και δε θα επιστρέψεις ποτέ ή θα πλατσουρίζεις στα βραχάκια και δε θα σου αποκαλύψει τίποτα από την πραγματική της φύση. Χρειάζεται προετοιμασία συστηματική, επανειλημμένη κι επίμονη, ώστε να γίνει κατανοητή και να προσεγγιστεί όπως της αξίζει. Για παράδειγμα, στο παρακάτω blog " πάτα εδώ για το παρακάτω blog ", ο παλήκαρος που γράφει έχει τη σωστή προσέγγιση. Προσέξτε, δεν ξέρω αν είναι σωστά όσα γράφει, μπορεί και να 'ναι η αρλούμπα της αρλούμπας, δεν είμαι σε θέση να κρίνω το περιεχόμενο. Αλλά ο άνθρωπος αναρωτιέται με σωστή μέθοδο. Σκέφτεται "Τι διάολο έχει πει γενικά αυτός ο Νίτσε" και "Ως εκ τούτου, τι διάολο μπορεί να σημαίνει μια τέτοια φράση, στα χείλη του τελευταίου;". Αναζητεί, δηλαδή, το νοήμα στα συμφραζόμενα. Κι επειδή συμφραζόμενα δεν υπάρχουν σε ένα απόφθεγμα, γίνεται συμφραζόμενος ο ίδιος ο Φιλόσοφος με την ιστορία του, τον αγώνα του, το σύνολο του έργου του.

Πάμε τώρα, πίσω, στον δικό μας τον Καραγκιόζη το Φρατέλι, Μπορέλι ή πώς διάολο τον λένε, τον τυχάρπαστο.

Προσέξτε, τώρα, να σκάσετε στα γέλια. Στο ένα ζύγι έχουμε βάλει ήδη ένα κολοσσό μεγατόνων κι είναι λοιπόν το θέμα, τι να βάλουμε τώρα από την άλλη, να μη γείρει η παλάντζα; Μια Μαύρη Τρύπα 30 Ηλιακών μαζών; μπα! Σαρανταπέντε φάλαινες κι εξήντα καρχαρίες; ούτε! Μήπως το πουλί του Δία ή το παπί του Φρόιντ; μήτες αυτά! Ε τι στα κομμάτια; Τίποτα απολύτως! Ο τύπος πάει να φτιάξει σάντουιτς με ψίχουλα. Κάτι ψελλίσματα διαβάζουμε για επιχειρήσεις, θήκες για ηλεκτρονικούς υπολογιστές και για το μοτοσακό ενός φίλου του. Αυτά. Χωρίς πλάκα. Έβγαλε η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμον όλο. Για πάμε, για πάμε να δούμε...

Α. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΟΚΤΑΠΟΥΣΙ

Μιλάς για Νίτσε και περιμένεις, λοιπόν, ο άλλος να σου μιλήσει για τον Άνθρωπο, για κάποια ουσία της ύπαρξης, για μια στάση ζωής, κάτι που να καίει βρε αδερφέ, κάτι από τη στόφα ενός πυρήνα. Άλλα αντ' άλλων, κάτι για επιχειρήσεις, κάτι για τις οικονομικές κρίσεις, κάτι μπουρμπούτσαλα στιφάδο. Λες και ο Νίτσε, όταν τα έγραφε αυτά, είχε στο μυαλό του το Σκλαβενίτη ή τη Microsoft. Ό,τι να 'ναι, άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε.

Και για να το πάω ακόμα πιο πέρα και να του αντιγυρίσω το κοντόφθαλμο ματάκι του μπούμερανγκ, τσααακ στο δόξα πατρί, οι επιχειρήσεις μπορεί να καταρρέουν αυτόνομα, αλλά η Αγορά συνολικά αντιδρά και δυναμώνει, αυτορυθμίζεται. Έτσι λένε οι καπιταλιστές, τουλάχιστον. :) Αλλά τι έκανε ο ψωλο-φιλόσοφος; Άνοιξε λίγο τις κουρτίνες, δίπλα απ' το κομοδίνο όπου γράφει, χάζεψε απέναντι το μπακάλικο της κυρα-Γιώτας και του 'ρθε η έμπνευση τόσο απότομα, ώστε απόρησε κι ο ίδιος με τον εαυτό του, πόσο έξυπνος ήταν. Αφου το μπακάλικο θα 'κλεινε, άρα η κρίση δεν το έκανε πιο δυνατό. Κι όμως. Στο διάστημα, που ακολουθεί μετά το κλείσιμο, πολύ πιθανό να καθόταν η κυρα-Γιώτα μόνη ή με το μπατζανάκη της και να αναρωτιόταν:

- Ποιες ήταν οι αιτίες, που έκλεισε το μπακάλικο;
- Ποιες από αυτές εξαρτώνται από μένα;
- Τι έκανα λάθος, μέχρι σήμερα;
- Τι από αυτά έχω τα φόντα να διορθώσω;
- Μπορώ να ξεκινήσω κάτι καινούργιο, κάτι καλύτερο;

Όλα τα παραπάνω, φυσικά, είναι σημάδια δύναμης, για έναν νου υγιή κι όχι ένα νου κλειστοφοβικό ή υψοφοβικό, όπως του γραφιά, που αυτό-βαφτίστηκε πρακτικός φιλόσοφος. Η κυρα-Γιώτα έχει πολλές πιθανότητες να βγει δυναμωμένη, εφόσον έχει στη φαρέτρα της καινούργια βέλη, όπως οι γνώσεις και οι εμπειρίες που αποκόμισε, από την όλη διαδικασία.

Ο Τσιφτετέλι, όμως, λέει "όοοχι!". Αυτά έπρεπε να τα 'χει σκεφτεί, ΟΛΑ, από μόνη της η κυρα-Γιώτα, πολύ πριν την κρίση. Ναι. Μάλιστα. Νομίζω ότι το καλύπτω αυτό, παρακάτω, έμμεσα.

Φυσικά, ο Νίτσε δε μιλάει για μπακάλικα.

Β. ΤΙ ΩΡΑ ΠΗΓΕ; ΡΟΖ.

Ας πιάσουμε, λοιπόν, τη ρήση λαϊκά και του πεζοδρομίου, χωρίς Νίτσες και Κατίνες. Τι λέει; Λέει πως άμα δεν πεθάνεις από μια άλφα αιτία (ή βήτα), βγαίνεις από την εμπειρία, αν θες τη μάχη, δυναμωμένος. Ή - κι αυτό είναι σωστότερο - έχεις τουλάχιστον την ευκαιρία να βγεις δυναμωμένος, εφόσον ζώντας όντας Τζέιν Φόντας, έχεις κάθε δυνατότητα να αντιδράσεις και να ανασυγκροτηθείς. Πώς το λένε, ρε παιδί μου, να βγάλεις αντισώματα.

Ο γυμνοσάλιαγκας ο Μπιζέλι λέει "ΟΧΙΙΙ", αυτό είναι μια ψευδαίσθηση, καθώς ο μόνος λόγος που είσαι ζωντανός είναι από στατιστικό γινάτι. Μα ρε βλάκα, δεν επικοινωνούμε! Λες παντελώς άλλο πράγμα! Η Νιτσεϊκή ατάκα, που εξετάζουμε, δε δίνει δεκάρα για τους λόγους, που βρέθηκες ζωντανός, αντί ν' ασπρίζουν τα οστά σου ∙ αν είναι από τύχη, ικανότητα ή αν πλήρωσε ο μπαμπάς σου τα λύτρα. Εδώ εξετάζουμε αν είναι δυνατόν να έχεις κάποιο κέρδος από την επιβίωση, ίσως κάποιο όφελος για την επόμενη μάχη. Δεν μας νοιάζει γιατί κατέληξες ζωντανός εσύ, όταν ο διπλανός σου σαπίζει. Μας νοιάζει γιατί είναι μονάχα ο ζωντανός, που μπορεί να αναλογιστεί πάνω στην εμπειρία του κι ίσως να πλουτίσει κατατίς από αυτήν. Το κουφάρι, δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν έχει αυτά τα φόντα. 

Γ. ΗΞΕΡΑ ΕΝΑ ΤΥΠΟ

Έρχεται κι ετούτη η παπαριά με το φίλο του και μας δίνει τη χαριστική βολή. Έπαθε λέει ένα ατύχημα με τη μηχανή κι έτσι έμαθε πόσο επικίνδυνο είναι και την πούλησε. Ενώ, ας πούμε, πριν δεν ήξερε. Καταρχάς, ο φίλος του είναι χέστης. Όποιος παθαίνει ατύχημα με μηχανή δεν παρατάει απαραίτητα την οδήγηση. Αν ήταν έτσι, οι μισοί μαραγκοί, που 'χουν κομμένα δάχτυλα, θα έπρεπε να 'χουν βγει στη σύνταξη ή να εργάζονται θυρωροί σε μοναστήρια. Κατά δεύτερο λόγο, ο φίλος του ήταν και μαλάκας. Άμα ρωτήσεις έναν 16χρονο, μέχρι κι αυτός γνωρίζει τα στατιστικά με τις μηχανές. Που λέει ο λόγος, μπορεί να μην ξέρει κάνα νούμερο 34,5% , ξέρει όμως με τον δικό του τρόπο. Γιατί μπορεί να έχει χάσει κάποιο φίλο του, σ' εκείνη την κόντρα ή τη μαγκιά στη λεωφόρο, γιατί του τα πρήζει η μάνα του, κάθε φορά που κλείνει την πόρτα πίσω με το κράνος στο χέρι (τι; κράνος;) και τέλος πάντως αδαής δεν είναι.

Τα λογικά σφάλματα του Μποτιτσέλι είναι τα εξής:

1 - Η ανάγνωση στατιστικών είναι πηγή ορθούς γνώσης.
2 - Το βίωμα είναι ευτελής πήγη μάθησης και δείγμα πνευματικής οκνηρίας.
3 - Η πρόβλεψη είναι η πλέον συνετή στάση.
4 - Οδηγώ μηχανή σημαίνει φλερτάρω με το θάνατο.

Μην το ψειρίσω άλλο, αρκούν. Για πάμε, για πάμε...

1 - Η ανάγνωση την στατιστικών είναι πηγή πληροφορίας, καταρχάς και καταρχήν, και όχι άμεσα πηγή γνώσης. Προκειμένου ν' αντλήσουμε κάποια μορφή γνώσης, από ένα στατιστικό πίνακα πχ. τροχαίων ατυχημάτων, θα έπρεπε με κάποιο τρόπο να γνωρίζουμε ένα σωρό άλλους παράγοντες, όπως τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη το ατύχημα. Αν αγνοήσουμε παράγοντες που βγάζουν μάτι και πόδι (πχ. αλκοόλ, ναρκωτικά, κ.α.), θα έπρεπε να γνωρίζουμε την κατάσταση του οδοστρώματος, την κατάσταση των οχημάτων, τις ταχύτητες των οχημάτων, την οδική σήμανση, το φωτισμό, τον ιδιαίτερο τρόπο, με τον οποίο προκλήθηκε το ατύχημα, τι σκεφτόταν ο οδηγός λίγο πριν, τις πραγματικές του ικανότητες οδήγησης (όχι απλά πως έχει δίπλωμα), κ.ο.κ. Έτσι, σιγά-σιγά, και με ανάλυση-διασταύρωση μπορούμε να στοιχειοθετήσουμε ένα πρώτο επίπεδο, πλέον, γνώσης. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι στατιστικά, τέτοιας σχολαστικότητας συνήθως δεν υπάρχουν.

2 - Κι ωστόσο από τα στατιστικά στοιχεία λείπει (εκ των πραγμάτων, δε θα μπορούσε κι αλλιώς) η σημαντικότερη, η βαθύτερη, η ουσιαστικότερη πηγή γνώσης. Κοιτάτε να δείτε, δεν έχουν όλες οι γνώσεις την ίδια ποιότητα, ούτε την ίδια χρησιμότητα. Για τον επιστήμονα, τον ερευνητή, που εργάζεται in vitro, που λένε οι πολλά βαρύδες, τα στατιστικά στοιχεία είναι το άλφα και το ωμέγα τους. Ωστόσο, για τον άνθρωπο, για την ατομικότητα ή τη μοναδικότητα ενός προσώπου, αυτά περνάνε και λίγο βερεσέ. Την πιο ισχυρή, απτή, βαθιά, ουσιαστική πηγή γνώσης τη συνιστά το βίωμα.

Για μένα και για σένα, ένας αριθμός δε λέει τίποτα. Μπορείς να τον μεταφράσεις με χίλιους και έναν τρόπους. Ένα σπασμένο χέρι όμως λέει πολλά πράγματα. Ένας νεκρός φίλος ή ένα νεκρό παιδί λέει πολλά περισσότερα. Σε μια μάνα, μπορεί να λέει τα πάντα, απ' όσα χρειάζεται να μάθει. Τρεις μήνες στο νοσοκομείο, στην εντατική, σε κώμα, είναι πηγή γνώσης, τεράστιας μάζας και πυκνότητας. Αλλά κι ευτελέστερα παθήματα: γραφειοκρατία σε τροχαία και ασφαλιστικές, οικονομική επιβάρυνση, δυσχέρεια ή και αδυναμία εργασίας, βάλτε τη φαντασία σας να δουλέψει.

Ότι το βίωμα συνιστά (όχι βέβαια τη μόνη, αλλά) ανώτερη πηγή γνώσης για το πρόσωπο προκύπτει, επιπλέον, κι από τη μοναδικότητά της. Το ίδιο συμβάν, είναι δυνατόν να μεταφραστεί με διαφορετικούς τρόπους, από διαφορετικούς ανθρώπους. Ένα σπασμένο χέρι ή και μόνο το σοκ ενός ατυχήματος συχνά αποτρέπουν κάποιους από την επανάληψη του πειράματος και το πουλάν το μηχανάκι. Άλλοι πάλι, συνεχίζουν με τρεις λάμες στο πόδι και αποχαιρετούν τα φανάρια με σούζες. Η γνώση, που μεταφέρεται σε κάθε περίπτωση, σε κάθε άτομο, δεν είναι ίδια, δεν είναι μια καθαρή, απόλυτη, αντικειμενική οντότητα, αλλά χρωματίζεται από τις εκάστοτε χαρακτηροδομές. Εκείνος, που εγκαταλείπει, κατά κάποιον τρόπο, δε μαθαίνει το πόσο επικίνδυνη είναι η οδήγηση με μηχανή, αλλά πόσο κίνδυνο ή πόσες συνέπειες μπορεί να σηκώσει ο ίδιος, ως χαρακτήρας ∙ μαθαίνει δηλαδή το όριά του. Ο διπλανός του πιθανόν να έχει μεγαλύτερες αντοχές, να θεωρεί το ατύχημα μέρος της δραστηριότητας και όχι δυσάρεστη έκπληξη, να του φανεί εξίσου φυσικό όπως σε κάποιον αθλητή φαίνονται οι θλάσεις και οι ρήξεις. Πιθανόν, στο μέλλον, ν' αποφεύγει μια-δυο κακοτοπιές ή να προσαρμόσει, αναλόγως, τον τρόπο οδήγησης. Αλλά ο κώλος του θα πάρει και πάλι το σχήμα της αγαπημένης του σέλας.

Το κακό με τα βιώματα είναι ότι ως γνώση είναι πολύ δύσκολο (έως αδύνατο) να μεταλαμπαδευτούν. Αποτελούν μοναδικούς συνδυασμούς, εμπειρίες που θα συνιστούσαν πρόκληση, ακόμα και σε ένα ποιητή μέγιστο, να τις αποδώσει αλώβητες από τη μεταφορά. Έτσι εξηγούνται θεσπέσια όλα εκείνα τα οικογενειακά κλισέ, όπου γονείς και κηδεμόνες σκάνε και ωρύονται, ώστε να μην επαναλάβουν οι γόνοι τους τα ίδια λάθη με αυτούς, την ώρα που οι γόνοι τους γράφουν κυριολεκτικά στ' αρχίδια τους - όπως είναι και η φυσική ροή των πραγμάτων. Έτσι γινόταν πάντα κι έτσι θα γίνεται. Κι όποιος αμπελοφιλόσοφος τολμάει ν' αγνοήσει αυτή την καθαρή, κρυστάλλινη ανθρώπινη φύση, την υπέροχη βιωματικότητα δηλαδή της ανθρώπινης ύπαρξης, θα καταλήξει να λέει τέτοιες μιζεριές, να γελάνε κι οι σαρδέλες.

Υ.Γ. Το μαλθακό φιλοσοφίδιο πιθανότατα οδηγεί αυτοκίνητο, όπως κάθε μαλθάκας. Γιατί; Επειδή είναι ασφαλέστερο από τα δίκυκλα; Πώς; Τι;; Ορίστε;;; Μήπως δεν έχει τσεκάρει τα στατιστικά; Μήπως;;

3 -  Ότι η πρόβλεψη είναι πράγμα συνετό και χαρακτηριστικό της ανθρώπινης ικανότητας προς επιβίωση, δε μπορεί να το αρνηθεί, ούτε το πλέον διεφθαρμένο δικαστήριο. Υπάρχουν, όμως, δύο βασικές ενστάσεις. Η ασθενέστερη αφορά στην αδυναμία οποιουδήποτε να προβλέψει τα πάντα, να προλάβει κάθε κίνδυνο και κάθε αστάθμητο παράγοντα. Να τραβήξεις τη στάση αυτή σε όλη της την έκταση καταλήγεις στον υποχονδριασμό και το μενού με τις φοβίες. Η ισχυρότερη ένσταση αφορά στην εθελοτυφλία του γράφοντος (όχι εμού, εκεινού). Μήπως αγνοεί τον τρόπο, με τον οποίο "παράγονται" τα στατιστικά δεδομένα; Μήπως υποπέφτει στον πονηρό του λάκκο, εκθειάζοντας το εργαλείο εκείνο, το οποίο υπάρχει χάριν (ή εξαιτίας) εκείνου που καταδικάζει;

Αν οι άνθρωποι ήταν χέστες ή με την πρώτη αναποδιά παραιτούνταν, προφανώς και τα στατιστικά δεδομένα ούτε τόσο πλούσια θα ήταν, ούτε τόσο περιγραφικά. Ευτυχώς, όμως, τα διαολεμένα ανθρωπάκια σταματημό δεν έχουν! Τα ρημάδια δώσ' του και πεισμώνουν! Εκεί, παλεύουν ξανά και ξανά, κόντρα σε κάθε στατιστική και κάθε πρόβλεψη. Σπάνε χέρια, σπάνε πόδια και μετά από έξι μήνες, τους βλέπεις ξανά στις δύο ρόδες να γέρνουν με χάρη, σε μια σωστά σμιλεμένη στροφή της Εθνικής. Πνίγονται, θάβονται, ξεκοιλιάζονται και πάλι - τα ταπεινά ανθρωπάκια - τραβάνε μπροστά. Ανακαλύπτουν ηπείρους, πατούνε φεγγάρια, κολυμπούν σε αβύσσους. Τα στατιστικά παράγονται, γιατί ακριβώς οι άνθρωποι ΠΡΩΤΑ παράγουν δράση - μάλιστα, ενάντια στα προγνωστικά - και ΜΕΤΑ παράγουν στατιστικά. Δεν βαθουλώνουν τους καναπέδες από σύνεση, ούτε αμπαρώνουν όλες τις πόρτες και τα πατζούρια, για τη λατρεία της ασφάλειας. Αν η ανθρωπότητα έμοιαζε 10% στον αμπελοφιλόσοφο Τορικέλι ή στο κουραδοκώλη φίλο του, θα ζούσαμε ακόμα στην Εποχή της Μπανάνας.

4 - Οδηγώ μηχανή ΔΕ ΣΗΜΑΙΝΕΙ φλερτάρω με το θάνατο. Να μου μιλήσεις για επιπόλαιους ή σοβαρότερους τραυματισμούς, το καταλαβαίνω. Αλλά φλερτ θανάτου, εξ' ορισμού, δεν είναι. Εκτός κι αν οδηγάς ξεβράκωτος, με σαγιονάρα και μαλλί ζελέ-κιγκαλερία. Με άλλα λόγια, Ο ΤΡΟΠΟΣ που οδηγά κανείς μηχανή (ή πράτει ο,τιδήποτε άλλο), αυτό ΝΑΙ! Τούτο μπορεί να συνιστά, όχι μόνο απλό φλερτ, αλλά μη σου πω κι αχαλίνωτη συνουσία, με τον ελμινθοβριθή περαματάρη. Όπερ έδει δείξαι; Ας το λήξουμε εδώ, γιατί κουράστηκα με τις μαλακίες του κάθε κλανιάρη.

* * *

Θα κλείσω, αποδομώντας εν συντομία ένα χείμαρρο ασυναρτησίας, που ακολουθεί και ο οποίος αποδεικνύει περίτρανα, ότι ο Φραπουτσέλι έχει μεσάνυχτα από τ' ανθρώπινα κι έτσι θα ήταν ευγενέστερο αν ασχολούνταν περισσότερο με το πουλί του και λίγοτερο με τη Φιλοσοφία...

Πολλοί άνθρωποι λένε: «Η κρίση μου έκανε καλό, τώρα ζω τελείως διαφορετικά». Σύμφωνοι, αλλά γιατί δεν έκαναν αυτήν τη σκέψη νωρίτερα; 

Μήπως γιατί νωρίτερα δεν είχαν γνώση της κρίσης;;; Μήπως;;;

Δεν υπάρχει κάτι πιο τραγικό και, συγχωρέστε με, πιο ανόητο από το να έχεις την άσχημη εμπειρία ενός δυστυχήματος, μιας αρρώστιας ή μιας πτώχευσης για να αποκτήσεις την γνώση.

Δεν υπάρχει κάτι πιο τραγικό, συγχωρέστε με, από το να είσαι τόσο μαλάκας, που να μην έχεις συνειδητοποιήσει πως ακριβώς έτσι μαθαίνει ο άνθρωπος, στο πετσί του. Να μην έχεις πάρει πρέφα, ότι το βίωμα συνιστά γνώση ή μέρος της γνώσης αναπόσπαστο. Κι ότι, παρά την επιθυμία μας για το αντίθετο, είναι αδύνατο να μεταλαμπαδευτεί το βίωμα αυτούσιο, δίχως δηλαδή να βιωθεί ξανά και ξανά από τον κάθε άνθρωπο, της κάθε εποχής, στον αιώνα των αιώνων, αμήν! Μα τι σαρδανάπαλος! Άμα δεν ήταν έτσι, μετά τον πρώτο πίθηκο που σηκώθηκε στα πόδια του κι έπιασε να περπατάει, θα έπρεπε όλοι οι επόμενοι να γεννιούνταν με τ' αθλητικά τους και να τρέχουν. Ρε φίλε, μου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι με τόση ανεπαφή με το περιβάλλον!

Είναι ψευδαίσθηση να πιστεύουμε ότι ένα φρικτό γεγονός μας κάνει καλό.

Είναι ψευδαίσθηση να πιστεύουμε ότι ένα φρικτό γεγονός δε μας κάνει ΚΑΙ καλό.

Μια αρρώστια, ακόμα κι αν βιώνεται σαν εμπειρία, αφήνει ίχνη στο σώμα. Ο οργανισμός δεν είναι υγιέστερος από πριν.

Μπορεί και να 'ναι. Μπορεί να 'ναι και δυνατότερος. Ή μπορεί να μην είναι δυνατότερος, αλλά ικανότερος. Ένα κομμένο πόδι δεν επιστρέφει πίσω. Οι κατακτήσεις όμως, ψυχικές ή σωματικές, ανθρώπων με διάφορες αναπηρίες υποδηλώνουν ικανότητες, που σ' έναν άνθρωπο "άρτιο" υπολανθάνουν εσαεί. Η ανάπτυξη επίσης αντισωμάτων, μετά τη μάχη με μιαν ασθένεια, είναι τόσο άνετο επιχείρημα, ώστε σχεδόν ντρέπομαι και να το χρησιμοποιήσω. Τα "ίχνη" που αφήνει στο σώμα μια μάχη δεν είναι εξ' ορισμού κακά. Η μνήμη ενός ατυχήματος αποτελεί ένα τέτοιο ίχνος, που ίσα ίσα, κατά περίπτωση, μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα. Η δυνατότητα πρόβλεψης είναι ένα τέτοιο πλεονέκτημα. Τεσπά. Υπάρχουν εκατομμύρια παραδείγματα, αν έχει κανείς όρεξη να βουλώσει την αστόχαστη φλυαρία και τη ξεχειλωμένη γλώσσα.

Και πόσοι στρατιώτες γυρίζουν «δυνατότεροι» από τον πόλεμο;

Γιατί; τους μέτρησε; Ένας στρατιώτης, που υπεράσπισε την εστία του (με την ευρύτερη έννοια), φυσικά κι επιστρέφει δυνατότερος, τόσο ψυχικά, εφόσον επέτυχε το σκοπό του, όσο και υλικά, εφόσον η ζωή συνεχίζεται, με μια απειλή λιγότερη. Ένας στρατιώτης, τώρα, που υπεράσπισε τα πετρέλαια κανενός μαυραγορίτη στην άλλη άκρη της Γης, είναι άλλο πράμα. Είναι καταρχάς και καταρχήν μαλάκας. Αν όμως δεν επιστρέψει ράκος και γεμάτος μεταπολεμικά στρες, φυσικά κι έχει δυνατότητες, που δεν είχε πριν. Μόνο που είναι δυνατότητες σκέψης. Είναι δυνατότερος γνωστικά και φιλοσοφικά, ώστε μπορεί όχι μόνο ν' αποστραφεί οποιοδήποτε, παρόμοιο φιάσκο, αλλά πολύ περισσότερο ακόμα και ν' αγωνιστεί (πχ. πολιτικά) για την αποτροπή του.

Εντάξει, δεν την παλεύω άλλο, με τόσο μονοδιάσταση σκέψη. Να πάτε στην ευχή του λαού και καληνύχτες...

Δευτέρα, 30 Ιουνίου 2014

Το Απόλυτο Μηδέν...

Μετά από δύο έτη αποχής, η ανατριχίλα μου έφτασε σε τέτοια απροσδιόριστα ύψη, ώστε δεν άντεξα να μην κάνω ένα μικρό σχόλιο. Αφορμή ένα πολύ μικρό άρθρο στο ΠΟΝΤΙΚΙ - σε μένα αδιάφορο, ποιανού και πότε - το οποίο ανακάλυψε, επιτέλους, τον μοναδικό τρόπο να αποφύγει κανείς την οποιαδήποτε κριτική (σαν την Αστρολογία, δηλαδή): δε λες απολύτως τίποτα!

Η Παιδεία παραπαίει

Διαβάζουμε, ως πρόλογο:

"Μαθημένοι να ζούμε υπό σκιά και υπό τον συνεχή φόβο ότι τα χειρότερα δεν έχουν τελειωμό, είμαστε αντιμέτωποι με τον καύσωνα και τη συγκυβέρνηση".

Ώστε, περιμένει κανείς να πληροφορηθεί είτε (α) κάτι για τον καιρό, είτε (β) κάτι για τη συγκυβέρνηση. Εις μάτην, όμως, και συνεχίζουμε...

"Οι εξελίξεις για τις ζωές μας κάθε άλλο πάρα αισιόδοξες εμφανίζονται. Φέτος, για παράδειγμα, όσοι είχαν τη μεγάλη ατυχία τα παιδιά τους να σπουδάζουν στο Καποδιστριακό θα αντιλήφθηκαν ότι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο χάθηκε μια ολόκληρη εκπαιδευτική χρόνια, εξαιτίας της απύθμενης ανευθυνότητας των πανεπιστημιακών φορέων, της πολιτείας αλλά και των ευρύτερων δυνάμεων της αντιπολίτευσης που εκμεταλλεύονται το χάος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προκειμένου να ασκήσουν την πιο χυδαίας μορφής ακραία λαϊκίστικη πολιτική τους".

Απορίες:

1. Όσοι δεν είχαν παιδιά στο Καποδιστριακό, πώς τους βοηθάει το συγκεκριμένο άρθρο να αντιληφθούν τι ακριβώς συμβαίνει;
2. Ποιοι είναι αυτοί "ο ένας κι ο άλλος τρόπος";
3. Η χρονιά χάθηκε διδακτικά, εξεταστικά ή και τα δύο;
4. Η απύθμενη ανευθυνότητα των πανεπιστημιακών φορέων, κ.τ.λ. σε ποια συμπεριφορά ακριβώς αναφέρεται;
5. Όταν γράφεται "των φορέων", εννοείται "ΟΛΩΝ των φορέων";
6. Όταν γράφεται "των ευρύτερων δυνάμεων της αντιπολίτευσης", εννοείται "ΟΛΩΝ των δυνάμεων της αντιπολίτευσης";
7. Αυτή η "χυδαίας μορφής", "ακραία" και "λαϊκίστικη" πολιτική, συνίσταται από ποια ακριβώς στάση, δηλώσεις, δράσεις;

Απαντήσεις:

Εεε απλά, δεν υπάρχουν. Όπως δεν υπάρχει διάθεση συννενόησης. Για παράδειγμα, ένα τόσο μικρό άρθρο οφείλει να κάνει οικονομία χώρου και νοημάτων. Έτσι, ας πούμε, αντί να αναλωθεί ο γράφων σε εντυπωσιασμούς του τύπου "εξαιτίας της απύθμενης ανευθυνότητας των...", θα ήταν προτιμητέο να έγραφε "εξαιτίας πχ. της ανεύθυνης απεργίας των..." ή "εξαιτίας πχ. της ανεύθυνης αποχής από...". Τέλος πάντων, θα αρκούσε τελικά η προσθήκη ενός απλού ουσιαστικού, ώστε να γίνει και το νόημα πιο... ουσιαστικό. Να σου πει κάτι συγκεκριμένο, βρε αδερφέ, αντί για ανέμους κοπανιστούς. Πόσο δύσκολο πια!;

Και τέλος...

"Ωστόσο, εκτός από την πλήρη απαξίωση των πανεπιστημιακών σπουδών, πρέπει να συνυπολογίσει κανείς και το ψυχικό άχθος των φοιτητών και των οικογενειών τους, οι οποίες επιπλέον επωμίζονται το δυσβάστακτο οικονομικό βάρος μιας ολόκληρης χαμένης χρονιάς. Πρόκειται για την πιο χυδαία εκπόρνευση της δημόσιας Παιδείας, που κατά ειρωνικό τρόπο γίνεται στο όνομα της υπεράσπισής της. Αυτήν την εθνική ντροπή την υπογράφει φαρδιά - πλατιά ολόκληρο το πολιτικό φάσμα – χωρίς εξαιρέσεις και με τεράστιες ευθύνες όλων εκείνων που εκμεταλλεύονται ως προαγωγοί τη νεανική δήθεν επαναστατικότητα καταστρέφοντας την πατρίδα στο πιο ευαίσθητο σημείο της, την Παιδεία και τη νεολαία της. Την τεράστια ευθύνη των εκπαιδευτικών εκκρεμοτήτων που επείγουν ο νέος υπουργός Παιδείας έδειξε εξ αρχής ότι δεν την αντιλαμβάνεται, στρέφοντας το ενδιαφέρον του στην… παλιά μου τέχνη κόσκινο του πελατειακού - συντεχνιακού συστήματος που καταδυναστεύει σταθερά κι αμετακίνητα τη χώρα".

Για να μην το κάνω εγώ - επειδή βαριέμαι - πάρ' τε μία-μία τις προτάσεις. Θα διαπιστώσετε, ότι μπορείτε να τις κολλήσετε σχεδόν σε οποιοδήποτε άρθρο για την Παιδεία (και όχι μόνον), χωρίς να επηρεάσουν σε τίποτα το νόημα. Επίσης, θα μπορούσατε να τις αφαιρέσετε μία-μία (ή και όλες μαζί), απ' το παρόν άρθρο, χωρίς επίσης να επηρεαστεί σε τίποτα το νόημα (αφού δεν υπάρχει).

Κλείνοντας, θα απαντήσω σε όσους αναρωτιέστε "Και λοιπόν; γιατί το συγκεκριμένο άρθρο"; Γιατί το συγκεκριμένο άρθρο ήρθε σαν κερασάκι σε μια τούρτα από άρθρα, για τα οποία έχω καταναλώσει ώρες απ' τη ζωή μου, δίχως να αναδύομαι στο παραμικρότερο πιο πληροφορημένος για κάτι, μέσα απ' την ανάγνωσή τους. Από την άλλη, ούτε πιο χαρούμενος βγαίνω, ούτε πιο εκνευρισμένος -  πέραν του χαμένου χρόνου, δηλαδής - όπως πχ. με παλιότερα μνημειώδη άρθρα του Πρετεντέρη και άλλων, τα οποία έδιναν πολλές νοηματικές λαβές, προς σαρκασμό ή ό,τι άλλο.

Και απορώ κι εγώ με τη σειρά μου, αν οι γράφοντες είναι δημοσιογράφοι ή... πολιτικοί. Γιατί στη δεύτερη περίπτωση, θα μπορούσα κάλλιστα να κατανοήσω την ικανότητα να μιλάει κανείς, δίχως να λέει τίποτα. Στην πρώτη όμως; Ο πιθανότερος λόγος, υποψιάζομαι, είναι το χτίσιμο από μικρά άρθρα-τουβλάκια, με σκοπό να κλείνουν μικρές τρυπίτσες σε μια εφημερίδα, όταν έχουν πλεόν εξαντληθεί τα διαφημιστικά πακέτα. Αλλιώς, τι άλλο; Και, τελικά, εμείς τι φταίμε;;;

Τρίτη, 12 Ιουνίου 2012

Η αρθρογραφία της αθλιότητας και η αθλιότητα της αρθρογραφίας (Μέρος 5ο)

Σήμερα λέω ν' ασχοληθώ μ' έναν άνθρωπο, που αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες απογοητεύσεις μου. Ιδιαίτερα, λίγο καιρό μετά την ανάγνωση του Logicomix. Μιλάω φυσικά για τον Απόστολο Δοξιάδη. Συγγραφέας και "παλιός" Μαθηματικός, έχαιρε του αμέριστου θαυμασμού και της ευγνωμοσύνης μου για την ανεπανάληπτη εμπειρία ανάγνωσης που μου προσέφερε, συνδυάζοντας με τρόπο εξαιρετικό δυο μεγάλες μου αγάπες: το κόμικ με το πνεύμα ή το πνεύμα με το κόμικ. Στη συνέχεια, είχα την ατυχία να τον απολαύσω σε μια συνέντευξη με την Έλλη Στάη - πέρσι, νωρίς το καλοκαίρι, πριν πιάσουν οι πολλές ζέστες - όπου έδωσε ρεσιτάλ αλαζονείας και ξερολίασης (σύμφωνα πάντα με τα δικά μου αισθητήρια). Όπου, ανεμίζοντας το λάβαρο του πνευματικού ανθρώπου, βγήκε να προτάξει τα συγγραφικά του στήθη σαν κυματοθραύστη στην παλίρροια του φτηνού λαϊκισμού, που - κατά τη γνώμη του - κατέκλυζε την ελληνική κοινωνία εκείνες τις ημέρες.

Ο ίδιος όμως αυτός άνθρωπος, που πολέμησε τότε με τόσην αυταπάρνηση κατά της φτήνιας και της ηθικής κατάπτωσης, άρχισε να εμφανίζει σιγά-σιγά, στο μεσοδιάστημα που μεσολάβησε έως τα σήμερα, σοβαρά στοιχεία λοιμώδους προσβολής από το μικρόβιο εκείνο ακριβώς που αγωνιζόταν να καταπολεμήσει: το λαϊκισμό της χειρότερης μορφής ∙ εκείνο δηλαδή το λαϊκισμό, ο οποίος εμφανίζεται με το προσωπείο της ακαδημαϊκής εγκυρότητας και της εμβρίθειας. Κράτησα ένα τελευταίο του άρθρο με τίτλο "Η 13η συνιστώσα", στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της Κυριακής 3 Ιουνίου 2012, όπου λέει-λέει-λέει και τελικά δε λέει τίποτα. Θυμίζει οριακά τον τυπικό Πρετεντέρη, που παρουσίασα σε προηγούμενη ανάρτηση, κάτι βέβαια που δεν θα το ονόμαζες και τιμή. Δε θα μακρυγορήσω (ελπίζω) κι όπως το συνηθίζω δε θ' ασχοληθώ με την εγκυρότητα του πολιτικού μέρους, αλλά με την τακτική και το ήθος της δομής και της σύνταξης. Για να δούμε λοιπόν...

Ο λόγος για τον οποίο, μάλλον δεν πρόκειται να μακρυγορήσω, είναι γιατί το μισό δίστηλο του άρθρου του (ή μια στήλη, τέλος πάντων) αναλώνεται σε μια μικρή ανατομία του ΠΑΣΟΚ κι ένα σύντομο ιστορικό μιας περιόδου του. Κάτι παντελώς αδιάφορο, αφού το άρθρο δεν καταφέρνει να καταδείξει καμία ουσία, ωστόσο μέσα στην αερολογία του αποδεικνύει αν μη τι άλλο τη βαθιά εγκυκλοπαιδική γνώση του γράφοντος. Ο στόχος όμως του άρθρου, στη συνέχεια, είναι να μας πείσει ότι ένα μέρος (μικρό ή μεγάλο) του βαθέος ΠΑΣΟΚ, πέρασε ή και συνεχίζει ακόμα να μετακινείται, από το πράσινο κόμμα στο ροζ, δηλαδή στο ΣΥΡΙΖΑ. Παραθέτω και σχολιάζω τα αποσπάσματα, ένα ένα:

"Αυτό που έχει σημασία να σημειώσουμε τώρα είναι ότι το άλλο ΠΑΣΟΚ, το βαθύ, επιζεί. Απλώς έχει μετακομίσει: από την Ιπποκράτους στην Κουμουνδούρου. Αυτό άρχισε να συμβαίνει το χειμώνα, με την προσχώρηση στον ΣΥΡΙΖΑ αρκετών βουλευτών του ΠΑΣΟΚ προερχόμενων από αυτή την τάση, αλλά και - εξίσου σημαντικό - με τη μεταγραφή σημαντικών κομματικών στελεχών, αρκετών από το προσωπικό επιτελείο του Άκη Τσοχατζόπουλου".

Μη νομίζεις, καχύποπτε αναγνώστη, ότι προσπαθώ να σε αποπροσανατολίσω παρουσιάζοντας τα αποσπάσματα που με βολεύουν. Σε διαβεβαιώ και διασταύρωσέ το, αν το επιθυμείς (σου έδωσα τα στοιχεία της εφημερίδας νωρίτερα), ότι ο Κος Δοξιάδης ακολουθεί ακριβώς την ίδια τακτική με τον Κο Πρετεντέρη: αραδιάζει ένα σωρό παρατηρήσεις και μομφές, δίχως να παραθέσει ούτε ένα ονοματεπώνυμο - έστω το μικρό μονάχα. Να μην είμαι όμως άδικος, κάπου παρακάτω μας πετάει - σαν ξεροκόμματο στον πεινασμένο - το όνομα του Κου Αρσένη. Κανένα κέρδος, φυσικά, αφού για το συγκεκριμένο πρόσωπο είχε ήδη προηγηθεί ο απαραίτητος τηλεοπτικός ντόρος. Αλλά ποιοι είναι αυτοί οι "αρκετοί βουλευτές του ΠΑΣΟΚ" ή τα "σημαντικά κομματικά στελέχη", από τα οποία "αρκετά από το προσωπικό επιτελείο του Άκη", ουδέποτε πρόκειται να μάθουμε, τουλάχιστον αν περιορίσουμε την έρευνά μας στο κείμενο του επίμαχου αρθρογράφου.

"Αυτή ακριβώς η μετάγγιση ήταν που έκανε τον ΣΥΡΙΖΑ να ξεχωρίσει από τα άλλα κόμματα της Αριστεράς και να τετραπλασιάσει το ποσοστό του 2009, αφού, όπως αποδεικνύουν οι έρευνες, η συντριπτική πλειοψηφία των νέων ψηφοφόρων του ψήφιζαν ως τότε ΠΑΣΟΚ".

Μήπως κανείς από σας τόλμησε να αναρωτηθεί ποιες είναι οι έρευνες που το αποδεικνύουν αυτό; έστω μία; Μήπως κανείς από σας υπέκυψε στην αλαζονεία της περιέργειας: ποιο είναι το ακριβές ποσοστό εκείνο που συνιστά τη "συντριπτική πλειοψηφία των νέων ψηφοφόρων"; Μάλλον ο Κος Δοξιάδης, διατελώντας για πολύ καιρό με την ιδιότητα του συγγραφέως, άφησε άθελά του να ξεθωριάσει εντελώς εκείνη του μαθηματικού και της θετικής σκέψης, η οποία αγωνίζεται ανά πάσα στιγμή για την τεκμηρίωση του περιεχομένου της. Προσέξτε όμως, γιατί εδώ δε λαϊκίζω (παραδέχομαι όμως πως ειρωνεύομαι λιγάκι): εδώ δεν αμφισβητώ την αλήθεια ενός περιεχομένου που αγνοώ, αμφισβητώ την ποιότητα ενός αίολου συλλογισμού που μετεωρίζεται εν κενώ αέρος, δίχως στοιχεία, δίχως ερείσματα, δίχως την παραμικρή άκρη προς διασταύρωση.

Και συνεχίζει ακάθεκτος:

"Από τις 6 Μαΐου και μετά συνεχίζονται οι μετακομίσεις στελεχών και συνδικαλιστών του βαθέως ΠΑΣΟΚ, ατομικά και ομαδικά, για να προσελκυστούν περισσότεροι ψηφοφόροι".

Εδώ για πρώτη φορά πληροφορούμαστε και για συνδικαλιστές. Εξακολουθούμε όμως να τελούμε εν πλήρη αγνοία. Η άγνοια, παρ' όλα αυτά, όπως αποδεικνύεται καταφανώς απ' το συγκεκριμένο άρθρο, δεν αποτελεί και κανένα ανυπέρβλητο εμπόδιο σε όποιον θέλει να βουτήξει μια πένα (ή ένα πληκτρολόγιο) και ν' αρχίσει να γράφει ό,τι του κατέβει σε μια εφημερίδα σαν την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.

Και παρακάτω:

"Είναι τόσο πολλά τα στελέχη του βαθέος ΠΑΣΟΚ που μετακινήθηκαν πρόσφατα στον ΣΥΡΙΖΑ, που κατά κάποιον τρόπο αποτελούν μια ακόμη συνιστώσα του".

Όμως, ακόμα κι εδώ, λίγο πριν την ολοκλήρωση της αοριστολογίας, δεν έχουμε καταλάβει - κανείς και καθόλου - πόσο πολλά είναι τα στελέχη αυτά ∙ για να το καταλαβαίναμε θα έπρεπε πρώτα να μετρήσουμε τον αριθμό τους. Θα έπρεπε δηλαδή, ασκαρδαμυκτί και με το δείκτη τεταμένο, να σκύψουμε πάνω από το άρθρο του Κου Δοξιάδη και ν' αθροίσουμε μία-μία τις αράδες με τα ονοματεπώνυμα των "αναρίθμητων" μετακινηθέντων προς το ΣΥΡΙΖΑ. Δεν μπορείς όμως ν' αθροίσεις αυτό που δεν υπάρχει. Δεν ισχυρίζομαι βέβαια ότι τα άτομα αυτά είναι φανταστικά, καθότι όπως γνωρίζει - και πιθανότατα καλύτερα από μένα - ο αρθρογράφος, ακόμα και οι φανταστικοί αθροίζονται κανονικότατα. Ισχυρίζομαι όμως ότι τα στοιχεία που παραθέτει είναι κάτι περισσότερο κι από φανταστικά: είναι ανύπαρκτα. Ισχυρίζομαι ότι τελειώνοντας κανείς την ανάγνωση του άρθρου, δεν έχει κερδίσει το παραμικρό σε ουσία ή σε γνώση (έχει κερδίσει όμως μια μικρή απέχθεια προς τον αρθρογράφο). Δεν μας άνοιξαν τα μάτια, δεν καταλάβαμε ποιο ακριβώς είναι το κακό εκείνο που συντελέστηκε, από ποιους και σε ποιο βαθμό. Δεν καταλάβαμε, τελικά, για ποιο λόγο διαβάσαμε αυτό το άρθρο. Ισχυρίζομαι, όμως σε αντιδιαστολή, ότι αν είναι κάτι καταφανέστατα πραγματικό και όχι φανταστικό είναι ο λαϊκισμός της γραφής. Όταν σε προεκλογική, ειδικά, περίοδο προσπαθείς να προκαλέσεις με λόγο εντυπωσιασμού, με λόγο αστήρικτο, με λόγο που στερείται δυνατότητας διασταύρωσης, εφόσον στερείται στοιχείων, είσαι αν μη τι άλλο ευτελής και συμφεροντολόγος. Είσαι, επί του ευγενέστερου, περισσότερο συγγραφέας συνηθισμένος να πλάθεις κόσμους κι εντυπώσεις, παρά δημοσιογράφος πειθαρχημένος στην παρατήρηση, τη διασταύρωση και την καταγραφή. Το που γλείφει πολιτικά ο Κος Δοξιάδης μας είναι άγνωστο και παντελώς αδιάφορο. Η ποιότητα του άρθρου του, ωστόσο, γλείφει ολοφάνερα αβύσσους βαθύτερες κι από εκείνα του βαθέος ΠΑΣΟΚ.