Τρεις το λάδι, τρεις το ξύδι, πέντε το λαδόξυδο...

Το πειρατικό του Κάπταιν-Τζιμ.

Για να ξεκινήσουμε την κουβέντα μας με κάποιον τρόπο, ας δεχτούμε χάριν του επιχειρήματος, ότι η πειρατεία (είτε μουσική, είτε κινηματογραφική, είτε άλλη) είναι τελικά μία μορφή κλοπής (ή μιας μορφής κλοπή). Αφού ηρεμήσαμε από αυτό το άγχος, θα πρέπει τώρα να οριοθετήσουμε το ύψος αυτής της κλοπής. Εδώ όμως θα πρέπει να είμαστε τίμιοι και δίκαιοι, αναζητώντας το ύψος της ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ κλοπής και όχι εκείνης που θέλουν να μας πείσουν οι εταιρείες πως συντελείται. Θα πρέπει φυσικά να είμαστε αυστηροί και με τους ίδιους μας τους εαυτούς.

Όπως αναφέρω και στο αρχικό μου άρθρο, το ύψος της κλοπής δε θα πρέπει να υπολογίζεται με βάση τον όγκο του υλικού που αντιγράφεται ή «κατεβάζεται» (που διακινείται γενικότερα) από το διαδίκτυο, αλλά με βάση τον όγκο των αγορών που θα πραγματοποιούνταν τελικά, αν δεν υπήρχε η δυνατότητα πειρατείας. Επιτρέψτε μου εδώ να τολμήσω μια υπόθεση: υπ' αυτές τις προϋποθέσεις, οι πραγματικές αγορές δε θα ήταν παρά ένα δισ-τρισ-απειρο-ελάχιστο κλάσμα της διακίνησης που συντελείται σήμερα - τουλάχιστον από τους ανθρώπους των μέσων και χαμηλών εισοδημάτων, που είναι φυσικά και οι πολυπληθέστεροι. Οι «πληττόμενες» εταιρείες νομίζουν ότι αν δε μπορούσαμε να προμηθευτούμε δωρεάν κάποιο προϊόν τους, θα τρέχαμε στο πρώτο πολυκατάστημα που θα 'βρίσκαμε μπροστά μας να το αγοράσουμε. ΧΑΧΑ, ΚΑΛΟ!! Το 70-80% της σαβούρας που έχει περάσει από τα χέρια μας δε θα ήλπιζε στον αιώνα τον άπαντα να μας δει να σκαλίζουμε το πορτοφόλι μας για χάρη τους. Τη συλλογή με τις αγαπημένες μας ταινίες δεν υπήρχε περίπτωση να την ξεκινήσουμε διαφορετικά, παρά μόνο απ' ό,τι μας γυάλιζε μέσα από τις προσφορές των εφημερίδων (ίσως). Τα βιντεο-παιχνίδια του ποδαριού και της αισθητικής προσβολής θα σκονίζονταν ακόμη στα ράφια των καταστημάτων.

Προσωπικές εξομολογήσεις...

Τυπικό παράδειγμα υγιούς καταναλωτικής συμπεριφοράς: δεν θα υπήρχε ποτέ περίπτωση, στο εκατομμύριο, ν’ αγοράσω τα άπαντα των Rolling Stones. Το  τονίζω: ΠΟΤΕ! Το μεγαλύτερο μέρος της μουσικής τους (για τα γούστα μου) είναι δημιουργία δίχως έμπνευση, επαναλαμβανόμενη και βαρετή στα όρια του εκνευριστικού. Θα τολμούσα όμως να τα «κατεβάσω» για να ψαχουλέψω τα κομμάτια ένα-ένα - με την ησυχία μου και δίχως κανένα κόστος - αναζητώντας ίσως κάποιο εξαιρετικό «διαμάντι». Πόσα χρήματα θα χρειαζόταν κανείς για να αγοράσει την πλήρη δισκογραφία των Rolling Stones? Αν συνυπολογίσουμε τις συλλογές; τις live εμφανίσεις; τους «Άγνωστους Stones», τους «Ανέκδοτους Stones», τους «Πρώιμους Stones»; τις «Σπάνιες ηχογραφήσεις στο τάδε στούντιο» κτλ ; Είναι πολλά τα λεφτά Άρη! Οι άνθρωποι κάθε φορά που χέζανε ηχογραφούσαν καινούργιο άλμπουμ και φυσικά όλοι ξέρουμε πόσα χρόνια χέζουν οι Stones! Εννοείται ότι ΔΕ θα χαράμιζα ποτέ το παραμικρό ευρώ για πάρτη τους. Στη χειρότερη, να είχα τολμήσει την αγορά κάποιας συλλογής κι αυτό, πάλι, με κάθε επιφύλαξη. Πόσο μας κάνει όμως ο λογαριασμός τώρα; Το 1/50 της αρχικής κλοπής ή κι ακόμη λιγότερο; Κάντε κι εσείς κανέναν πρόχειρο υπολογισμό!

Οι εταιρείες νομίζουν πως ό,τι «κατεβάζουμε» είναι κάτι απ’ το οποίο θα είχαν κάποιο αληθινό έσοδο, αν δεν υπήρχε αυτή η δυνατότητα. Στην πραγματικότητα όμως, απ’ όσο θυμάμαι τα τελευταία προ-broadband-internet χρόνια, το σκεφτόμασταν πολύ προτού αγοράσουμε ένα cd μουσικής. Τα χρήματα που κόστιζε ήταν μια μικρή «περιουσία» για το μηνιαίο προϋπολογισμό μας και χρειαζόταν προσεκτικός υπολογισμός της αγοράς που θα κάναμε. Στην πραγματικότητα, προσωπικά, μάλλον αγόραζα 3-4 cds το χρόνο. Για τέτοιες τρελές αγορές μιλάμε! Ας βάλουμε λοιπόν 8 χρόνια αποχής απ’ τις αγορές (x) 5 σου βάζω ‘γω δισκάκια το χρόνο (x) 25 ευρώ το δισκάκι (=) μας κάνει 8 ∙ 5 ∙ 25 = 1000 ευρώ. Μιλάμε για διάστημα 8 ετών! Ε, όποτε θέλουν ας περάσουν οι κύριοι των δισκογραφικών να εισπράξουν τα χρήματά τους. Περάστε και οι κινηματογραφικές κατόπιν να εισπράξετε κανά 100άρικο ακόμη - όχι παραπάνω - και να ξεμπερδεύουμε. (Δε λέω βέβαια ότι αντιγράφω! Αν αντέγραφα όμως κάπως έτσι θα ήταν τα πράγματα...)

Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς πειρατές;

Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

Αλλά τι θα γινόταν αν δεν υπήρχε το internet; Ό,τι γινόταν και πριν, που οι σημερινές γενιές αγνοούν παντελώς. Θα συνέχιζαν να διατηρούνται οι τόσο προσφιλείς συνήθειες μιας άλλης εποχής: θ’ αντιγράφαμε απ' το ραδιόφωνο σε κασέτες, θ’ αντιγράφαμε απ' την τηλεόραση σε βίντεο-κασέτες, θα δανειζόμασταν από φίλους κι άλλα τέτοια όμορφα. Ή μήπως και οι εγγραφές που κάναμε τότε από την τηλεόραση με τα παλιά, τα πρώτα μας βίντεο, ήταν κι εκείνες παράνομες; Προσέχτε τι θ’ απαντήσετε γιατί ένα από τα βασικότερα επιχειρήματα της διαφήμισης και της πώλησης των βίντεο, εκείνη την εποχή, ήταν κι αυτή ακριβώς η δυνατότητά τους ν’ αντιγράφουν τα αγαπημένα μας προγράμματα και τις ταινίες, που δε θα προλαβαίναμε διαφορετικά να δούμε. Οι δυνατότητες παραμετροποίησης των εγγραφών, ήταν από τα δυνατά σημεία ενός μηχανήματος.

Αναθυμούμαι: πριν την εποχή του διαδικτύου είχα αρχίσει να κάνω συλλογή αγαπημένων μου ταινιών. Ε, ήταν όλες αντιγραμμένες από την τηλεόραση. Θυμάμαι μάλιστα την αγωνία με την οποία περίμενα - το τηλεκοντρόλ σφιγμένο στο χέρι - να προλάβω να "παγώσω" την εγγραφή στο σήμα των διαφημίσεων ή να την επανεκκινήσω εγκαίρως κατόπιν. Για τη μόνη βιντεοκασέτα που τα είχα «σκάσει» ήταν η «Φαντασία» του Ντίσνεϋ και καμάρωνα σαν τρελός γι' αυτή. Μάλιστα, σχεδόν απέφευγα να τη βλέπω συχνά, από φόβο μη μου "μασήθει" η ταινία κατά την αναπαραγωγή. Βλέπετε είχαμε κι αυτά τότε! Τι συνέβαινε λοιπόν; Αγόραζα περισσότερες ταινίες; Φυσικά και όχι, δεν το άντεχε η τσέπη μου. Απλά είχα διαφορετικές συνήθειες. Το δίπολο λοιπόν «περισσότερες αγορές τότε, λιγότερες αγορές τώρα» δεν είναι παρά ένα ψευδο-δίπολο - στο βαθμό φυσικά που ισχυρίζονται οι εταιρείες, για να μη βγάλουμε και την ουρά μας παντελώς απ’ έξω. Στην πραγματικότητα, το δίπολο αφορά σε «διαφορετικές συνήθειες τότε, με διαφορετικές συνήθειες τώρα».

Ο κλέψας του κλέψαντος...

Αλλά δε μπορεί πια να τα παρουσιάζω όλα ρόδινα! Δεν υπάρχει δηλαδή κανείς, ο οποίος να υπέστη βλάβη από την όλη φάση; Φυσικά! Εκείνοι οι οποίοι πραγματικά υπέστησαν βλάβη και για τους οποίους θεωρώ τον εαυτό μου σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνο είναι τα βιντεο-κλαμπ(s) και μόνο τα βιντεο-κλαμπ(s), πολλά απ’ τα οποία δεν άντεξαν τελικά κι έκλεισαν. Ωστόσο – γι’ αυτό παραπάνω γράφω «σε μεγάλο βαθμό» – αυτός δεν ήταν ο μοναδικός λόγος που συρρικνώθηκε η συγκεκριμένη αγορά. Μάλιστα τα περισσότερα καταστήματα πέρναγαν την κρίση τους κι έκλειναν, σε μια περίοδο που προσωπικά νοίκιαζα ταινίες σαν τρελός. Ο μεγάλος ανταγωνισμός (είχαν γίνει σαν τα φαρμακεία, κάθε γειτονιά είχε 2-3 βιντεο-κλαμπ), η μεγάλη άνθηση των κινηματογραφικών αιθουσών και των πολυχώρων, τα προηγούμενα χρονια, θεωρώ ότι διεκδικούν ένα εξίσου καθοριστικό ποσοστό της ευθύνης.

Για τα συνοικιακά δισκοπωλεία δεν συντρέχουν οι ίδιοι λόγοι. Δε θεωρώ των εαυτό μου υπεύθυνο, σε καμία περίπτωση, καθώς είχαν αρχίσει ήδη να καταστρέφονται πολύ νωρίτερα, από την επιθετική εισβολή των μεγαθηρίων τύπου Metropolis, Virgin και δεν συμμαζεύεται. Τα οποία με τη σειρά τους, υπέστησαν την επιθετική εισβολή του διαδικτύου και της πειρατείας. Όλα εδώ πληρώνονται! Παιδιά ό,τι φάγατε φάγατε! Με ό,τι νόμισμα πληρώσατε τους μικρο-καταστηματάρχες για να χεστείτε εσείς στο τάλαρο, λουστείτε το τώρα να καταλάβετε τη γλύκα. Φαντάζομαι βέβαια πως δεν τους χάλασε όλους αυτούς, που τρώγανε τόσα χρόνια με διπλές μασέλες. Δε νομίζω κανείς απ’ τους μετόχους των μεγαθηρίων να μαστίζεται, αυτή τη στιγμή, από τη φτώχεια ή την εξαθλίωση. Το 90% των χρημάτων που είχα δώσει για μουσική, τα είχε καρπωθεί μόνο του το Metropolis. Ζωή σε λόγου μας λοιπόν.

Υπάρχουν τώρα και οι κινηματογραφικές εταιρείες, όμως αυτές - για να λέμε τώρα την αλήθεια - είναι οι τελευταίες που θα έπρεπε να κλαίγονται, καθώς οι κινηματογράφοι μια χαρά το δουλεύουν το μαγαζί. Το τι ευρώπουλο έχω σκάσει τα τελευταία χρόνια για ένα σωρό αμερικάνικες σαβούρες, δε λέγεται! (Σε αίθουσες ασφυκτικά γεμάτες, χτυπώντας κατόπιν το κεφάλι μου και χιλιο-μετανοιώνοντας γιατί παρασύρθηκα σαν το μαλάκα, για άλλη μια φορά, από κάποιο έξυπνα μονταρισμένο τρέιλερ).

Πειρατικό δισκάκι.

Α, τα σύκα-σύκα...

Υπάρχει όμως ένας άλλος κλάδος, ο οποίος όντως βάλλεται οικτρά κι αυτός είναι ο κλάδος των ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Ίσως είναι και η μοναδική περίπτωση, για την οποία αισθάνομαι ειλικρινά τύψεις. Κι αυτό γιατί συγκριτικά, ενώ ακόμη και για ένα πολύ καλό cd μουσικής οι άνθρωποι που εργάζονται για την ολοκλήρωσή του είναι ελάχιστοι και πολύ συχνά αρκούν λίγοι μήνες δουλειάς, για την ολοκλήρωση ενός ηλεκτρονικού παιχνιδιού απαιτούνται εκατοντάδες (ή και χιλιάδες) διαφορετικά άτομα, τα οποία μπορεί πιθανότατα να εργάζονται για χρόνια, μέχρι το τελικό προϊόν. Το πιο συχνά, κυκλοφορούν παιχνίδια που στηρίζονται σε προηγούμενες δουλειές και ο κόπος που απαιτούν είναι ελάχιστος (στα όρια του ποδαριού και της αρπαχτής). Ωστόσο, όχι σπάνια κυκλοφορούν δημιουργίες που είναι πραγματικά στολίδια του είδους, μικρά αριστουργήματα μιας ξεχωριστής μορφής τέχνης, τέχνης όμως παραγνωρισμένης.

Δεν ήταν λίγες οι φορές, οφείλω να παραδεχτώ, που πλησίασα πολύ κοντά στον «πειρασμό» να πληρώσω παιχνίδια – με τα οποία είχα έρθει με «κάποιον τρόπο» σε επαφή – σαν αναγνώριση της απόλαυσης και της έμπνευσης που μου προσφέρανε, καθώς φυσικά και της τέχνης / τεχνογνωσίας που τέθηκε σε εφαρμογή για την επίτευξή τους. Κι ωστόσο ποτέ δεν το έκανα, παρά μόνον ίσως μια φορά! Γιατί έτσι ρε φίλε;; Γιατί απλά, μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο ευκολίας και αντίδρασης, έχουμε γίνει κακομαθημένοι και δε σεβόμαστε τα όρια που μπορεί να υπάρχουν ανάμεσα στις ψευδο-κατηγορίες των εταιρειών, από τη μία, και τις ειλικρινείς και δίκαιες υποχρεώσεις μας, από την άλλη. Εδώ παραδέχομαι ότι υπάρχει ζήτημα. Παραδέχομαι, δηλαδή, ευθέως ότι ελλείψει εναλλακτικών θα είχα επενδύσει περισσότερα χρήματα σε ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Η απορία μου είναι βέβαια εύλογη: αν ο όγκος της πειρατείας είναι τόσο τεράστιος και τόσο βλαβερός, πώς γίνεται τελικά οι περισσότερες εταιρείες παιχνιδιών να παράγουν όλο και περισσότερους τίτλους, όλο κι ακριβότερες παραγωγές και να γνωρίζουν όλο και μεγαλύτερη επιτυχία και αναγνώριση;; Αν χέζονται δηλαδή στο χρήμα υπ' αυτές τις συνθήκες, τι θα κέρδιζαν πραγματικά αν η πειρατεία μας ήταν άγνωση λέξη;; 

Epilogue

Όσο βαρετά ή δακρύβρεχτα κι αν ήταν τα προηγούμενα, τα παρέθεσα ως προσωπικές μου ευθύνες, για να κατανοήσουμε ότι αν θεωρούμε το ζήτημα των πνευματικών δικαιωμάτων και της παράνομης διακίνησης ως ένα υπαρκτό και σοβαρό ζήτημα, τότε ο καθένας πρέπει να αντικρύσει τον εαυτό του με ειλικρίνεια και να ζυγίσει ό,τι του αναλογεί. Για μένα ήταν τα βιντεο-παιχνίδια, για κάποιον άλλο τα soundtracks, για κάποιον άλλο οι περιπετειώδεις ταινίες και πάει λέγοντας. Όχι για να πληρώσει αναδρομικά κάποια αφηρημένη ενοχή ή κάποια συμβολική χρηματική ποινή. Παρά για να καθορίσει ώριμα και συνειδητά την από ‘δω και στο εξής στάση του.

Στην επόμενη ανάρτηση, θα προχωρήσω τα πράγματα λίγο πιο πέρα: καλά εντάξει, είμαστε ένοχοι. Πόσο ένοχοι είμαστε όμως; Τι είναι αυτό που πραγματικά έχουμε κλέψει, αν όντως έχει κλαπεί κάτι; Αν οφείλουμε ν' αλλάξουμε στάση, υπό ποιους όρους είναι δίκαιο και για τις δύο πλευρές να γίνει αυτό; Σίγουρα όχι με τους υπάρχοντες, μονομερείς, εκβιαστικούς όρους των εταιρειών.
 

Η αρθρογραφία της αθλιότητας και η αθλιότητα της αρθρογραφίας (Μέρος 3ο)

Από το «Επταήμερου του Διόδωρου», ΒΗΜΑ της Κυριακής, 3 Ιουλίου 2011

Κυψελιώτες σε σύσκεψη.

Τι να πρωτογράψει κανείς από τις ασυναρτησίες, που διαβάζει πάλι εδώ. Δεν υποννοώ την ανοησία του αρθρογράφου, σε καμία περίπτωση, καθώς μπορεί κάλλιστα να πρόκειται περί ενός ανθρώπου ευφυεστάτου, ο οποίος όμως για διάφορους λόγους αρνήθηκε ή αδυνάτισε να χρησιμοποιήσει τον ορθό λόγο στο άρθρο του. Για του λόγου το αληθές, λοιπόν, παραθέτω στη συνέχεια διάφορα επίμαχα αποσπάσματα :

«Πώς να μην πέσουμε, όταν στη χώρα της άκρατης βίας και του καταστροφικού  παραλογισμού αποκαλείται φασισμός το να εμποδίζει η Αστυνομία τους πολίτες να πάνε στην πλατεία Συντάγματος και ειρηνική εκδήλωση το να εμποδίζει το πλήθος τους βουλευτές να πάνε στη Βουλή να ψηφίσουν; Οι «Αγανακτισμένοι» είναι δημοκράτες, η κυβέρνηση που με την Αστυνομία υπερασπίζεται το Κοινοβούλιο είναι χούντα».

Αμέσως, επί της ουσίας:

α)      Από ποια στοιχεία ακριβώς συγκροτείται η εντύπωση ότι η «άκρατη βία» και ο «καταστροφικός παραλογισμός» χαρακτηρίζει τη χώρα μας, ως σύνολο; Κι αν από τη μία είναι κατανοητό να συγχωρήσουμε στον γράφοντα μια κάποια συναισθηματική φόρτιση (ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθο βαλέτω), ωστόσο δε μπορούμε να του συγχωρήσουμε την εθελοτυφλία: ποιοι θεωρεί, κατά τη γνώμη του, ότι είναι οι κύριοι εκφραστές αυτής της άκρατης βίας και του παραλογισμού; Γιατί, κατά πώς φαίνεται από τα παρακάτω, στην απόδοση των ευθυνών γέρνει σαν αυτόν τον Πύργο της Πίζας.

β)      Ο «φασισμός» και η «ειρηνική εκδήλωση» προφανώς και δεν αναφέρονται στην ενέργεια καθαυτή, που και στις δύο περιπτώσεις είναι η παρακώλυση της προσέλευσης. Αν το μυαλό του αρθρογράφου αδυνατεί, να το τονώσουμε με μικρές δόσεις υποψίας: αναρωτήθηκε, άραγε, στο παραμικρό αν οι μεν και οι δε χρησιμοποιούν τα ίδια μέσα παρακώλυσης; Είναι το ίδιο ένα ανθρώπινο τείχος ή ένα γιαούρτι, με το δακρυγόνο, την κλωτσοπατινάδα, τις συλλήψεις, τους συλλήβδην εξευτελισμούς; Η σκυτάλη της σκέψης δική σας. Η πλάστιγγα γέρνει όντως, τελικά όμως απ’ την αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που θα ευχόταν ο συγγραφεύς.

γ)      Οι Αγανακτισμένοι (χωρίς « », βλ. Μέρος 1^ο, πλατεία με «πλατεία») είναι αναμφισβήτητα περισσότερο δημοκράτες, στο βαθμό που κάθε θέση τους – καλή ή κακή – στηρίζεται σε ψηφοφορία, σε αντίθεση φυσικά με την Αστυνομία, η οποία απλά ακολουθεί εντολές. Δρα δηλαδή άβουλα, δίχως ηθικούς ή άλλους ενδοιασμούς, όπως ακριβώς ένα στρατιωτάκι ή, συνεκδοχικά, όπως ο ιδανικός πολίτης μιας στρατιωτικής κυβέρνησης. Για τους «Αγανακτισμένους» (το σύνολο δηλαδή των διαμαρτυρόμενων κι όχι απλά της Λαϊκής Συνέλευσης) μπορώ, ωστόσο, να δεχτώ ότι δεν υπάρχει δομημένη συμπεριφορά και δράση.

δ)     Οφείλει, επιπλέον, να ξεκαθαριστεί το εξής (ο χώρος είναι υπαραρκετός, καθώς στο συγκεκριμένο αρθρογράφο παρέχεται σχεδόν ολόκληρη η σελίδα): όταν λέμε ότι η Αστυνομία υπερασπίζεται το Κοινοβούλιο, τι ακριβώς είναι αυτό που εννοούμε ότι υπερασπίζεται; Γιατί ακούγονται σα λόγια του αέρα όλα ετούτα.

         Και για να κλείσουμε: το λαό ή έστω τις υποομάδες του εκείνες που πρωτίστως βάλλονται απ’ την κάθε κρατική αυθαιρεσία ποιος υποτίθεται ότι τον υπερασπίζεται; Γιατί αν αυτούς δεν τους υπερασπίζεται η Αστυνομία, αλλά η Δικαστική εξουσία, τότε η ίδια να υπερασπιστεί και το Κοινοβούλιο (αντί δηλαδή της Αστυνομίας). Αν πάλι πρέπει να υπερασπίζεται κι αυτούς οι Αστυνομία, τότε μάλλον μπλέξαμε τα μπούτια μας.

« [...] η πικρή αλήθεια είναι ότι οι φιλήσυχοι διαδηλωτές αγαλλιούν όταν μερικές εκατοντάδες συνοδοιπόροι τους καίνε, σπάζουν, καταστρέφουν».

Αυτό κι αν είναι ο ορισμός της προπαγάνδας! Η πικρή αλήθεια είναι ότι ο νομιμόφρων αρθρογράφος, πιθανότατα, θα αγαλίαζε και μόνο με την ιδέα έλευσης μιας χούντας, εφόσον θα μπορούσε πλεόν να μιλάει ελεύθερα κι έξω απ’ τα δόντια, αντί όλων ετούτων των νερόβραστων επιφάσεων ευθιξίας και συγκίνησης, που επιβάλλει ο καθωσπρεπισμός.

Προφανώς, ο Διόδωρος ο Κυψελιώτης δεν έχει ιδέα απ’ τις διάφορες ποιότητες των ανθρώπων που απαρτίζουν τις συνελεύσεις, τις συγκεντρώσεις και τις πορείες. Επίσης, δεν έχει ιδέα απ’ τις συζητήσεις που απασχολούν τον κόσμο στους δρόμους, στις πλατείες ή στα forums του διαδικτύου. Γενικά δεν φαίνεται να έχει ιδέα και από πολλά, παρά σφραγισμένος φαίνεται στο καβούκι του αναμασάει τα σωθικά του: τις ταμπελίτσες, τις ετικετούλες, τα σκουπίδια δηλαδή με τα οποία είχε μάθει να παπαγαλίζει τις απόψεις του. Αλλά – δίχως να αυταπατώμαστε ότι δεν υπάρχουν «μπαχαλάκηδες» – όφειλε να παραδεχτεί, αν ήταν τίμιος κι ειλικρινής συνομιλητής και αρθρογράφος, ότι οι φιλήσυχοι διαδηλωτές ΔΕΝ αγαλλιούν κάθε φορά που ένα μεγάλο μέρος του κέντρου απομένει σαν καμένο πεδίο μάχης, δεν συμβάλουν και δεν επικροτούν τις δίχως λόγο καταστροφές, αλλά το ακριβώς αντίθετο. Φυσικά, για να το αντιληφθεί αυτό κανείς θα έπρεπε να «ξοδέψει» λίγες ώρες απ’ τη ζωή του, μακριά απ’ την εφημερίδα ή την τηλεόρασή του και να συναναστραφεί περισσότερο τον κόσμο στους δρόμους.

«Σήμερα, επειδή κάποιοι ακροδεξιοί που απειλούνταν με λιντσάρισμα από τους αναρχοφασίστες (και έτσι ξεκίνησαν τα επεισόδια της Τρίτης) ζήτησαν την προστασία της Αστυνομίας, όλοι κραυγάζουν ξανά «ιδού η απόδειξη ότι τις καταστροφές τις οργανώνει το παρακράτος!».

Κλασικό κόλπο της διαλεκτικής: πέρνεις ένα μεμονωμένο περιστατικό, το υποβαθμίζεις μια στάλα στα μέτρα που συμφέρουν την επιχειρηματολογία σου και κατόπιν κατηγορείς το συνομιλητή σου ότι γιγαντώνει τις σημασίες και γενικεύει τα συμπεράσματα. Ωστόσο, θεωρώ ότι οι εξοργισμένοι επικριτές δεν περίμεναν από αυτό το περιστατικό μονάχα για να βγάλουν τα συμπεράσματά τους (δε συνυπολογίζω σε αυτούς τα τηλεοπτικά κανάλια που εφορμούν απλά σα πεινασμένα κοράκια οπουδήποτε ξεδιακρίνουν λίγες ωμές σάρκες). Υπάρχει ένα κατάφορτο και βεβαρυμένο ποινικό μητρώο, που αφορά στις δράσεις των αστυνομικών οργάνων εδώ και αρκετά χρόνια. Ο κόσμος δε σχημάτισε άποψη μόλις χθες, αλλά σχηματίζει μέσα από μια συνεχή διαδικασία απογοητεύσεων, που τραβάει καιρό.

Επιπλέον, να τονίσουμε ότι το συμβάν εσκεμμένα υποβαθμίζεται απ’ τον αρθρογράφο. Η περίθαλψη ακροδεξιών που απειλούνται με λιντσάρισμα, δεν ήταν απλά μια αυθόρμητη πράξη υπεράσπισης αθώων πολιτών, όπως το ηθικό χρέος επιτάσσει στον κάθε αστυνομικό. Διαφορετικά θα έπρεπε να είναι εξίσου οικεία και η εικόνα αστυνομικών να προστατεύουν και να υπερασπίζονται φιλήσυχους διαδηλωτές, καταδιωγμένους πρόσφυγες και μετανάστες, ηλικιωμένους και γυναικόπαιδα. Αντιθέτως, μας είναι οικείες οι ακριβώς αντίθετες εικόνες, με σταθερά κυρίαρχη τη συμπαράσταση στα ακροδεξιά στοιχεία. Τέτοια αγαθοσύνη πια;

«Η πλειοψηφία δεν μισεί την Αστυνομία επειδή θυμάται τα βασανιστήρια στην Ασφάλεια επί χούντας. Τους μισεί γιατί εκφράζουν την έννοια της τάξης: δεν αντέχει την έννοια της τάξης που θα την υποχρέωνε να περιορίσει την αυθαιρεσία της η πλειοψηφία. Χώρα που είναι γεμάτη αυθαίρετα κτίσματα, παράνομες χωματερές, παράνομα παρκαρισμένα αυτοκίνητα, παράνομα κέντρα στις παραλίες, [...], είναι δυνατόν τέτοια χώρα να μη θεωρεί την τάξη τον μεγαλύτερο εχθρό της;».

Τι κοτσάνα διαβάζουμε πάλι εδώ; Κοτσάνα πακέτο με τη ρίζα και τα μπουμπούκια μαζί. Εδώ φαίνεται για μια ακόμη φορά η παντελής έλλειψη ιδίας άποψης και εικόνας, η παντελής μωρία και η παντελής λογική αυθαιρεσία. Αντί για Διόδωρος ο Κυψελιώτης θα μπορούσες να λέγεσαι και Διόδωρος ο Παντελής. Και εξηγούμαι:

α)     Δε γνωρίζω ποιο έτος της ηλικίας του διάγει ο αγαπητός αρθρογράφος, ωστόσο θα αρκούσε να κατέβει μία και μόνο φορά στην πλατεία Συντάγματος, για να διαπιστώσει απ’ τα χαμόγελα των εφήβων, των νέων και των φοιτητών, πως οι γενιές έχουν κάπως αλλάξει από τότε. Φυσικά και δεν είναι οι μνήμες της Ασφάλειας ο λόγος που η πλειοψηφία μισεί την Αστυνομία, αφού το συντριπτικό ποσοστό όσων ακατάπαυστα αντιδρούν και αγωνίζονται σήμερα, είτε δεν είχε ακόμη γεννηθεί, είτε βρισκόταν τότε στα γεννοφάσκια του. Μιλάω πάντα για την πλειοψηφία όσων τραβιούνται στους δρόμους. Αν μετά απ' ό,τι έχει συμβεί μέχρι σήμερα, ο αρθρογράφος δεν έχει πάρει πρέφα γιατί μπορεί κανείς να μισεί τους αστυνομικούς στους χαλεπούς ετούτους καιρούς, τότε είναι άξιος της μοίρας, αλλά και της... νοημοσύνης του.

β)     Τώρα, για την... πλειοψηφία των υπόλοιπων δεν ξέρω, αλλά – επειδή είναι ευρέως διαδεδομένη σα θέση, την παραθέτω προς συζήτηση – η γενιά εκείνη που έχει όντως μνήμες απ’ τα γεγονότα της χούντας, δηλαδή η γενιά του Πολυτεχνείου που λέμε, είναι ακριβώς η γενιά που σήμερα μας κυβερνάει. Είναι ακριβώς η γενιά που γέμισε όλη την Ελλάδα με αυθαίρετα, είναι η ίδια γενιά που παρκάρει όπου λάχει, είναι εκείνοι που βόλεψαν την κωλλάρα τους με οποιονδήποτε τρόπο και μέσο. Αλλά αυτοί αγαπητέ Διόδωρε κάθε άλλο παρά μισούν την Αστυνομία και την «τάξη», που τόσο εξυμνείς. Αυτούς προστατεύει η Αστυνομία.

γ)    Κι ένα θέμα για την αποσαφήνιση των εννοιών: τι σημαίνει «αυθαιρεσία της πλειοψηφίας». Θεωρείται, ναι ή όχι, επιστέγασμα ενός δημοκρατικού πολιτεύματος η κατοχύρωση και υπεράσπιση της βούλησης της πλειοψηφίας; Γιατί συμβαίνει ετούτο: αν η δράση της πλειοψηφίας (λαός) φαίνεται να αντιβαίνει στη δράση της μειοψηφίας (κυβέρνηση), τότε θα πρέπει προφανέστατα να αποδεχτούμε την ύπαρξη δημοκρατικού έλλειματος. Αυτό το έλλειμα, πού σας φαίνεται λογικότερο να το πιστώσουμε ως «αυθαιρεσία»: στη δράση της πλειοψηφίας ή σ’ εκείνη της μειοψηφίας; Αφήνεται ως άσκηση για το σπίτι...

« [...] αλλά η Αστυνομία συμβολίζει την τάξη, θάνατος στην Αστυνομία λοιπόν».

Όπως έχω ξαναγράψει: η Αστυνομία από μόνη της δε συμβολίζει τίποτα! Τι συμβολίζει το κατσαβίδι, τι συμβολίζει η ένεση, η ατομική βόμβα; Όλα ετούτα είναι απλά εργαλεία / μέσα / όργανα και το μόνο που μπορούν να συμβολίσουν δεν είναι μια Ιδέα καθαυτή, αλλά τον τρόπο χρήσης, έκφρασης ή επίτευξης μιας Ιδέας. Υπό την έννοια αυτή, η Αστυνομία δε χρησιμοποιείται ως «μέσο τάξης», καθώς η έκφραση δεν υποδηλώνει με τι τρόπο επιτυγχάνεται η τάξη αυτή. Χρησιμοποιείται όμως ως «μέσο επιβολής τάξης». Κι επειδή όταν κάτι επιβάλλεται δεν επιβάλλεται προφανώς με ευχάριστο τρόπο, τότε συνεκδοχικά μπορούμε να αποφανθούμε ότι η Αστυνομία συμβολίζει τον τρόπο με τον οποίο επιβάλλεται η τάξη, δηλαδή τη ΒΙΑ. Εκτός κι αν έχετε στο μυαλό σας, κάποια άλλη μορφή πειθούς που χρησιμοποιείται απ’ την Αστυνομία, όπως πχ. επιχειρηματολογία, κίνητρα, ανταμοιβή κτλ. Η «πειθώ» δεν είναι παρά μια επιδίωξη, μια λευκή επιταγή. Ο καθένας μπορεί να γράψει επάνω της ό,τι επιθυμεί, ωστόσο το τι θα εισπράξει είναι άλλο ζήτημα. Έτσι η πειθώ, εξ’ ορισμού ως έννοια, υπονοεί και την αποτυχία της. Τι θα συνέβαινε όμως, για παράδειγμα, αν ένας αστυνομικός αποτύγχανε να πείσει ένα πολίτη που επιχειρούσε να κλέψει μια τράπεζα; θ’ απομακρυνόταν απλά απογοητευμένος;

Η τάξη δεν συμβολίζεται από έναν ή περισσότερους Θεσμούς, έτσι απονεκρωμένα. Η τάξη συμβολίζεται από τον τρόπο που οι Θεσμοί λειτουργούν. Κατά την ίδια λογική, ούτε κι αυτοί οι Νόμοι συμβολίζουν την τάξη – όσο δίκαια κι αν αυτοί έχουν θεσπιστεί – παρά ο τρόπος που αυτοί εφαρμόζονται και τηρούνται από τους πολίτες. Με απλά λόγια, η τάξη συμβολίζεται από τις πράξεις των ανθρώπων και όχι από αντικείμενα αφηρημένα ή άψυχα. Η τάξη εκφράζεται στον τρόπο που οι πολιτικοί πρώτοι σέβονται και τηρούν τη νομιμότητα, στον τρόπο που οι δικαστικοί εφαρμόζουν το πνεύμα και όχι το γράμμα του Νόμου, στον τρόπο που συνδιαλέγονται οι πολίτες καθημερινά είτε με το Κράτος, είτε μεταξύ τους.

Γίνεται έτσι αντιληπτό ότι το πλέον εκφραστικό σύμβολο της τάξης μιας κοινωνίας είναι η ίδια η ευσυνειδησία και η ωριμότητα των πολιτών. Εκεί δηλαδή που ο ρόλος της Αστυνομίας είναι όσο το δυνατόν πιο περιορισμένος γίνεται. Τελικά, η Αστυνομία – αν χρειάζεται σώνει και καλά να αναγνωρίσουμε στο πρόσωπό της ένα κάποιο σύμβολισμό –  λειτουργεί επιτυχέστερα σαν ένα αντεστραμμένο σύμβολο της τάξης ∙ με άλλα λόγια περισσότερο σαν ένα μέτρο της αταξίας, παρά σαν ένας δείκτης της τάξης. Καθότι, όσο περισσότερο «επιτακτική» γίνεται η παρουσία της, τόσο μεγαλύτερο και το χάος που επικρατεί (ή, σύμφωνα με μια άλλη ερμηνεία, τόσο μεγαλύτερο και το χάος που προκαλείται από αυτή την ίδια).

Αν, λοιπόν, υπάρχει κάτι που συμβολίζεται λιγότερο απ’ την Αστυνομία, τότε αυτό δε μπορεί παρά να είναι η τάξη. Από πού τώρα αντλεί του συνειρμούς του ο αρθρογράφος, μάλλον δεν καταδέχεται να το μοιραστεί μαζί μας, μέσα στην τόση του πολυλογία. Τώρα, το «θάνατος στην Αστυνομία» – με το άλφα κεφαλαίο, δηλαδή στο Θεσμό και όχι σε κανά κακομοίρη αστυνομικό – δεν είναι δα και τόσο τραγικό όσο ακούγεται. Θάνατος στην μορφή της Αστυνομίας, με το πρωτόγωνο και αγροίκο πρόσωπο που εκφράζεται σήμερα, και αναγέννησή της σε νέες βάσεις. Να τολμήσω μια πρόταση; Αποδέσμευση της Αστυνομίας απ’ το Κράτος, ανάθεση και διαχείρηση της αστυνομικής δύναμης και δράσης από όργανα πολιτών. Θέλετε να τα πείτε λαϊκές συνέλευσεις, θέλετε να τα πείτε λαϊκές επιτροπές, πείτε τα όπως θέλετε, αρκεί πλέον η Αστυνομία να κατευθύνεται από αυτούς τους ίδιους τους πολίτες, ώστε τελικά και να υπερασπίζεται τους νόμιμους δικαιούχους και χρήζοντες υπεράσπισης.
  

Η αρθρογραφία της αθλιότητας και η αθλιότητα της αρθρογραφίας (Μέρος 2ο)

Θυμάμαι, ως φοιτητής, διάβαζα στο ΒΗΜΑ της Κυριακής άρθρα του κ. Πρετεντέρη και θαύμαζα τον τρόπο γραφής του, τη λογική και τις γνώσεις του. Θα μου πείτε όλοι κάναμε μαλακίες στα νιάτα μας κι ίσως έτσι με συγχωρήσετε και διαβάσετε και τη συνέχεια. Με τον ίδιο τρόπο αντιμετώπιζα πολλούς αρθρογράφους, μάλιστα πιθανότατα θα μπορούσα ν' ανακαλύψω και φυλαγμένα άρθρα τους, σε κάποιο απ' τα ντοσιέ μου. Πολλά χρόνια μετά, χρόνια αποχής από πολιτικές αναγνώσεις, εφοδιασμένος με νέες γνώσεις, «αναβαθμισμένη» αντίληψη και μια κάποια προσωπική ματιά, ξαναδιαβάζω τους ίδιους ανθρώπους και φαντάζουν τόσο φτηνοί και ρηχοί, τόσο ξε-πουλημένοι ή αδαείς, τόσο πονηροί ή ανόητοι. Στην αρχή, απογοητεύτηκα το παραδέχομαι. Όχι απ' τον αλλοτινό εαυτό μου, παρά από τη συνειδητοποίηση ότι τόσοι άνθρωποι στερούνται της ικανότητας ή της πρόθεσης να συντάξουν ένα άρθρο νοηματικά συνεπές, λογικά στοιχειοθετημένο και όχι βασισμένο σε εντυπώσεις και ετικέτες. Και φαντάζομαι η εφημερίδες του χαρτζηλικώνουν δεόντως, αυτούς τους φτωχούς του πνεύματος που (αυτο)παρουσιάζονται για ειδήμονες. Τέλος πάντως, άμα δεν έχεις νύχια να ξυστείς... Χρέος έχουμε πια, από μια ηλικία και πέρα, ν' αποκτάμε δική μας αντίληψη των πραγμάτων και άποψη. Το κακό είναι - για κάποιους ίσως από εμάς - ότι αυτό δεν ήρθε σαν αποτέλεσμα δικής μας εσωτερικής ωρίμανσης, παρά σαν επιτακτική ανάγκη, μετά την κατάρρευση εκείνων στους οποίους στηριζόμασταν και σεβόμασταν, μετά το συντριπτικό τους εμβαπτισμό στη σαπίλα, το βόλεμα και την ευκολία της ανοησίας. Αμήν!

---

Ο Πράσινος Τύπος

Τα παρακάτω αποσπάσματα έχουν ληφθεί από άρθρο του Θ. Π. Λιανού «Ο ημίθεος και ο θνητός», στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ της Κυριακής της 3ης Ιουλίου 2011.

«Την κόπρο του Αυγείου, του μυθικού βασιλιά της Ήλιδος, καθάρισε ο Ηρακλής, ένας ημίθεος. Την κόπρο της σύγχρονης Ελλάδας, το τεράστιο χρέος [...] θα μπορέσει να την καθαρίσει ένας θνητός;».

Εδώ επιτελείται ευθεία σύγκριση και αναλογία αυτού του ίδιου του Ηρακλέως με τον αγαπητό μας πρωθυπουργό... Γεώργιο Παπανδρέου Junior! ΕΛΕΟΣ!! Άλλες αναλογίες είναι για δημόσια κουβέντα και σοβαρή συζήτηση και άλλες για τα παραμύθια που λέμε στα εγγονάκια μας, όταν μελετούν για το σχολείο. Τα σχόλια δικά σας, ως προς την αντικειμενικότητα του κ. Θ.Π.Λιανού!

Να παρατηρήσω τώρα τα εξής:

α)      Να ταυτίζεται μία ολόκληρη κυβέρνηση, δημοκρατικά εκλεγμένη ως αντιπρόσωπος ενός ολόκληρου λαού, μ’ ένα και μόνο ένα πρόσωπο: αυτό του πρωθυπουργού, είναι κάτι που συνηθίζεται πολύ και από πολλούς. Φυσικά, η τακτική ετούτη παραπέμπει περισσότερο σε προσωπολατρικά και μοναρχολατρικά πρότυπα, παρά σε δημοκρατική αντίληψη της λειτουργίας των Θεσμών. Απ’ τη φωτογραφία του άρθρου διαπιστώνουμε ότι ο γράφων έχει μια άλφα ηλικία. Θα περιμέναμε στην ηλικία αυτή, να μην περιμένει πια κανείς ένα... μπαμπά για να θαυμάσει, να λατρέψει ή να περιμένει να τον σώσει. Αλλά ποιος είμαι εγώ, φυσικά, που θα κρίνει πότε είναι το σωστό να πήξει το μυαλό του άλλου. Ζητώ συγνώμη!

β)      Όπως είπαμε, λοιπόν, δεν είναι θεμιτό να ταυτίζουμε την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με τον πρόεδρό της. Συνεπώς, αν κάποιος καλείται να καθαρίσει την κόπρο του Αυγείου, τότε αυτός δε μπορεί παρά να είναι ολόκληρη η κυβέρνηση.

         Επειδή, όμως, για την κόπρο της Ελλάδος είναι υπεύθυνο στο μεγαλύτερο ποσοστό - φυσικά λόγω μεγαλύτερης θητείας, όχι λόγω μεγαλύτερης φαυλότητας – το ίδιο το ΠΑΣΟΚ, τότε γίνεται κατανοητό ότι η κυβέρνηση καλείται να καθαρίσει την ίδια της την κόπρο. Φυσικά, όταν πρέπει να βουτήξεις μέσα στο βόθρο με τα σκατά σου και αντιληφθείς να επιπλέουν και μερικές κουράδες ξένες, μικρό το κακό.

         Το συμπέρασμα: η αναλογία καταρρέει άρδην και όχι απλά στα σημεία. Η κόπρος του Αυγείου και η κόπρος του Ηρακλέως αποτελούσαν δύο ξεχωριστές οντότητες. Οι σημερινοί κόπροι όμως ταυτίζονται. Ή, υπό άλλη οπτική, ταυτίζονται οι δύο κώλοι: του καθαρτή και του μιαντή. Με απλά λόγια: το ΠΑΣΟΚ απλά καθαρίζει τα δικά του σκατά! Τώρα αν αυτό μπορεί να θεωρηθεί άθλος, άξιος επαίνων, καθείς και τα συμπεράσματά του.

«Ο πρωθυπουργός της χώρας κ. Γ. Παπανδρέου επέλεξε τον δρόμο του έντιμου πολιτικού και όχι του αναξιόχρεου και πονηρού πολιτικάντη που θα κοροϊδέψει τους κουτόφραγκους».

Φυσικά και δεν υπήρχε περίπτωση να κοροϊδέψει ποτέ, ο αγαπητός πρωθυπουργός μας, τους... συμπατριώτες του. Θέλω να πω: όταν ένας άνθρωπος - χρόνια και καλά στα πολιτικά μας δρώμενα - μιλά την αγγλική απταίστως, αλλά καταβάλει τεράστια προσπάθεια να ολοκληρώσει μία αξιοπρεπώς συντεταγμένη πρόταση στην ελληνική γλώσσα, προδίδει αμέσως-αμέσως την... καταγωγή του.

Όχι ο κ. Γ. Παπανδρέου δεν επέλεξε τον δρόμο εκείνο που θα τον ανάγκαζε να κοροϊδέψει τους κουτόφραγκους. Το ερώτημα όμως διασκευασμένο παραμένει επιτακτικό: ως προς τους κουτο-ρωμιούς, ποιος είναι ο δρόμος που επέλεξε;

Θα συμφωνήσω, επίσης, ότι ο πρωθυπουργός μας μόνο αναξιόχρεος δεν είναι. Απ’ τη στιγμή που ανέλαβε τα ηνία της χώρας μας, το χρέος εκτοξεύτηκε στο 150% του ΑΕΠ. Φαίνεται αναγνώρισαν σε αυτόν κάποια ποιότητα οι δανειστές μας. Μπράβο Γιωργάκη! Άξιος, άξιος!!

«Η Ελλάδα πρέπει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που εκουσίως ανέλαβε».

Ορίστε; Ποιος ανέλαβε «εκουσίως» και τι; Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που κατέβαιναν και κατεβαίνουν στους δρόμους και τις πλατείες, μέρες επί ημερών, όλοι αυτοί φαίνονταν για Έλληνες που ανέλαβαν εκουσίως οτιδήποτε; Και μην αρχίσουμε τα παραμύθια περί δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης και κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Ας επιτευχθούν πρώτα τα τελευταία και μετά ξαναμιλάμε. Μεγάλη συζήτηση το τελευταίο. Γράφω μερικά, σε άλλο μου blog, για το εκλογικό σύστημα (Πολιτική χωρίς Πολίτες).

«Ο κ. Παπανδρέου και η κυβέρνηση βρίσκονται σε ένα δύσκολο σημείο της πορείας τους. Η λαϊκή δυσαρέσκεια αυξάνεται και ο κ. Παπανδρέου χρειάζεται κάποιον αντιπερισπασμό πέραν του ανασχηματισμού».

«Αντιπερισπασμό»; Διαβάζω καλά τη λέξη: «Αντιπερισπασμός»;;;!!! Αν ο αρθρογράφος διακατεχόταν από μια ύστατη ρανίδα ευθιξίας και αξιοπρέπειας θα έπρεπε να ζητήσει δημόσια συγνώμη από ετούτη το σιχαμερό – στα όρια του εμετικού – ολίσθημα. Αλλά το πιθανότερο να εννοεί την κάθε του λέξη, καθώς το ποιόν του διαχέεται διαγεύστερο του διαυγούς σε όλη την έκταση του άρθρου, το οποίο δεν είναι παρά μια κατάπτυστη διαφήμιση του πρωθυπουργού.

Και εξηγούμαι αμέσως. Ένας αντιπερισπασμός δεν είναι στόχος αλλά μέσο / εργαλείο του δρώντος, ώστε να επιτύχει το βασικό και πραγματικό του στόχο. Εξ’ ορισμού, ο αντιπερισπασμός δεν είναι μια θετική έννοια, καθότι κανείς επιθυμεί να περισπάσει την προσοχή του άλλου συνήθως για πονηρούς ή καταστροφικούς λόγους. Επιπλεόν, υπό αυτή την έννοια, ο αντιπερισπασμός υποννοεί την ύπαρξη ενός αντιπάλου, ενός υποκειμένου το οποίο στέκεται αντικείμενο προς τις επιδιώξεις μου.

Από τα προηγούμενα, καταδεικνύονται με τρόπο ισχυρό και αναμφισβήτητο οι βαθύτερες αντιλήψεις του αρθρογράφου:

α)      Θεωρεί ότι κάποιες κινήσεις του κυβερνώντος κόμματος γίνονται για να τραβήξουν την προσοχή του κόσμου σε άλλα ζητήματα, από εκείνα που δρομολογούνται πραγματικά. Συνεπώς, ο αποπροσανατολισμός των πολιτών θεωρείται θεμιτός, αν όχι κι επιθυμητός! Μια δεύτερη σκέψη επίσης: ο αρθρογράφος αυτο-αναιρείται (κατ’ εμέ αυτο-επιβεβαιώνεται) όταν λίγες αράδες πριν μας εκθειάζει τον πρωθυπουργό ως «έντιμο πολιτικό».

β)      Συνεκδοχικά, συνάγεται ότι ο λαός στέκεται... αντίπαλος των σχεδίων της κυβέρνησης!

γ)      Γίνεται απροκάλυπτα αντιληπτό, ότι και αυτός ο ίδιος ο ανασχηματισμός δεν επιδιώκεται με στόχο τη βέλτιστη διαχείρηση του ανθρώπινου δυναμικού της κυβέρνησης ή την άμβλυνση των αδυναμιών του προηγούμενου σχήματος. Παρά γίνεται μόνο και μόνο ως «αντιπερισπασμός», δίχως καμία ουσία, στάχτη στα μάτια του κόσμου.

Τα πράγματα, βέβαια, ετούτα είναι κάθε άλλο παρά καινοφανή ή πρωτότυπα. Είναι όμως διαφορετικό το ν’ αποδέχεσαι μια προσβλητική πραγματικότητα ως αυτονόητη, διαισθητικά με άλλα λόγια, και άλλο να το διαβάζεις ξεκάθαρα και ξεδιάντροπα διατυπωμένο, σαν επιστέγασμα ηθικής δράσης. Είναι σαν να σου τρίβει κανείς μια κουράδα στη μούρη και να στ' ονομάζει τουρτοπόλεμο.

Μωρέ, μπράβο πολιτική ποιότητα και ακεραιότητα χαρακτήρα ο κ. Θ.Π.Λιανός! Ευτυχώς, απ’ τη φωτογραφία του άρθρου, δε φαίνεται να έχει και πολλά χρόνια μπροστά του. Άντε να καθαρίζει ο τόπος, λίγο-λίγο!

ΥΓ. Κατανοώ ότι στην παρούσα ανάρτηση έγινα περισσότερο του δέοντος κυνικός. Ζητώ συγνώμη, μα σαν η επιχειρηματολογία ολοκληρώσει το έργο της και η οργή δεν έχει καταλαγιάσει, τότε ο κυνισμός / σαρκασμός είναι η πιο τίμια αντίδραση, ακροβατώντας στο όριο, λίγο πριν γίνει βλασφημία και χάσει τη δίκαιη βάση του.
 

Η πειρατεία πέθανε, ζήτω η πειρατεία...

(Το άρθρο αυτό έχει γραφτεί πριν κανα-δυο χρόνια, σε κάποιο σημείωμα του facebook. Το παραθέτω εδώ σαν αφορμή να επεκτείνω ή να διορθώσω σκέψεις και ιδέες, σε κατοπινή ανάρτηση).

Για τα πνευματικά δικαιώματα πολλά έχουν ειπωθεί τελευταία. Σε λίγο θα ζητάνε και τα ρέστα, αν κανείς έχει εκπληκτική μνήμη και μπορεί να ανασυνθέσει ένα μουσικό κομμάτι στη σκέψη του ή το σιγο–σφυρίζει στο γραφείο του. Φαντάζεστε τον Παπαμιχαήλ να κατεβαίνει απ’ τη σκαλωσιά για να πληρώσει δικαιώματα στον Ξαρχάκο; Αν η προστασία της πνευματικότητας είναι προστασία του καλλιτέχνη ή της δισκογραφικής, είναι ένα ζήτημα που το έχουμε κάνει πια νιανιά και όλοι καταλαβαινόμαστε τι συμβαίνει. Επίσης, όσον αφορά στο ύψος της ζημίας που θέλουν να μας παρουσιάζουν οι εταιρείες οδυρόμενες, θεωρώ ότι κι αυτό είναι εικονικό κι υπερ–διογκωμένο. Το σωστό δε θα ήταν να ανακριθεί κανείς για τον όγκο των μουσικών αρχείων (ή ταινιών) τα οποία απέκτησε παρανόμως, αλλά να ερωτηθεί αν και πόσα από αυτά θα αγόραζε στην πραγματικότητα, αν δεν υπήρχε η πειρατεία. Είμαι σίγουρος ότι τότε θα μπορούσε να προσαχθεί στη δικαιοσύνη μονάχα για ένα απειρο–ελάχιστο κλάσμα των κλοπιμαίων.

Τυπικός πειρατής (δεξιά) και το αντιγραφικό του.

Εκτός αυτού, η ποιότητα των έργων τέχνης – αυτών που έχουν αθέμιτα περιέλθει στα χέρια μας – είναι συνήθως (με όρους μεγέθους σε bytes) πολύ χαμηλότερη του ενός τρίτου της κανονικής. Να υποθέσω ότι το να συλληφθεί κλέβοντας κανείς μια αφίσα της Μόνα Λίζας είναι σαφώς ελαφρύτερο αμάρτημα απ’ το να κλέψει τον ίδιο τον πίνακα. Αν και η αναλογία είναι σαφώς ατυχής, ωστόσο υποδεικνύει ότι η διαχείριση και κοστολόγηση καλλιτεχνικών έργων (ή αντιγράφων τους) έχει άμεση σχέση και με την προσφερόμενη ποιότητά τους. Μάλιστα, για πολλές κόπιες ταινιών που κυκλοφορούν πριν από την ίδια την ταινία (ή ταυτόχρονα με αυτή) η ποιότητα είναι τόσο ευτελής, που θα τολμούσα να προτείνω στις εταιρείες παραγωγής να επιβραβεύουν, αντί να τιμωρούν, όσους υποβλήθηκαν σε αυτήν την απάνθρωπη διαδικασία παρακολούθησής τους.

Τα επιχειρήματα περί πνευματικών δικαιωμάτων, τουλάχιστον για μένα, δεν είναι αυτονόητα αλλά γεμάτα αγκάθια και χωράνε πολύ συζήτηση. Το να προβάλλω ή να υπενθυμίζω τους δημιουργούς κάθε φορά που μοιράζομαι ένα βιβλίο, ένα τραγούδι, μια ταινία κλπ, το να μην ιδιοποιούμαι και παρουσιάζω για δικές μου συλλήψεις και εμπνεύσεις άλλων, είναι θεμιτό και περισσότερο προφανές, απ’ το να πρέπει να τους αποτίνω και άλλους φόρους πέρα από φόρους τιμής. Τέλος πάντων, τα είπα όλα ετούτα με αφορμή, να θίξω ένα άλλο ζήτημα, για το οποίο παραδόξως δεν έχω ακούσει κουβέντα, αν και σε μένα φαντάζει να είναι ζωτικής σημασίας.

Το θέμα είναι λοιπόν όταν αγοράζει κανείς, για παράδειγμα, ένα cd μουσικής τι ακριβώς αγοράζει; Γιατί ως προς τις απαγορεύσεις οι εταιρείες έχουν κάνει πολύ καλή δουλειά στο να μας διασαφηνίσουν τι είναι τιμωρητέο, αξιόποινο κι ανήθικο. Ωστόσο, ως προς το τι επιτρέπεται, ποια δηλαδή είναι τα δικαιώματα του καταναλωτή – γιατί κι από αυτά υπάρχουν φαντάζομαι – υπάρχει νεφελώδες τοπίο. Το πιο αυτονόητο είναι, κατά τη γνώμη μου, ότι αγοράζει κανείς δύο δικαιώματα: το ένα είναι το δικαίωμα να απολαμβάνει κατ’ ιδίαν μια συγκεκριμένη εκτέλεση, το δεύτερο το δικαίωμα να την απολαμβάνει μέσω του συγκεκριμένου υλικού στο οποίο διατίθεται. Θεωρώ ότι το πρώτο δικαίωμα είναι ισόβιο κι αναφαίρετο, το δεύτερο φθείρεται, ανανεώνεται, αντικαθίσταται. Το πρώτο θα πρέπει να πληρώνεται άπαξ (για την ίδια πάντα εκτέλεση), το δεύτερο κάθε φορά που αυτό είναι αναγκαίο πχ. μετάβαση από δίσκους βινυλίου σε ψηφιακά δισκάκια κλπ. Συνεπώς, στη δεύτερη περίπτωση το μόνο που χρειάζεται κανείς να πληρώνει δεν είναι παρά το ελάχιστο κόστος του υλικού μέσου, της νέας επεξεργασίας, άντε και μια τυπική υπεραξία, να ευλογήσουμε και τα καπιταλιστικά μας γένια. Η προμήθεια όμως και διάθεση μουσικών αρχείων, μέσω διαδικτύου, από όσους και προς όσους έχουν ήδη αποκτήσει τα δικαιώματα ακρόασης τους θα έπρεπε να είναι ελεύθερη, απρόσκοπτη και αδιαμφισβήτητη, εφόσον εξαλείφεται ακόμη και αυτό το υλικό κόστος.

Θα μου πείτε γιατί να το κάνει αυτό κανείς; Γιατί να κατεβάσει κομμάτια που ήδη έχει; Γιατί, πολύ απλά, είναι πολύ ευκολότερο απ’ το να κάτσεις και να ψηφιοποιήσεις όλα τα παλιά και φθαρμένα 45άρια, βινύλια και κασέτες. Γιατί μπορεί να έχεις δανείσει δίσκους κι αγύριστους, γιατί μπορεί να σου κάηκε το σπίτι και όλα τα υπάρχοντα, για χίλιους και δύο λόγους που μπορεί να φανταστεί κανείς και αφορούν σε φθορά ή αδυναμία των υλικών μέσων να αναπαραχθούν. Επίσης δε θα χρειάζεται, κάθε φορά που η πάσα μία Sony αποφασίζει να γεμίσει την οικουμένη με νέα αποθηκευτικά μέσα, να απαιτείται από όλους εμάς να ξανα–πληρώνουμε πνευματικά δικαιώματα ακρόασης, τα οποία ούτως ή άλλως είχαμε!

Το πνευματικό ανήκει σε ένα χώρο που δεν μπορεί να περιχαρακωθεί με αμιγώς υλικούς και οικονομικούς όρους. Όταν μοιράζεσαι μια καλλιτεχνική δημιουργία, όταν ριζώνει στη ψυχή σου κι αποκτάς μαζί της άρρηκτους συναισθηματικούς δεσμούς (ένα τραγούδι, μια ταινία, ένας πίνακας), κατά κάποιον τρόπο γίνεται και δικό σου «κτήμα». Καθώς αλλάζει και μεταμορφώνεται μέσα από την προσωπική μας αντιληπτικότητα και προσωπικότητα, αποκτά μια δεύτερη διάσταση διαφορετική συχνά απ’ τη διάσταση και τις προθέσεις των δημιουργών, εξίσου όμως υπαρκτή. Πού σταματάει όμως το πνευματικό του δημιουργού και πού ξεκινάει το πνευματικό το δικό μου; Η κατάτμηση των κοινωνίας των ανθρώπων σε προϊόντα εξαγοράσιμα, υποβαθμίζει τόσο τα ίδια τα «προϊόντα» αλλά κυρίως εμάς τους ανθρώπους. Αν οι ιδέες, οι ήχοι, οι εικόνες διακινούνται ελεύθερα σαν κοινή μας κληρονομιά, η έξαρση της δημιουργικότητας, της καλλιέργειας και της εμπειρίας μας θα είναι η μέγιστη δυνατή και μόνο κακό δε μου ακούγεται αυτό. Θα πρέπει να βρεθούν άλλοι τρόποι να προστατεύσουμε τους καλλιτέχνες μας στο βιοπορισμό τους, λιγότερο άγαρμποι, λεπτότεροι και αντάξιοι της προσφοράς τους. Σε καμία περίπτωση όμως δε θα πρέπει πληρώνουμε από την τσέπη μας τα υπερφίαλα εκτρώματα των δισεκατομμυρίων, τύπου Μαντόνας, Μάικλ Τζάκσον και του λοιπού θιάσου της υπερβολής.
 

Η αρθρογραφία της αθλιότητας και η αθλιότητα της αρθρογραφίας (Μέρος 1ο)

Ο κίτρινος τύπος

Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε, από τον ήσσονα Ριχάρδο Σωμερίτη, στο ΒΗΜΑ της Κυριακής της 3ης Ιουλίου 2011 και είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα άθλιας αρθρογραφίας. Στη συνέχεια, θα κάνω μια προσπάθεια σταδιακής αποδόμησης - εν μέρει μάταιης, εφόσον το άρθρο είναι τόσο άθλιο, ώστε αποδομείται από μόνο του. Προσωπικά, ο κύριος Σωμερίτης μου είναι παντελώς αδιάφορος και συνεπώς η ανάλυση θα όφειλε να περιορισθεί στα ευτελή γραφόμενα. Ωστόσο, δεν ορκίζομαι ότι καταφέρνω να απέχω απαρέγκλιτα της ειρωνίας. Ζητώ συγγνώμη από τους αναγνώστες για το χαμηλό επίπεδο. Και των δυονών.

«Κεντρικός στόχος της «πλατείας» την περασμένη Τετάρτη ήταν όχι μια μαζική διαμαρτυρία για το «μεσοπρόθεσμο» έξω από τη Βουλή αλλά ο αποκλεισμός της και η παρεμπόδιση της προσέλευσης εκεί των βουλευτών και συνεπώς η παρεμπόδιση της ψηφοφορίας. Με άλλα λόγια, απλά και σταράτα: η κατάλυση του κυριότερου θεσμού της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας». 

Α. Η «πλατεία» - ως γνωστόν, σε όσους έχουν πατήσει έστω και μία φορά το ποδάρι τους - δεν είναι μία και αδιαίρετη. Τα εισαγωγικά, ωστόσο, ενώ από τη μία ορίζουν το νόημα της λέξης, από την άλλη καταδικάζουν το νόημα της φράσης. Κι εξηγούμαι. Από τη μία υπάρχει η «πλατεία» ως θεσμικό όργανο, δηλαδή η λαϊκή της συνέλευση. Σε τούτη την πλατεία, δικαιούμαστε ν' αποδίδουμε κεντρικούς στόχους. Στο κάτω-κάτω, για τούτο παλεύει και η ίδια, διεκδικώντας τη συνοχή (των στόχων) καθώς και μια ταυτότητα. Αντιθέτως, η «πλατεία», εμπλουτισμένη με τις δεκάδες χιλιάδες ετερόκλητα στοιχεία που συναθροίζονται κατά περίσταση - αυτό που μάλλον εννοεί ο αρθρογράφος - δε χαρακτηρίζεται από καμία ενότητα στόχων και προθέσεων. Τούτο το τελευταίο δε λέγεται ούτε, φυσικά, ως μομφή, ούτε ως προσόν. Ως εκ τούτου, λοιπόν, δε μπορούμε ν' αποδώσουμε στο σύνολο τίποτε πιο συγκεκριμένο από μια γενικευμένη και ακαθόριστη αντίδραση, έναν διάχυτο παλμό, ο οποίος είναι το σωρευτικό αμάλγαμα των ζωντανών ατομικών σχέσεων. Με απλά λόγια: συνέλευση με κεντρικούς στόχους ναι, πλατεία αχταρμάς ναι, αλλά πλατεία με κεντρικούς στόχους δεν υπάρχει ούτε πρακτικά, ούτε νοηματικά.

Β. Τα λόγια μπορεί να είναι απλά και σταράτα, τα επιχειρήματα όμως είναι σαθρά και του ποδαριού. Ο αρθρογράφος πιάνεται αδιάβαστος, καθώς φανερώνει παντελή άγνοια για τις συζητήσεις που απασχολούν τον κόσμο τόσο της πλατείας, όσο και της συνέλευσης. Οφείλει να αιτιολογήσει ή να απαντήσει στα παρακάτω κι αν ο χώρος που του παρέχει η εφημερίδα δεν επαρκεί για πλήρη ανάπτυξη, τότε θα πρέπει να προσέχει τα λόγια του. Ας αρθρογραφήσει για την τιμή της ντομάτας, καλύτερα, θέμα για το οποίο ο ίδιος χώρος θα του ήταν υπεραρκετός. Πρέπει, λοιπόν, να διευκρινιστούν τα εξής:

# Είναι το πολίτευμα που μοιραζόμαστε δημοκρατία;

# Είναι αντιπροσωπευτική;

# Είναι η ψηφοφορία των αντιπροσώπων ο κυριότερος θεσμός της ή μήπως είναι η ψηφοφορία των ίδιων των πολιτών; Μήπως είναι το ίδιο; Είναι δηλαδή ο αντιπρόσωπος ισοδύναμος με τον πολίτη ή έχει και η υπομονή τα όριά της;

# Ποια στοιχεία ή ποιες δράσεις είναι εκείνες που συνιστούν κατάλυση του δημοκρατικού πολιτεύματος; Μήπως είναι βαριά κουβέντα, τούτο το τελευταίο;

# Η παρεμπόδιση της ψηφοφορίας ανήκει στα προηγούμενα; Αν ναι, σε κάθε περίπτωση; δηλαδή ασχέτως προθέσεων, συχνότητας, μέσων και μαζικότητας;

Όρεξη να 'χει κανείς και φαντασία. Η προηγούμενη λίστα ερωτημάτων θα μπορούσε να διασταλεί επ' αόριστον. 

«Το καθήκον του δημοκρατικού κράτους ήταν να εμποδίσει μια τέτοια κατάσταση που θα οδηγούσε ασφαλώς σε ανατροπές με σοβαρότατες εσωτερικές και διεθνείς συνέπειες. Και το κατάφερε με το μικρότερο δυνατό ανθρώπινο κόστος». 

Ορίστε μόνο ένα ισχνό δείγμα του «μικρότερου δυνατού ανθρώπινου κόστους» :

http://www.nooz.gr/prosopa/asimmetri-via-epi-dikaion-kai-adikon

http://www.nooz.gr/greece/se-nosokomeia-181-traumaties-apo-ta-epeisodia

Το διαδίκτυο είναι στη διάθεση του καθενός, στο βαθμό βεβαίως που δεν είχε ιδία εμπειρία των τεκταινόμενων. Να υπενθυμίσουμε, επιπλέον, ότι η δημοκρατία που «χαιρόμαστε» σήμερα, είναι το αποτέλεσμα τέτοιων «ανατροπών με σοβαρότατες εσωτερικές και διεθνείς συνέπειες». Πολύ περισσότερο, που στην περίπτωσή μας δε στήθηκαν γκιλοτίνες, παρά καθολικές ή επιμέρους συνελεύσεις και αμεσοδημοκρατίες. Εισάγοντας, τέλος, ένα ελάχιστο μέτρο σύγκρισης, να τονίσουμε ότι ακόμα κι αν οι «αγανακτισμένοι» δεν συνιστούσαν πλειοψηφία, δε συνιστούσαν ωστόσο ούτε μειονόητα. Κάτι έχει να λέει και τούτο. 

«Οι  πολύχρωμοι και άχρωμοι πολιτικά αγαπημένοι τόσων ΜΜΕ «αγανακτισμένοι», που θέλουν να φύγουν κυβέρνηση, Βουλή, τρόικα και ό,τι άλλο στο όνομα μια άπιαστης «άμεσης δημοκρατίας» που είναι πρόσχημα για κάθε παρεκτροπή, βρήκαν τον λογικό τους σύμμαχο: τους κάθε ακροδεξιού και ακροαριστερού εξτρεμισμού «μπαχαλάκηδες». Αυτούς που ασέλγησαν μία ακόμα φορά σε βάρος της πόλης και του λαού».

Α. Οι συμμετέχοντες στο Κοινοβούλιο είναι μονόχρωμοι, σε αντιδιαστολή με τους «πολύχρωμους και άχρωμους πολιτικά»; Μια φράση παντελώς κενή νοήματος - δηλαδή μια φράση ανόητη - που επιδιώκει να εντυπωσιάσει με τον πιο εύκολο και φτηνό τρόπο, δηλαδή με λογοπαίγνια. Το λογοπαίγνιο, ωστόσο, δε συνιστά επιχείρημα, παρά έκπληξη και χωρατό κι έτσι ο Ριχάρδος Σωμερίτης κερδίζει, επάξια, τον τίτλο του ταλαντούχου χωρατατζή κι ανιματέρ των αστικών μαζών. 

Β. Κρίνοντας τις αιρετικές δόξες των αντιπάλων μας, όπως ας πούμε την άμεση δημοκρατία, ως «άπιαστες», οφείλουμε - εφόσον συνδιαλεγόμαστε τίμια - να στοιχειοθετήσουμε με επαρκείς αποδείξεις γιατί οι προσωπικές μας δόξες και η καθεστηκυΐα τάξη συνιστούν, σε αντιδιαστολή, ορθόδοξα δόγματα και συνεπείς εφαρμογές μιας ιδέας, αντίς ό,τι να 'ναι και δίκαιο της πυγμής. Οφείλει, δηλαδή, κανείς να καταδείξει κατά πόσον το κοινωνικό κράτος (πραγματικής) πρόνοιας, το σύστημα (πραγματικής) παιδείας, η πάταξη της (πραγματικής) φοροδιαφυγής, η (πραγματική) τιμωρία των (πραγματικών) ενόχων, η (πραγματική) μείωση ανεργίας, κ.τ.λ. δε συνιστούν άπιαστες ουτοπίες, αλλά κατακτημένες πραγματικότητες. Και συνεκδοχικά, κατά πόσο είναι παρούσα μια καπιταλιστική αγορά δίχως εκμετάλλευση, δίχως ανέχεια, δίχως αυξανόμενα κοινωνικά χάσματα, δίχως οικολογική καταστροφή και να 'χουμε να λέμε.

Γ. Η αντιστροφή της παρατήρησης «... στο όνομα μια άπιαστης άμεσης δημοκρατίας που είναι πρόσχημα για κάθε παρεκτροπή» σε «... στο όνομα μιας άπιαστης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας που είναι πρόσχημα για κάθε παρεκτροπή» οδηγεί σ' έναν εκπληκτικό νοηματικό εμπλουτισμό και συνειρμούς, αν όχι περισσότερο. τουλάχιστον εξίσου βαθυστόχαστους με πριν. Αυτό συμβαίνει όταν ο λόγος δε στηρίζεται σε επιχειρήματα, αλλά σε ψευδο-ευφυή νοηματικά σχήματα, κενά περιεχομένου. Μπορούμε να συζητούμε ώρες, δίχως να λέμε τίποτα. Όταν δεν υπάρχει κανένα νόημα, τότε τα πάντα είναι πλήρη νοήματος. Πολύ εντυπωσιακό κι αυτό, δε νομίζετε;

Δ. Άλλο η πόλη κι άλλο ο λαός; Η πόλη δεν είναι ο λαός της και ο λαός δε φτιάχνει πόλη (ή την εγκαταλείπει); Κι αν κάποιοι ασελγούν στην πόλη, πού 'ναι ο λαός να τους αποτρέψει; Αν πάλι ασελγούνε στο λαό, πού είν' η πόλις; Και το Κράτος; πού στέκει το κράτος σ' όλα αυτά; Κλίνει προς το λαό ή κλίνει προς την ασέλγεια; Και, τελικά, ποιος ασελγεί σε ποιον; Ασελγούν οι λίγοι στους πολλούς; ασελγούν οι πολλοί στους λίγους; Κι ωστόσο, η ασέλγεια είναι ασέλγεια σ' όποιον αριθμό και να τη μετρήσεις. Η ασέλγεια είναι μία. Αριθμητικά άκλιτη και συνεπώς αξιακά αδιαίρετη. Οι «αγανακτισμένοι», πάλι, δε συνιστούν μέρος λαού, αλλά στοιχείο περιαιρετό και ξένο; Οι «αγανακτισμένοι» μόνο ασελγούν, την ώρα που ουδείς ασελγεί πάνω τους; Μήπως ο Σωμερίτης υπονοεί, τελικά, ότι ασελγεί ο λαός στο λαό; Κι η πόλη; Τι ακριβώς είναι μια πόλη; Μην είναι τα τσιμέντα της, μην ειν' τα μάρμαρά της; Μην είναι ο κοινός χώρος, όπου ο λαός κοινωνεί τη μοίρα του, οπότε ένα μάρμαρο δε συγκρίνεται σε καμία περίπτωση μ' ένα κεφάλι; Μήπως η πόλη έχει καταντήσει να είναι, απλά, η περιχαράκωση ενός κράτους, παρά η υλοποίηση ενός βίου;

Αντιφάσεις, ασάφειες και ασυναρτησίες, απ' τις οποίες δε θα υπήρχε ίχνος, αν ο λόγος ήτανε τίμιος και το νόημα πηγαίο. Μα εδώ μιλούνε οι κορώνες κι οι δεκάρικοι.

«Ο πολύς κόσμος δεν πήγε στο Σύνταγμα μήτε αλλού. Απέφυγε σε μεγάλο βαθμό και τις διαδηλώσεις των συνδικάτων των ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ και ΠΑΜΕ. Αποδεχόμενος με ενθουσιασμό το «μεσοπρόθεσμο»; Αμφίβολο! Από φόβο; Ίσως. Δηλαδή, τον φόβο που προκαλούν οι «μπαχαλάκηδες». Ίσως και για άλλους λόγους. Και γιατί να αποκλείσουμε με το ζόρι την περίπτωση να είναι πλειοψηφία όσοι κατάλαβαν ότι κακό – στραβό – ανάποδο το «μεσοπρόθεσμο», όμως άλλη ρεαλιστική λύση παραμονής στην Ευρώπη χωρίς πτώχευση κανείς δεν προσφέρει: όλος ο κόσμος δεν είναι Αντωνάκης!». 

Τώρα μαθαίνουμε ακόμα και τούτο, πως δηλαδή «ο πολύς κόσμος δεν πήγε στο Σύνταγμα μήτε αλλού». Αλλά, φαντάζομαι, έχει διεξαχθεί κάποια στατιστική έρευνα για το πού ακριβώς βρισκόταν ο «πολύς» ο κόσμος, εκείνες τις ημέρες; Ή για ποιους λόγους απείχαν, εκείνοι που απείχαν; Δεν είμαστε άξιοι, λοιπόν, οι αναγνώστες μιας κάποιας παραπομπής, μιας αρθρογραφίας ή έστω, βρε αδερφέ, ενός ταπεινού συνδέσμου; Πώς κατέληξε εκεί που κατέληξε, δηλαδή, ο Σωμερίτης; Εγώ, για παράδειγμα, κατέβαινα τρεις φορές τη βδομάδα Σύνταγμα και μιλούσα, παρατηρούσα τον κόσμο, κάπου-κάπου συμμετείχα. Δεν περίμενα να μου πει η τηλεόραση κι η εφημερίδα. Αυτό με κάνει αντικειμενικό; Σε καμία περίπτωση, αλλά δίνει στο λόγο μου τη βαρύτητα της εμπειρίας και τη σχέσης. Απέκτησα σχέση με αυτούς τους ανθρώπους και δεν τους έκρινα, ως ξένος και απ' έξω. Ο Σωμερίτης πως τα κατάφερε; Μάζεψε τους φίλους του (δηλαδή, τους υπόλοιπους αστούς του Βήματος) κι έσχιζε ο ένας τα ρούχα του αλλουνού, στο όνομα της ενωμένης Ευρώπης; Όταν οι άνθρωποι αποξενώνονται, σαν απουσιάζει δηλαδή η κοινή εμπειρία, απουσιάζουν κι οι δίαυλοι επικοινωνίας. Δίχως κοινή εμπειρία, άρα δίχως συμμετοχή, δεν μπορεί να υπάρχει δημοκρατία, παρά μονάχα ατομικές τυρρανίες, με την έννοια πως κάθε άτομο συνιστά κι έναν ξεχωριστό τύρρανο, ομφαλοσκόπο κι ασυνάρτητο. Στην τελική, σε ανθρώπους που στερούνται κοινής εμπειρίας - αλλά δεν επιθυμούν και τον εμφύλιο - τα γεγονότα γίνονται φυσαρμόνικες και πλαστελίνη. Απομένει μονάχα τούτο : ο λόγος μου προς το λόγο σου και Νικολό καρτέρει.

Ο «πολύς κόσμος», ωστόσο, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια ακόμη βαρύγδουπη ασυναρτησία, προς εντυπωσιασμό. Μια έκφραση λόγου κενότερη νοήματος από την προηγούμενη. Μόνη βάση επιχειρηματολογίας η συναισθηματική φόρτιση και τα συμφέροντα του γράφοντος - ή του Βήματος ή όπου, τέλος πάντων, οδηγεί ετούτη η αλυσίδα συμφερόντων. Γιατί κι εκείνοι που έκατσαν στους καναπέδες συνιστούν κόσμο πολύ, αλλά κι εκείνοι του Συντάγματος (ή άλλης πλατείας) ομοίως! Όπως κι εκείνοι στις καφετέριες, στις πλαζ και στην εθνική οδό, πολλοί ήταν κι αυτοί! Με ποιο αριθμητικό σύστημα, ακριβώς, είναι δέον - σύμφωνα με τον ακριβοδίκαιο Ριχάρδο - να μετράται ο κόσμος και να χωρίζεται σε «πολλούς», «λίγους» και «καμπόσους»; Να μας προσφέρει μια μετρική κλίμακα να βγάλουμε και 'μεις μιαν άκρη. Εκείνες οι δεκάδες (ή εκατοντάδες) χιλιάδες, που γέμισαν ένα σωρό φορές το κέντρο της Αθήνας, από Ομόνοια μέχρι Σύνταγμα και τα γύρω στενά, συνιστούν «μία ολίγην» ή «μια ελλιπή», κατά τη γνώμη του; Και τι τον κάνει να σκέφτεται και να ελπίζει, πως οι «πολλοί» που δεν πήγαν Σύνταγμα συντάσσονται με τα ερμηνευτικά του σχήματα και άρα επιρρώνουν το λόγο του; Ξέρουν κι οι αδιάφοροι; Ξέρουν κι οι λούμπεν; Ξέρουν κι αυτοί που αλείφονται αντηλιακό, την ώρα που άλλοι ξερνούν τα μάτια τους από τα δακρυγόνα; Όλοι πια ξέρουν εκείνο που ξέρει ο Σωμερίτης κι η παρέα του; Μόνοι αδαείς οι του Συντάγματος;

Α και να μην ξεχνάμε και τούτο. Το γεγονός, ότι σε μια δημοκρατία (δικού μας τύπου) αποφασίζουν οι πολλοί, δε σημαίνει προφανώς πως οι πολλοί έχουν και δίκιο ή γνωρίζουν το σωστό. Σημαίνει, απλά, πως αυτοί αποφασίζουν. Έτερον εκάτερον. 

«Οι αστυνομικές δυνάμεις, με λίγες παρεκτροπές, προστάτευσαν φυσικά το Σύνταγμα αλλά δεν μπορούσαν ταυτόχρονα να προστατεύσουν, παρά τις άναρθρες ραδιοφωνικές κραυγές μερικών ρεπόρτερ, και όσους ήθελαν, άμεσα ή έμμεσα, να το καταλύσουν. Χρησιμοποίησαν κυρίως τα «χημικά». Οι αντίπαλοι της Αστυνομίας (και των θεσμών) που πήραν τις περισσότερες φορές την πρωτοβουλία των μαχών χρησιμοποίησαν εναντίον των αστυνομικών κυρίως τα μάρμαρα της πλατείας σπάζοντάς τα σε κομμάτια. Προσοχή: Ποιες θα είναι οι «ανώτερες μορφές αγώνα» στο μέλλον»;

Α. Αλλά τι σημαίνει, πάλι, τούτο το «λίγες παρεκτροπές», όσον αφορά στη δράση των αστυνομικών δυνάμεων; Υπάρχει για την αστυνομία κάποιο ελάχιστο όριο παρεκτροπών ή συνιστώμενη δόση; Δύνανται, για παράδειγμα, οι αστυνομικοί να εκτροχιαστούν έως και σε πέντε παρεκτροπές, αλλά όχι σε περισσότερες; Και πώς εννοούνται αυτές; Πέντε παρεκτροπές από ολόκληρο το αστυνομικό σώμα ή ο κάθε αστυνομικός ξεχωριστά; Δικαιολογούνται παρεκτροπές οποιασδήποτε μορφής; Από σπρώξιμο, ας πούμε, μέχρι και βαρύ τραυματισμό, αλλά όχι φτύσιμο και θάνατο; Ποια νομοθεσία υποστηρίζει κάποιο ή κάποια από τα προηγούμενα;

Αλλά να μη λέμε ανοησίες. Το πλήθος – ή κατά μία άλλη ερμηνεία ο όχλος – σχεδόν εξ’ ορισμού λειτουργεί παρορμητικά, αμήχανα, σπασμωδικά, συναισθηματικά. Αντιθέτως, οι αστυνομικές δυνάμεις οφείλουν να λειτουργούν ψύχραιμα, οργανωμένα, εκπαιδευμένα και επαγγελματικά. Οι μόνη παρεκτροπή που θεωρείται θεμιτή – όσο μπορώ να σκεφτώ τη στιγμή ετούτη – είναι εκείνη στην οποία μπορεί να υποπέσει ατομικά ένας αστυνομικός, του οποίου απειλείται η ζωή και βρίσκεται σε άμυνα πανικού. Όχι σε άμυνα του κώλου, όπως εκείνη που πλήρωσε ο καταδικασμένος σε θάνατο Αλέξης. Μιλάμε για άμυνα, τύπου «Φονικό όπλο Νο 2» κι έτσι. Σε καμία άλλη περίπτωση. Οποιαδήποτε άλλη χρήση βίας ως «παρεκτροπή» θα πρέπει να θεωρείται αδικαιολόγητη! Όταν, ωστόσο, η χρήση βίας είναι απαραίτητη - σύμφωνα πάντα με την αστική νομοθεσία - θα πρέπει να συμμορφώνεται με τους κανόνες δεοντολογίας και την άριστη εκπαίδευση, αρετές με τις οποίες το κράτος οφείλει να προικίζει ή να επιβάλλει στα όργανα της «τάξης». Δε μπορούμε, δηλαδή, να μιλάμε για «αυθορμητισμό» και «παρεκτροπές» τις αστυνομίας, ούτε ακόμη και για χάρη του επιχειρήματος. 

Β. Ποιο Σύνταγμα ακριβώς προστάτευσαν οι αστυνομικές δυνάμεις, αδυνατώ να καταλάβω, εφόσον κανείς δεν επιθυμούσε τότε - κι ούτε τώρα το επιθυμεί - να καταλύσει κάνα Σύνταγμα. Ίσα-ίσα, όσοι επιθυμούν την αναθεώρησή του απαιτούν δημοψήφισμα του δήμου άπαντος και όχι επανάσταση των ολίγων. Εκτός κι αν ισοδυναμεί η κατάλυση της κυβέρνησης με κατάλυση του Συντάγματος, κάτι που δεν ευσταθεί γιατί δεν είναι έννοιες ταυτόσημες και απαιτείται, από οποιονδήποτε εκφράζει παρόμοιες αιχμές, να συγκροτήσει σοβαρό επιχείρημα, στηριγμένο στον ορθό λόγο. Κάτι που, φυσικά, δε συμβαίνει εδώ. Πολύ περισσότερο, θα τολμούσα να πω, αν η Αστυνομία επιθυμούσε πραγματικά να προστατεύσει το Σύνταγμα, θα όφειλε να στρέψει τις κάννες 180 μοίρες, ακριβώς, από εκεί που αρχικά διατάχθηκε.

Εκτός κι αν εννοούμε την πλατεία Συντάγματος, οπότε πάσο.

Γ. Το λάθος: «Οι αντίπαλοι της Αστυνομίας (και των θεσμών)», αντί του ορθού: «Οι αντίπαλοι της Αστυνομίας (και των θεσμών που αυτή αντιπροσωπεύει / υπερασπίζεται)». Η αστυνομία και οι θεσμοί δεν είναι, φυσικά και ευτυχώς, έννοιες ταυτόσημες ή ομόρροπες - εκτός κι αν αναφερόμαστε στο θεσμό της... αστυνομίας. Η αστυνομία, ωστόσο, είναι από κατασκευής το εκτελεστικό όργανο της εξουσίας. Έτσι, συχνά, οι αντίπαλοι της αστυνομίας (ή της εξουσίας) γίνονται εξ ορισμού σύμμαχοι των αληθινών θεσμών (όπως της δημοκρατίας). Οπότε ποιο το νόημα; Για άλλη μία φορά, επιδιώκεται η σύγχυση προκειμένου να εκβιαστεί το συμπέρασμα. Τελικά, για ποιους θεσμούς μιλάμε; Γιατί κανείς δεν εξέφρασε την επιθυμία να καταλύσει π.χ. το θεσμό της οικογένειας ή της κοινωνικής ασφάλισης. Με ποιους ακριβώς θεσμούς συντάσσεται η αστυνομία, σύμφωνα με τον αρθρογράφο; Με όλους; με κάποιους; Άγνωστο, όπως άγνωστες και οι προθέσεις τόσο της αστυνομίας, όσο και της δημοσιογραφικής πορδολογίας.

Δ. Περί αντιπαραβολής «χημικών» και μαρμάρων - άγνωστος, βεβαίως-βεβαίως, ο ρόλος των εισαγωγικών. Επρόκειτο, δηλαδή, για αιθέρια έλαια, καταστάλαγμα κλασματικής απόσταξης πικραλίδας μ' ανεμώνη; Η μήπως επρόκειτο για παραδοσιακά μαντζούνια της γιαγιάς, από φρέσκο κρεμμύδι και κόκκινη πιπεριά; Η καλή δημοσιογραφία, όσο θυμάμαι, βρίσκεται ανάμεσα στον κόσμο και στην πηγή των γεγονότων. Βρέχεται από την ίδια βροχή και τσιτσιρίζεται από την ίδια στάχτη. Η πληρωμένη δημοσιογραφία, γίνεται με φρέντο καπουτσίνο και Μπαμπινιώτη, για τη σωστή ορθογραφία της λέξης «ασφιξία». Τη στιγμή που γράφω ετούτες τις ταπεινές αράδες, δεν έχει πέσει στη αντίληψή μου κανένας σοβαρός τραυματισμός - μα τι γράφω; ούτε καν βηχαλάκι με βραδινά φλέματα - οποιουδήποτε φέροντα κρανοστολή κι ασπίδα, από μαρμαρόσκονη κι ασφυκτικές βωμολοχίες. Αλλά για κάνε πως περνάς στην αντιπέρα όχθη για να δεις τη γλύκα, στα μάτια και στα πνευμόνια ανθρώπων που δεν «πήγαιναν γυρεύοντας» και ζητούσαν να διαδηλώσουν, απλά, τη δυσαρέσκειά τους.

Ε. Οι «αντίπαλοι» της αστυνομίας πήραν, λέει, τις περισσότερες φορές την πρωτοβουλία των μαχών. Άρα πήρε και η αστυνομία μερικές πρωτοβουλίες, προφανώς όμως λιγότερες. Δεν πρόκειται, δηλαδή, παρά για ένα συναγωνισμό πρωτοβουλίας, αν κατάλαβα καλά, κι εκείνος που θα πάρει τις περισσότερες κερδίζει το ρόλο του καλού δημοκράτη. Να υποθέσω, τώρα, ότι ο αυλοκόλακας γραφιάς ήταν στο Σύνταγμα μ' ένα μπλοκάκι και κράταγε λογαριασμό; Ή τα γράφει όλα τούτα καταπώς τα αισθάνεται στα σωθικά του - ή το κόλον - αντί καταμαρτυρώντας γεγονότα, ως αρμόζει σε δημοσιογράφο; Άσε που κάτι μου διαφεύγει στο σημείο ετούτο : από πότε η Αστυνομία είναι θεμιτό να παίρνει πρωτοβουλίες μαχών; Μήπως υπάρχει μια σύγχυση του ρόλου της μ' εκείνον του στρατού; Μήπως - ακόμη πιο επικίνδυνο - υπάρχει μια σύγχυση στο κρανίο του αρθρογράφου; 

Άμποτε καταφέρει να κοιτάξει ο αστός την αστυνομία του στα μάτια, τότε κι η δημοκρατία του θα προχωρήσει βήμα ασύλληπτο προς την ελευθερία.

«Για μια ακόμα φορά προβλήθηκε από μερικούς το επιχείρημα «μπαχαλάκηδες = παρακράτος». Είναι πολύ πιθανό η Αστυνομία να χρησιμοποιεί και αυτή τη γνωστή μέθοδο του «εισοδισμού» ακόμα και για να έχει πληροφορίες. Είναι γελοία η γενίκευση: Γιατί τότε όσοι «μπαχαλάκηδες» συλλαμβάνονται υποστηρίζονται από όσους τους χαρακτηρίζουν παρακρατικούς»; 

Μα είναι γελοία και τούτη η γενίκευση : «γιατί τότε όσοι μπαχαλάκηδες ... παρακρατικούς»! Ο Ριχάρδος Σωμερίτης, λέει η Wikipedia, είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας, κάτι που είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς, παρακολουθώντας τις αλλεπάλληλες ανακολουθίες σκέψης, καθώς και την αναπηρία του να εκφράσει ένα λόγο με περιεχόμενο. Η γραφή του έχει τόση νοηματική συνέπεια, όση ευχάριστη οσμή έχει η κουράδα. Αντιτίθεται σε μια γενίκευση με μια νέα γενίκευση και φυσικά - κάτι που θα το περιμέναμε - δίχως κανένα παραπεμπτικό στοιχείο, πέραν της ισχύος του σωμερίτειου λόγου. Στο κάτω-κάτω, ακριβώς την ίδια τακτική του «εισοδισμού» φαίνεται να ακολουθεί και η εκάστοτε κρατική εξουσία στους κόλπους της δημοσιογραφίας. Όχι, βεβαίως, προκειμένου να έχουνε πληροφορίες, παρά προκειμένου να ελέγχουν τις «πληροφορίες» ή να τις δημιουργούν. Φυσικά και δεν είναι όλοι οι δημοσιογράφοι του Βήματος εγκάθετοι. Μια τέτοια γενίκευση θα 'ταν γελοία. Έτσι δεν είναι;

«Είναι αυτονόητο ότι οι απεργίες, οι πλατείες, οι «μπαχαλάκηδες», οι απαγορεύσεις απόπλου πλοίων, η μετατροπή της Αθήνας σε κόλαση δεν συμβάλλουν στην ανάπτυξη, στον τουρισμό και συνεπώς στον περιορισμό των θυσιών που καλούνται να προσφέρουν (υποχρεωτικά) κυρίως οι μη έχοντες. Τα μάρμαρα της πλατείας θα τα πληρώσουμε όλοι μας και συλλογικά η χώρα»! 

Στην ανάπτυξη, επίσης, δε συμβάλλουν ούτε τα μέτρα του μεσοπρόθεσμου, ούτε άλλα μέτρα, που κατά καιρούς ταλαιπωρούν τούτον τον έρμο τόπο. Άσε που τα τελευταία μετατρέπουν σε κόλαση ολόκληρη την Ελλάδα και όχι μονάχα την στριμόκωλη πρωτεύουσα, το λιμάνι ή - ξερωγώ - την Ακρόπολη και τη Διονυσίου Αεροπαγίτου. Όσο για τα μάρμαρα της πλατείας, ας μπουν κι αυτά στο λογαριασμό. Μήπως φοβάται ο αρθρογράφος ότι η επιβάρυνση θα είναι τέτοια, που αυτή μόνη της, θα εκτοξεύσει τα ελλείμματα σε ύψη δυσθεώρητα; Επίσης, να μην παραγνωρίζεται το γεγονός - κάτι που αμέλησα να αναφέρω νωρίτερα - ότι κάποιοι απ’ τους αστυνομικούς εκτόξευσαν, δια της ιδίας μεθόδου, τα σπασμένα μάρμαρα πίσω στους αποστολείς τους. Το πιθανότερο από σεβασμό και προκειμένου επιστραφούν τα μάρμαρα στις θέσεις τους. Πολύ περισσότερο απ’ την υπομονή του αναγνώστη να παρακολουθήσει τη φτήνια του άρθρου μέχρι τέλους, είναι δίκαιο να εξάρουμε και την αντίστοιχη επιμονή του αρθρογράφου να παραμείνει ασυμβίβαστα κι ανυποχώρητα χαμερπής και μικρόνους.

Το τυπικό ετούτο δείγμα σύγχρονου αστού - αν δηλαδή έχει κάποιο νόημα ν' αναφερόμαστε στον αρθρογράφο, αντί των όποιων εντολέων του - έχει οφθαλμούς εξαιρετικά προσαρμοσμένους στο να διακρίνουν τον υλικό ιστό μιας κοινωνίας, μα παντελώς τυφλούς στον αληθινό ιστό. Έτσι, άνθρωποι σαν αυτόν τον Σωμερίτη δε μπορούν να δουν παραπέρα από εκείνο, που μπορούνε να πληρώσουν. Εννοείται να πληρώσουν στο μόνο νόμισμα που 'χουνε ποτέ γνωρίσει, το ευρώ, κι όχι με νόμισμα τον εαυτό τους. Τα σώματα που βιάζονται και οι αξιοπρέπεια που λοιδωρείται δεν είναι γι' αυτούς ανοιχτοί λογαριασμοί μιας κοινωνίας, που θα πληρωθούν εξίσου απ' όλους μα και συλλογικά! Στο μυαλό του (κάθε) Σωμερίτη δεν υπάρχει τίποτε που να συνδέει την κατάρρευση της καρδιάς του Δημήτρη Κοτζαρίδη με τη δική του καρδιά ή το σακατεμένο κορμί της Αγγελικής Κουτσουμπού με το δικό του σώμα - ή έστω γενικόλογα με το σώμα της ελληνικής κοινωνίας. Η αξιοπρέπεια του (κάθε) Σωμερίτη θίγεται από ένα κατεστραμμένο μάρμαρο, αλλά περνάει στο ντούκου έναν κατεστραμμένο άνθρωπο. Τούτο είναι το ήθος των σύγχρονων αστών, που δεν αντέχει κι εξαντλείται, όποτε ξεπερνά την ξώπορτα ενός καλοσφουγγαρισμένου διαμερίσματος

«Πάντως η κυβέρνηση, εσωτερικά μόνη εναντίον όλων, κέρδισε στη Βουλή αλλά και έξω από τη Βουλή μια σημαντική μάχη. Το καθήκον της τώρα είναι να πράξει το παν για να μη δικαιωθούν όσοι προβλέπουν και κυρίως προσβλέπουν σε μεγαλύτερες αδικίες, σε μεγαλύτερες εξαρτήσεις και σε χειρότερες ανατροπές». 

Το να κερδίζει κανείς μόνος του εναντίον όλων, δηλαδή η μειοψηφία έναντι της πλειοψηφίας, είναι ευγενές όταν επιτυχγάνεται με την πειθώ και το ήθος. Όταν επιτυγχάνεται με την ισχύ, τις λαμογιές και τις μηχανορραφίες της εξουσίας, ωστόσο, αισθάνομαι ότι δεν είναι χαρακτηριστικό δημοκρατίας. Μα τι τα θες. Ούτε η πρώτη φορά είναι που αντιφάσκει ένας λακές, ουτ' η τελευταία. Μερικές αράδες νωρίτερα, ο «πολύ κόσμος» έμενε σπίτι κι οι «λιγοστοί» αποτελούσαν έκτροπο. Τώρα ως κυβέρνηση, οι «μόνοι» θριαμβεύουν απέναντι σε «όλους» ως πολιτικά και ηθικά άξιοι. Άμα ο λόγος ήταν λάστιχο, ο Σωμερίτης θα 'τανε πρώτος στη σφεντόνα.

Ακολουθεί όμως και μια ταυτολογία: ό,τι προβλέπει και προσβλέπει σε μεγαλύτερες αδικίες, σε μεγαλύτερες εξαρτήσεις και σε χειρότερες ανατροπές είναι το ίδιο το μεσοπρόθεσμο. Προφανώς, η νίκη της κυβέρνησης και η δικαίωση της επιδείνωσης είναι ένα και το αυτό πράγμα. Κι αν ετούτο συνιστά προσωπική κρίση και όχι γεγονός, είναι ωστόσο ο ίδιος ο αρθρογράφος που μας επιτρέπει ετούτο το παραθυράκι. «Να μη δικαιωθούν όσοι προβλέπουν ... μεγαλύτερες αδικίες ». Να μην επαληθευτεί, δηλαδή, η κρίση ότι το μεσοπρόθεσμο αποτελεί δεινό. Που σημαίνει, μ' άλλα λόγια, να μην βγουν τελικά αληθινοί οι «μπαχαλάκηδες», να μην αποδειχτεί ότι οι άνθρωποι αυτοί θα μπορούσαν, τελικά, να 'χουνε κάποιο δίκιο.